Wełtawa

rzeka w Czechach, dopływ Łaby

Wełtawa i (cz. Vltava, niem. Moldau) – najdłuższa rzeka w granicach Czech, lewy, największy dopływ Łaby. Długość – 435 km, powierzchnia zlewni – 28 tys. km².

Wełtawa
Vltava
ilustracja
Kontynent Europa
Państwo  Czechy
Rzeka
Źródło
Współrzędne 48°58′28,9″N 13°33′38,9″E/48,974700 13,560800
Ujście
Recypient Łaba
Miejsce Mielnik
Współrzędne 50°20′50″N 14°28′28″E/50,347222 14,474444
Położenie na mapie Czech
Mapa konturowa Czech, na dole po lewej znajduje się punkt z opisem „źródło”, natomiast blisko centrum na lewo u góry znajduje się punkt z opisem „ujście”
Statek turystyczny na Wełtawie, w Pradze
Praskie mosty nad Wełtawą
Praski staromiejski jaz na Wełtawie

Powstaje z połączenia Ciepłej (Teplá Vltava) i Zimnej Wełtawy (Studená Vltava), które mają źródła w Szumawie. Rzeka początkowo płynie w kierunku południowo-wschodnim, by w okolicy miasta Vyšší Brod zmienić kierunek na północny. Wełtawa w górnym biegu przepływa przez Czeskie Budziejowice, a w dolnym biegu przez Pragę. Uchodzi do Łaby w okolicach miasta Mielnik. Wełtawa tradycyjnie jest uważana za dopływ Łaby, jednak z geograficznego punktu widzenia właściwe byłoby uznawanie Łaby za dopływ Wełtawy, ponieważ w miejscu połączenia tych rzek Wełtawa ma większy przepływ; również długość Wełtawy liczona od źródeł do miejsca połączenia jest większa od analogicznej długości Łaby.

Wykorzystywana do produkcji energii elektrycznej (kilka sztucznych jezior i hydroelektrowni, największe Lipno) i żeglugi. Pierwotnie Wełtawa była żeglowna na odcinku do Czeskich Budziejowic, jednakże w trakcie budowy kaskady dziewięciu zapór na rzece w latach pięćdziesiątych XX w. powstały zapory Slapy (w 1954 r.) i Orlik (w 1966 r.), na których nie wybudowano śluz. Obecnie rozważana jest budowa tam dużych podnośni. Na zaporze Orlik przewidziano dla niej miejsce podczas budowy, ale jej nie wykonano i uruchomiono tylko wyciąg dla niewielkich łodzi[1][2]. Wełtawa jest więc żeglowna na długości 80 km w dolnym biegu (do zapory Slapy), następnie od zbiornika Slapy do zapory Orlik (na tym odcinku znajduje się zapora Kamyk, wyposażona w śluzę) oraz od zbiornika Orlik do Czeskich Budziejowic, który to odcinek udrożniono w maju 2017 r. po wybudowaniu jednej brakującej śluzy – obecnie są na nim cztery[3].

Jeden ze swoich poematów symfonicznych poświęcił rzece Bedřich Smetana.

Obszar dorzecza Wełtawy

Główne dopływy:

Miasta nad Wełtawą:

PrzypisyEdytuj

  1. CTECH, Lodní zdvihadlo Slapy | ŘVC ČR, www.rvccr.cz [dostęp 2017-07-19] (cz.).
  2. CTECH, Lodní zdvihadlo Orlík | ŘVC ČR, www.rvccr.cz [dostęp 2017-07-19] (cz.).
  3. CTECH, Otevření Vltavské vodní cesty Hněvkovice 2017 | ŘVC ČR, www.rvccr.cz [dostęp 2017-07-19] (cz.).