Zubeneschamali

gwiazda w gwiazdozbiorze Wagi

Beta Librae (Zubeneschamali, β Lib) – najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Wagi, odległa od Słońca o około 185 lat świetlnych.

Zubeneschamali
β Librae
Ilustracja
Położenie w gwiazdozbiorze
Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór Waga
Rektascensja 15h 17m 00,414s[1]
Deklinacja −09° 22′ 58,49″[1]
Paralaksa (π) 0,01762 ± 0,00016[1]
Odległość 185,1 ± 1,7 ly
56,75 ± 0,51[2] pc
Wielkość obserwowana 2,61[2]m
Ruch własny (RA) −98,10 ± 0,18[1] mas/rok
Ruch własny (DEC) −19,65 ± 0,15[1] mas/rok
Prędkość radialna −35,6 ± 1,8[1] km/s
Charakterystyka fizyczna
Rodzaj gwiazdy gwiazda ciągu głównego
Typ widmowy B8 V[1]
Wielkość absolutna −1,16[2]m
Temperatura ~12 000[3] K
Charakterystyka orbitalna
Krąży wokół Centrum Galaktyki
Półoś wielka 7216[2] pc
Mimośród 0,1223[2]
Alternatywne oznaczenia
Oznaczenie Flamsteeda: 27 Lib
2MASS: J15170043-0922584
Bonner Durchmusterung: BD−08°3935
Fundamentalny katalog gwiazd: FK5 564
Boss General Catalogue: GC 20539
Katalog Henry’ego Drapera: HD 135742
Katalog Hipparcosa: HIP 74785
Katalog jasnych gwiazd: HR 5685
SAO Star Catalog: SAO 140430
Zubenelschemali

NazwaEdytuj

Tradycyjna nazwa gwiazdy, Zubeneschamali, wywodzi się od arabskiego ‏لزُبَانَى الشَمَالِي‎ al-zubānā al-šamāliyy, co oznacza „północne szczypce” (Skorpiona), jako że była ona traktowana dawniej jako część gwiazdozbioru Skorpiona[3]. Nazwa ta jest tłumaczeniem określenia stgr. Χηλή βόρειος, pochodzącego z Almagestu Ptolemeusza. Współczesnemu przypisaniu do gwiazdozbiorowi Wagi lepiej odpowiada arabsko–łacińska nazwa Kiffa borealis, „szala północna” (Wagi); nazwa pochodzi od arab. ‏الكفة‎ al-kiffa[4]. Międzynarodowa Unia Astronomiczna w 2016 roku formalnie zatwierdziła użycie nazwy Zubeneschamali dla określenia tej gwiazdy[5].

Charakterystyka obserwacyjnaEdytuj

Jest to najjaśniejsza gwiazda konstelacji, jej obserwowana wielkość gwiazdowa to 2,61m, zaś wielkość absolutna jest równa −1,16m[2]. Według części obserwatorów, oglądana przez lornetkę lub teleskop ma niezwykły, zielonkawy odcień, choć według innych jest po prostu biała[3][4][6].

Charakterystyka fizycznaEdytuj

Jest to gwiazda ciągu głównego, należy do typu widmowego B8. Jej temperatura to około 12 000 K, a jasność jest 160 razy większa niż jasność Słońca. Gwiazda obraca się wokół osi około sto razy szybciej niż Słońce[3].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f g Zubeneschamali w bazie SIMBAD (ang.)
  2. a b c d e f Anderson E, Francis C.: HIP 74785 (ang.). W: Extended Hipparcos Compilation (XHIP) [on-line]. VizieR, 2012. [dostęp 2018-08-27].
  3. a b c d Jim Kaler: ZUBENESCHAMALI (Beta Librae) (ang.). STARS, 2006-08-17. [dostęp 2018-08-27].
  4. a b Libra, the Balance or Scales. W: Richard Hinckley Allen: Star Names Their Lore and Meaning. Nowy Jork: Dover Publications Inc., 1963, s. 276. ISBN 0-486-21079-0. (ang.)
  5. Naming Stars. Międzynarodowa Unia Astronomiczna, 2018-06-01. [dostęp 2018-08-27].
  6. Encyklopedia Wszechświata. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2006, s. 363. ISBN 978-83-01-14848-5.