Otwórz menu główne

Witold Ścibor-Rylski herbu Ostoja (ur. 12 lutego 1871 w Wielopolu, zm. 26 lutego 1926 w Boerne) – oficer austro-węgierski, ochotnik w II wojnie burskiej, legionista, pułkownik piechoty Wojska Polskiego, pośmiertnie awansowany na generała brygady, działacz polonijny w Stanach Zjednoczonych, społecznik.

Witold Rylski
Ścibor
Ilustracja
Witold Rylski, szkic W. Wodzinowskiego z 1915 roku
pułkownik pułkownik
Data i miejsce urodzenia 12 lutego 1871
Wielopole, Austro-Węgry
Data i miejsce śmierci 26 lutego 1926
Boerne, Teksas, USA
Przebieg służby
Lata służby 1889-1898
1899-1902
1914-1918
1918-1921
Siły zbrojne War flag of Austria-Hungary (1918).svg Armia Austro-Węgier
Flag of Transvaal.svg Flag of the Orange Free State.svg Cudzoziemcy - ochotnicy w armiach Republiki Południowoafykańskiej oraz Wolnego Państwa Orania
War flag of Austria-Hungary (1918).svg Armia Austro-Węgier
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Stanowiska dowódca: 2 pp LP, 6 pp LP, 11 pp, 38 pp Strzelców Lwowskich
Główne wojny i bitwy II wojna burska,
I wojna światowa,
wojna polsko-ukraińska,
wojna polsko-bolszewicka
Odznaczenia
Krzyż Niepodległości Krzyż Walecznych (1920-1941) Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921
Dwór w Wielopolu - od połowy XIX w. do późnych lat 80. XIX w. w posiadaniu Rylskich.

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Był wnukiem Wincentego Ścibor-Rylskiego (zm. 1885, powstaniec listopadowy[1], właściciel ziemski). Urodził się 27 lipca 1867 jako syn Augusta (1841-1902, powstaniec styczniowy, właściciel ziemski, urzędnik) i Ludmiły z domu Leszczyńskiej; jego rodzeństwem byli Maria (ur. 1866), Edmund (1867-1914, urzędnik, oficer), Kazimiera (1869–1871), Olga (1873-1898), Stanisław (ur. 1875)[2], Józef Stefan wzgl. Stefan (ur. 1877)[3][4][5][6]. Do lat 80. rodzina zamieszkiwała w majątku Wielopole pod Zagórzem, po czym przeprowadziła się do Lwowa, gdzie rodzeństwo podjęło naukę szkolną.

Po zakończeniu gimnazjum Witold Ścibor-Rylski rozpoczął służbę w armii austro-węgierskiej. Ukończył szkołę oficerską i został podporucznikiem piechoty. W 1895 wyjechał do Transwalu, gdzie został urzędnikiem kolejowym, a jako porucznik cywilnej milicji wziął udział w bitwie pod Johannesburgiem[7][8]. Po klęsce Burów wyjechał do Stanów Zjednoczonych.

W latach 1910-1914 był prezesem Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” w USA[9]. Druh Rylski był jednak odosobniony w swoich poglądach opowiadając się za militarnym udziałem sokolstwa amerykańskiego w czynie zbrojnym Legionów[10].

Ostatecznie wraz z grupą ochotników przypłynął do Europy i zaciągnął się do Legionów Polskich. Walczył w szeregach I Brygady Legionów. W grudniu 1914 roku został dowódcą V batalionu 2 pułku piechoty Legionów Polskich i wziął udział w Bitwie pod Łowczówkiem[11]. 28 lipca 1915 został organizatorem i pierwszym dowódcą 6 pułku piechoty Legionów Polskich. Obowiązki dowódcy pułku pełnił do 2 października 1915. W grudniu 1916 uzyskał stopień podpułkownika. W 1917, po kryzysie przysięgowym dowodził 2 pułkiem piechoty Legionów Polskich (26-27 lipca) i 6 pułkiem piechoty Legionów Polskich (28 lipca - 20 sierpnia).

W listopadzie 1918 został przyjęty do odrodzonego Wojska Polskiego, w stopniu pułkownika dowodząc 11 pułkiem piechoty, a potem 38 pułkiem piechoty Strzelców Lwowskich, kolejno w wojnie polsko-ukraińskiej i polsko-bolszewickiej. Po ustaniu działań wojennych powrócił do USA.

Zmarł 26 lutego 1926 roku w Boerne. Został pochowany na miejscowym cmentarzu[12].

AwanseEdytuj

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. † Wincenty Ścibor-Rylski. „Echo z nad Sanu”, s. 3, Nr 6 z 7 czerwca 1885. 
  2. CK Gimnazjum Państwowe Wyższe w Sanoku. Katalog główny, rok szkolny 1889/1890 (zespół 7, sygn. 9). AP Rzeszów – O/Sanok, s. 230.
  3. CK Gimnazjum Państwowe Wyższe w Sanoku. Katalog główny, rok szkolny 1891/1892 (zespół 7, sygn. 13). AP Rzeszów – O/Sanok, s. 38.
  4. Kronika. „Głos Rzeszowski”, s. 2, Nr 47 z 23 listopada 1902. 
  5. Jerzy Tarnawski. Mieszkańcy parafii zagórskiej w powstaniu styczniowym. „Verbum”, s. 12, Nr 1 (49) z 27 stycznia 2008. Parafia Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Zagórzu. 
  6. Jerzy Tarnawski. Wielopolanin z afrykańskim epizodem. „Verbum”, s. 18-19, Nr 2 (50) z 24 lutego 2008. Parafia Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Zagórzu. 
  7. Kronika. Polacy w Transvaalu. „Gazeta Lwowska”, s. 4, Nr 38 z 16 lutego 1896. 
  8. List sanoczanina z Transvaalu. „Gazeta Sanocka”, s. 2-3, Nr 49 z 8 marca 1896. 
  9. Leonard Stefański, Falcon Recruit w: The Armed Effort of American Polonia in short stories and wartime tales editor: Arthur L. Waldo, Chicago 1938, s. 32
  10. Mieczysław Wrzosek,Problem Wojska Polskiego jak armii sprzymierzonej w latach 1914-1918. Uniwersytet w Białymstoku.
  11. Bitwa pod Łowczówkiem 1914
  12. Boerne Cemetery
  13. Mianowania i przeniesienia w Legionach. „Nowa Reforma”, s. 3, Nr 299 z 16 czerwca 1915. 
  14. Ostatnie nowiny. Wojskowe. „Głos Stolicy”, s. 3, Nr 20 z 18 grudnia 1916. 

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj