Światowa Agencja Antydopingowa

pozarządowa organizacja zwalczająca doping w sporcie (siedziba: Montreal, zał.: 1999)

Światowa Agencja Antydopingowa (ang. The World Anti-Doping Agency, WADA, fr. Agence mondiale antidopage, AMA) – niezależna fundacja prawa szwajcarskiego utworzona pod przewodnictwem Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego (MKOl) 10 listopada 1999 roku w Lozannie, w Szwajcarii. Jej celem jest koordynacja walki przeciwko używaniu niedozwolonych środków chemicznych w sporcie. W 2001 roku organizacja przeniosła swoją główną siedzibę do Montrealu, w Kanadzie. 1 stycznia 2020 roku stanowisko prezydenta objął Witold Bańka, minister sportu i turystyki w rządach Beaty Szydło oraz Mateusza Morawieckiego[1].

Światowa Agencja Antydopingowa
World Anti-Doping Agency
Język roboczy angielski, francuski
Siedziba Montreal, Kanada
Prezydent Witold Bańka
Wiceprezydent Yang Yang
Dyrektor Generalny Olivier Niggli
Utworzenie 10 listopada 1999
Strona internetowa

Agencja pracuje na rzecz poszczególnych federacji sportowych w zakresie edukacji i badań nad wdrożeniem procedur testów antydopingowych. Publikuje również listę zakazanych substancji i metod, których stosowanie jest zabronione we współzawodnictwie sportowym (Lista substancji i metod zabronionych).

HistoriaEdytuj

Istnienie i działalność agencji początkowo wzbudzało liczne kontrowersje i opór niektórych środowisk. Głównym argumentem jej przeciwników był fakt, że agencja jest fundacją prywatną – podmiotem powstałym na podstawie prywatnego prawa szwajcarskiego. Szczególnie kłopotliwe okazały się relacje między WADA a rządami państw. Obawiano się, że prywatna organizacja zacznie wymuszać na państwach pewne rozwiązania legislacyjne.

W związku z tymi wątpliwościami pierwsze lata istnienia WADA poświęcono na usankcjonowanie działania agencji i wzmocnienie jej pozycji na arenie międzynarodowej. Chociaż początkowo była finansowana przez MKOL, obecnie jedynie połowę swojego budżetu czerpie z tego źródła, podczas gdy pozostała część pochodzi ze światowych organizacji rządowych. Bardzo ważne w tym kontekście było uznanie kompetencji WADA przez Komitet Ministrów Rady Europy w 2002 roku. 5 marca 2003 roku w Kopenhadze z inicjatywy agencji na Światowej Konferencji Antydopingowej przyjęto Światowy Kodeks Antydopingowy.

Przyjęcie tego kodeksu przez komitety olimpijskie państw było warunkiem dopuszczenia ich do igrzysk olimpijskich w Atenach. Po raz pierwszy w historii ujednolicono politykę antydopingową wszystkich krajów we wszystkich dziedzinach sportowych.

Polska miała czas na przyjęcie kodeksu do igrzysk olimpijskich w Turynie (luty 2006). Jako że adresatem kodeksu nie mogą być rządy, wprowadzany on jest za pośrednictwem międzynarodowych federacji sportowych, które nakładają stosowne obowiązki na krajowe związki sportowe.

W dniach 5-7 listopada 2019 r. odbyła się w Międzynarodowym Centrum Kongresowym w Katowicach 5. Światowa Konferencja Antydopingowa. Podczas Konferencji zatwierdzone zostały zmiany w dokumentach WADA, w tym Światowym Kodeksie Antydopingowym. Konferencję otworzył Prezydent RP Andrzej Duda. Z okazji Konferencji Poczta Polska wyemitowała okolicznościową kartkę pocztową[2].

Przedstawiciele PolskiEdytuj

5 kwietnia 2017 r. na członka komitetu wykonawczego agencji wybrany został minister sportu i turystyki Witold Bańka[3]. 14 maja 2019 wybrano go na stanowisko Prezydenta organizacji (z kadencją od 1 stycznia 2020)[1]. W latach 2010-2011 w Zarządzie WADA zasiadał ówczesny minister sportu i turystyki Adam Giersz[4].

OrganizacjaEdytuj

Zgodnie ze statutem[5], Światowa Agencja Antydopingowa posiada dwa organy decyzyjne, Komitet Wykonawczy oraz Zarząd.

Komitet wykonawczy Światowej Agencji Antydopingowej[6]Edytuj

Komitet wykonawczy WADA składa się z 12 osób, z których część wybierana jest spośród członków zarządu WADA. Prezydent i wiceprezydent WADA są członkami zarówno komitetu wykonawczego, jak i zarządu agencji. Pozostałych 10 członków wybieranych jest przez zarząd agencji. Komitet wykonawczy podejmuje decyzje zwykłą większością głosów a w przypadku remisu prezydent ma głos rozstrzygający. Głosowania komitetu mogą również być podejmowane drogą korespondencyjną (pocztą tradycyjną, faxem lub e-mailem) w przypadku gdy głosowanie to nie może być przeprowadzone podczas posiedzenia.

Komitet wykonawczy odpowiedzialny jest podejmowanie decyzji w sprawach bieżących, związanych z funkcjonowaniem agencji, zatwierdzaniem dokumentów technicznych dotyczących akredytowanych przez WADA laboratoriów oraz narodowych organizacji antydopingowych (NADO), a także zatwierdza listę substancji i metod zabronionych. W pozostałych kwestiach komitet formułuje zalecenia dla zarządu.

Komitet Wykonawczy
Pozycja Imię i nazwisko Państwo Reprezentant
Prezydent Witold Bańka   Polska
Wiceprezydent Yang Yang   Chiny
Członkowie Jiří Kejval   Czechy ruch sportowy
Danka Barteková   Słowacja ruch sportowy
Ingmar De Vos   Belgia ruch sportowy
Prof. Dr. Uğur Erdener   Turcja ruch sportowy
Dr. Francesco Ricci Bitti   Włochy ruch sportowy
Dr. Amira El Fadil   Sudan władze publiczne/ Afryka
Dan Kersch   Luksemburg władze publiczne/ Europa
Andrea Sotomayor   Ekwador władze publiczne/ Ameryka
Kameoka Yoshitami   Japonia władze publiczne/ Azja
Richard Colbeck   Australia władze publiczne/ Oceania

Ponadto w posiedzeniach komitetu wykonawczego uczestniczą szefowie komitetów roboczych agencji:

Komitet Imię i nazwisko Państwo
Przewodniczący ds. zdrowia, medycyny i nauki Prof. Dr. Uğur Erdener   Turcja
Przewodniczący ds. administracyjno-finansowych Dr. Francesco Ricci Bitti   Włochy
Przewodniczacy ds. edukacji Edwin Moses   Stany Zjednoczone
Przewodniczący zawodniczy Beckie Scott   Kanada
Przewodniczący ds. zgodności z Kodeksem

(compliance)

Jonathan Taylor   Wielka Brytania

Zarząd Światowej Agencji Antydopingowej[7]Edytuj

Zarząd agencji składa się z 38 osób, 18 reprezentantów ruchu sportowego i środowiska zawodników oraz 18 przedstawicieli rządów. Dodatkowo w spotkaniach uczestniczy prezydent (do 2020 r. reprezentant ruchu sportowego) oraz wiceprezydent (do 2020 r. reprezentantka władz publicznych). Zarząd odpowiada za wszystkie, nieznajdujące się w kompetencji komitetu wykonawczego, kwestie z funkcjonowaniem Światowej Agencji Antydopingowej. Wśród kompetencji Zarządu znajduje się przyjmowanie standardów międzynarodowych (z wyjątkiem listy substancji i metod zabronionych) np. międzynarodowego standardu dla laboratoriów, uchwalanie budżetu, przyjmowanie zmian w Światowym Kodeksie Antydopingowym oraz wybór prezydenta i wiceprezydenta agencji.

Zarząd
Pozycja Imię i nazwisko Państwo Reprezentant
Prezydent Witold Bańka   Polska ruch sportowy
Wiceprezydent Yang Yang   Chiny władze publiczne
Członkowie Jan Dijkema   Holandia AIOWF
Rania Elwani   Egipt ANOC
Andrey Kryukov   Kazachstan ANOC
Zlatko Matesa   Chorwacja ANOC
Fabio Pigozzi   Włochy ANOC
Ingmar De Vos   Belgia ASOIF
David Lappartient   Francja ASOIF
Jean-Christophe Rolland   Francja ASOIF
Nenad Lalovic   Serbia GAISF
Ugur Erdener   Turcja MKOl
Jiri Kejval   Czechy MKOl
Richard W. Pound   Kanada MKOl
Baklai Temengil   Palau MKOl
Seung-Min Ryu   Korea Południowa Komisja zawodnicza

MKOl

Kirsty Coventry   Zimbabwe Komisja zawodnicza

MKOl

Emma Terho   Finlandia Komisja zawodnicza

MKOl

Danka Bartekova   Słowacja Komisja zawodnicza

MKOl

Andrew Parsons   Brazylia IPC
Tiago Brandao Rodrigues   Portugalia Unia Europejska
Ionut Stroe   Rumunia Unia Europejska
Krasen Kralev   Bułgaria Unia Europejska
Gabriella Battaini-Dragoni   Włochy Rada Europy
Igor Zhdanov   Ukraina Rada Europy
Ashraf Sobhi   Egipt Afryka
Macsuzy Mondon   Seszele Afryka
Nathi Mthetwa   Południowa Afryka Afryka
Fatima Morales   Paragwaj Ameryka
Gerardo Fajardo   Honduras Ameryka
Andrea Sotomayor   Ekwador Ameryka
James W. Carroll   Stany Zjednoczone Ameryka
Mohammed Saleh Al Konbaz   Arabia Saudyjska Azja
Roh Taekang   Korea Południowa Azja
Yingchuan Li   Chiny Azja
Kameoka Yoshitami   Japonia Azja
Richard Colbeck   Australia Oceania
Grant Roberston   Nowa Zelandia Oceania

PrzypisyEdytuj

  1. a b Wirtualna Polska Media, Witold Bańka wybrany na nowego szefa Światowej Agencji Antydopingowej WADA! - WP SportoweFakty, sportowefakty.wp.pl, 14 maja 2019 [dostęp 2019-10-21] (pol.).
  2. Światowa Konferencja Antydopingowa 2019 :: Katalog Znaków Pocztowych, www.kzp.pl [dostęp 2020-01-10] (pol.).
  3. Witold Bańka reprezentantem państw Rady Europy w WADA, „Onet Sport”, 5 kwietnia 2017 [dostęp 2018-05-25] (pol.).
  4. Giersz Adam dr [dostęp 2020-01-10] (pol.).
  5. Revised Statutes, World Anti-Doping Agency [dostęp 2018-06-14] (ang.).
  6. Executive Committee, World Anti-Doping Agency [dostęp 2018-06-14] (ang.).
  7. Foundation Board, World Anti-Doping Agency [dostęp 2018-06-14] (ang.).

Linki zewnętrzneEdytuj