Zakład Języków i Kultur Indii i Azji Południowej Instytutu Orientalistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego

Zakład Języków i Kultur Indii i Azji Południowej (do 26 maja 2014 roku Zakład Indianistyki) jest jednostką organizacyjną Instytutu Orientalistyki na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Jagiellońskiego[1].

HistoriaEdytuj

Początki studiów indologicznych na Uniwersytecie Jagiellońskim (i w Polsce) sięgają 1860 roku, kiedy to prof. Bernard Jülg, językoznawca, zainicjował wykłady dotyczące gramatyki sanskrytu. Tradycję kontynuowali Jan Baudouin de Courtenay, który nauczał sanskrytu w latach 1894–1898, a następnie Jan Rozwadowski (lata 1899–1926). W 1912 roku pracę na Uniwersytecie Jagiellońskim rozpoczął wybitny indolog, autor pośmiertnie wydanego (1932) podręcznika do nauczania sanskrytu, Andrzej Gawroński.

W 1893 roku, dzięki staraniom Leona Mańkowskiego, utworzono Katedrę Sanskrytu. W latach 1927–1948 jednostką kierowała Helena Willman-Grabowska, pierwsza profesor w historii Uniwersytetu Jagiellońskiego i założycielka Towarzystwa Przyjaźni Indyjsko-Polskiej w Kalkucie i Bombaju.

Po ćwierćwiecznej przerwie w działalności, jednostkę otwarto ponownie w 1973 roku. Kierownikiem Zakładu Indianistyki został prof. Tadeusz Pobożniak. Jego następca, mgr Józef Lączak, kierował Zakładem w latach 1980–1989[2]. W tym czasie zwiększono liczbę pracowników oraz opracowano nowy program studiów. W latach późniejszych Zakładem kierowali kolejno: dr Przemysław Piekarski, dr hab. Lidia Sudyka, prof. Marzenna Czerniak-Drożdżowicz, dr hab. Cezary Galewicz[3]. Od roku 2015 funkcję kierownika sprawuje dr hab. Iwona Milewska.

W latach 2011–2014 przy Zakładzie działała fundowana przez rządową instytucję Indian Council for Cultural Relations Katedra Języka i Kultury Tamilskiej (ICCR Tamil Chair)[4]. 27 lutego 2017 roku podpisano umowę dotyczącą uruchomienia Katedry Studiów Indyjskich (ICCR Chair of Indian Studies)[5].

Od 2010 studenci należący do działającego przy zakładzie Koła Naukowego Indologów UJ organizują festiwal Dni Indyjskie w Krakowie (do 2012 roku Dni Indii)[6].

Obszary badawczeEdytuj

Obecnie główne obszary badań pracowników Zakładu Języków i Kultur Indii i Azji Południowej to[7]:

  • kultury literackie Indii i Azji Południowej
  • tradycje literackie sanskrytu, hindi, urdu oraz języków południa Indii
  • zagadnienia językoznawstwa historycznego i porównawczego języków Indii
  • problemy teoretyczno-literackie w literackich kulturach Azji Południowej
  • cywilizacje Azji Południowej w świetle źródeł pisanych
  • tradycje religijne i kanony tekstów religijnych Półwyspu Indyjskiego
  • historia sztuki Indii, religijna sztuka Indii
  • historia i historiografia Indii w kontekście makroregionu Azji Południowej
  • teoria i praktyka przekładów literackich z literatur indyjskich
  • problemy współczesnych literatur indyjskich
  • badania terenowe dot. współczesnych postaci tradycji literackich i religijnych Azji Południowej.

Program studiówEdytuj

Zakład prowadzi studia pierwszego i drugiego stopnia na kierunku neofilologia, specjalność: filologia orientalna – indologia.

  • Studia pierwszego stopnia (licencjackie) obejmują praktyczne i teoretyczne zagadnienia języków i literatur Półwyspu Indyjskiego w zakresie hindi i sanskrytu, a także zagadnienia historii, procesów cywilizacyjnych i kulturotwórczych, tradycji religijnych i sztuk Indii w makroregionalnym kontekście Azji Południowej[8].
  • Studia drugiego stopnia (magisterskie) oferują do wyboru dwie ścieżki językowe: hindi i sanskryt. Od roku akademickiego 2014/2015 studenci mogą wybrać drugi język indyjski spośród urdu, tamilskiego, hindi i sanskrytu. Poza lektoratami oraz zajęciami dotyczącymi przekładu z literatur indyjskich studia obejmują m.in. kursy dotyczące filozofii indyjskiej oraz tradycji literackich i religijnych Azji Południowej[9].

Współpraca międzynarodowaEdytuj

Ośrodki partnerskie w Europie[4]:

Ośrodki partnerskie w Indiach[4]:

  • Ecole française d'Extrême-Orient, Pondicherry
  • uniwersytety w Delhi, Kalikacie, Punie, Hajdarabadzie, Tirupati, Madrasie.

Od 2011 roku Zakład należy do European Consortium for Asian Field Studies (ECAF), z siedzibą w Paryżu. W ramach czterostronnej umowy współpracuje także z ośrodkami indologicznymi na uniwersytetach w Pradze, Mediolanie i Warszawie: badania koncentrują się na sanskryckiej i tamilskiej literaturze klasycznej[10]. Zakład jest członkiem sieci CEENIS (Central & Eastern European Network of Indian Studies)[11].

Zakład Języków i Kultur Indii i Azji Południowej wydaje rocznik „Cracow Indological Studies”.

ZespółEdytuj

  • kierownik: dr hab. Iwona Milewska
  • prof. dr hab. Marzenna Czerniak-Drożdżowicz
  • prof. dr hab. Lidia Sudyka
  • dr hab. Halina Marlewicz
  • dr Piotr Borek
  • dr Ewa Dębicka-Borek
  • dr Anna Nitecka
  • dr Przemysław Piekarski
  • mgr Umesh Nautiyal
  • mgr Magdalena Varga

PrzypisyEdytuj

  1. Instytut Orientalistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego [dostęp 2017-11-20] (pol.).
  2. Sudyka i Lenard 2014 ↓.
  3. Historia, Zakład Języków i Kultur Indii i Azji Południowej Uniwersytetu Jagiellońskiego [dostęp 2017-11-20] (pol.).
  4. a b c Współpraca międzynarodowa, Zakład Języków i Kultur Indii i Azji Południowej Uniwersytetu Jagiellońskiego [dostęp 2017-11-20] (pol.).
  5. Aktualności, Zakład Języków i Kultur Indii i Azji Południowej Uniwersytetu Jagiellońskiego [dostęp 2017-11-20] (pol.).
  6. O projekcie, Dni Indyjskie Uniwersytetu Jagiellońskiego [dostęp 2019-08-14] (pol.).
  7. Zespoły badawcze, Zakład Języków i Kultur Indii i Azji Południowej Uniwersytetu Jagiellońskiego [dostęp 2017-11-20] (pol.).
  8. Program studiów I stopnia, Zakład Języków i Kultur Indii i Azji Południowej Uniwersytetu Jagiellońskiego [dostęp 2017-11-20] (pol.).
  9. Program studiów II stopnia, Zakład Języków i Kultur Indii i Azji Południowej Uniwersytetu Jagiellońskiego [dostęp 2017-11-20] (pol.).
  10. Prague, Milano, Krakow, Warsaw, Calicut and Cagliari Indological Centres [dostęp 2017-11-20] (ang.).
  11. Central & Eastern European Network of Indian Studies [dostęp 2017-11-20] [zarchiwizowane z adresu 2018-12-26] (ang.).

BibliografiaEdytuj

  • Lidia Sudyka, Agata Lenard. Józef Lączak (05.12.1926–21.08.1989). A Linguist, Specialist in Indo-Iranian, Finno-Ugric and Polish Studies, Teacher, Human. „Cracow Indological Studies”. 16, s. 1–6, 2014 (ang.). 
  • Marzenna Czerniak-Drożdżowicz: Studia indologiczne na Uniwersytecie Jagiellońskim. W: Orientalia commemorativa. Red. Lidia Sudyka. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2011, s. 28–31. ISBN 978-83-233-3193-3. (pol.)