Otwórz menu główne

Wacław Karłowicz

polski duchowny katolicki, kapelan Powstania Warszawskiego

Wacław Nikodem[1] Karłowicz, pseud. ks. Andrzej Bobola (ur. 15 września 1907 w Łasi, zm. 8 grudnia 2007 w Warszawie) – polski duchowny katolicki, kapelan powstania warszawskiego, przewodniczący Duszpasterzy Polski Walczącej, prałat, szambelan papieski, Kustosz Pamięci Narodowej. Syn Józefa i Anieli z Ciszkowskich[2].

Wacław Karłowicz
Prałat Honorowy Jego Świątobliwości
Ilustracja
Kraj działania  Polska
Data i miejsce urodzenia 15 września 1907
Łaś
Data i miejsce śmierci 8 grudnia 2007
Warszawa
kapelan batalionu Gustaw
Okres sprawowania 1944
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Prezbiterat 31 stycznia 1932
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi z Mieczami Krzyż Kampanii Wrześniowej 1939Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”
Tablica pamiątkowa na pałacu Raczyńskich w Warszawie

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Swoje dzieciństwo spędził w Łasi w leśniczówce. Ojciec był gajowym. Wacław Karłowicz dorastał w rodzinie z tradycjami patriotycznymi. Gimnazjum im. ks. Piotra Skargi ukończył w Pułtusku a seminarium duchowne w Warszawie[3]. Święcenia kapłańskie otrzymał 31 stycznia 1932 r. z rąk Stanisława Galla. Był następnie katechetą w szkołach. Jako wikariusz przebywał w parafiach w Babicach (1932-1933), Św. Trójcy w Kobyłce (1933-1934), Wniebowzięcia NMP w Łowiczu oraz Św. Andrzeja w Warszawie-Mirowie.

Po wybuchu II wojny światowej, uczestniczył w obronie Warszawy. Był katechetą tajnego nauczania, w szkołach państwowych i na kursach zawodowych w zakładach pracy. Współpracownik Kurii Polowej AK. W jego mieszkaniu istniał punkt kontaktowy dla kurierów podziemnych, podróżujących na trasie WarszawaLondyn.

W czasie powstania warszawskiego kapelan batalionu „Gustaw-Antoni”, współorganizował największy szpital powstańczy w czasie walk na Starym Mieście, w budynkach przykościelnych przy ul. Długiej 7. Później, do zakończenia wojny, przebywał w Babicach.

W 1947 r. razem z innymi kapelanami z czasów wojny był organizatorem nieformalnego związku pn. Księża-byli duszpasterze Polski Walczącej, którego był przewodniczącym. W czasach PRL organizował parafię św. Wacława na warszawskim Gocławku, był też jej emerytowanym proboszczem. 29 sierpnia 1967 uzyskał przywilej noszenia rokiety i mantoletu. W 1979 wraz ze Stefanem Melakiem powołał Konspiracyjny Komitet Katyński. Był inicjatorem budowy pierwszego w Polsce pomnika ofiar zbrodni katyńskiej na warszawskich Powązkach w 1981. Do 1989 r. organizował nabożeństwa patriotyczne, odprawiane w rocznice powstań i święta narodowe. W 1995 r. z jego inicjatywy powstało „Stowarzyszenie Olszynka Grochowska”, zabiegające o godne zagospodarowanie terenu, na którym rozegrała się bitwa o Olszynkę Grochowską.

Został pochowany na warszawskim cmentarzu w Marysinie Wawerskim.

Honory i odznaczeniaEdytuj

Zarządzeniem prezydenta RP na uchodźstwie Ryszarda Kaczorowskiego z 11 listopada 1990 został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski[4]. Odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski, następnie 22 maja 2007 Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski za wybitne zasługi dla niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej, za działalność na rzecz odkrywania i upamiętniania prawdy o dziejach Narodu Polskiego[5]. W 1996 został odznaczony Medalem Polonia Mater Nostra Est. W 1999 uhonorowany przez Radę Warszawy odznaką honorową „Zasłużony dla Warszawy”, a w 2006 otrzymał godność Honorowego Obywatela Warszawy.

19 czerwca 2007 odebrał na Zamku Królewskim w Warszawie prestiżową nagrodę „Kustosz Pamięci Narodowej”. 17 września 2007 minister kultury i dziedzictwa narodowego Kazimierz Michał Ujazdowski odznaczył go najwyższym odznaczeniem przyznawanym w obszarze kultury – Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”[6].

28 listopada 2010 odsłonięto głaz pamięci ks. Wacława Karłowicza oraz Stefana Melaka w Alei Chwały Pomnika Bitwy pod Olszynką Grochowską przy ul. Traczy w dzielnicy Rembertów w Warszawie[7].

7 lutego 2015 na fasadzie pałacu Raczyńskich ul. Długiej 7 w Warszawie odsłonięto tablicę poświęconą pamięci księdza W. Karłowicza[8].

Od 15 lutego 2015 roku jest patronem ronda na warszawskim Gocławku[9]

PrzypisyEdytuj

  1. Parafia Św. Wacława, Warszawa-Gocławek, Diecezja Warszawsko-Praska [dostęp 2017-03-09] (pol.).
  2. Wojciech Lipka: Śp. Ks. prał. Wacław Karłowicz. diecezja.waw.pl, 8 grudnia 2007. [dostęp 2013-01-14].
  3. Aldona Rusinek: Kościół był dla niego oparciem, on podporą Kościoła. to.com.pl, 22 grudnia 2007. [dostęp 2013-01-14].
  4. Komunikat o nadaniu Orderu Odrodzenia Polski z dnia 11 listopada 1990 roku. „Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej”, s. 59, Nr 4 z 20 grudnia 1990. 
  5. Hołd za całe życie. prezydent.pl, 29 maja 2007. [dostęp 2013-01-14].
  6. Minister Ujazdowski wręczył medale „Gloria Artis”. pis.org.pl, 17 września 2007. [dostęp 2013-01-14].
  7. Obchody 180. rocznicy wybuchu Powstania Listopadowego (pol.). rembertow.waw.pl. [dostęp 2011-05-02].
  8. Upamiętnienie ks. Wacława Karłowicza. W: Urząd m.st. Warszawy [on-line]. um.warszawa.pl, 7 lutego 2015. [dostęp 2016-01-04].
  9. BIP Warszawa – oficjalny portal stolicy Polski, bip.warszawa.pl [dostęp 2017-03-18] (pol.).

Linki zewnętrzneEdytuj