Otwórz menu główne

12 Brygada Wojsk Ochrony Pograniczazwiązek taktyczny Wojsk Ochrony Pogranicza pełniący służbę ochronną na granicy polsko-niemieckiej.

12 Brygada
Wojsk Ochrony Pogranicza
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 1950
Rozformowanie 1958
Tradycje
Rodowód 8 Brygada OP
Kontynuacja 12 Pomorska Brygada WOP
Pomorska Brygada WOP
Organizacja
Numer JW 1483[1]
Dyslokacja Szczecin
Formacja Wojska Ochrony Pogranicza
W tym budynku mieścił się sztab brygady

Formowanie i zmiany organizacyjneEdytuj

Sformowana w 1950 na bazie 8 Brygady Ochrony Pogranicza[2], na podstawie rozkazu MBP nr 043/org z 3 czerwca 1950. Nowa numeracja batalionów i brygad weszła w życie z dniem 1 stycznia 1951 roku[3]. Sztab brygady stacjonował w Szczecinie.

W 1951 sformowano dywizjon okrętów pogranicza WOP Świnoujście[a], a w 1952 – batalion portowy WOP Świnoujście[b] W 1954 sformowano rzeczny dywizjon okrętów pogranicza Szczecin[c], a w 1957 - 125 batalion WOP Świnoujście[d].

W 1955 sztab brygady mieścił się Szczecinie przy ul. Żołnierskiej 4[4] .

W 1956 rozformowano 125 batalion WOP Międzyzdroje, a 121 batalion WOP Mieszkowice przekazano 9 Brygadzie WOP w Krośnie Odrzańskim[e].

Przeformowana w 1958 roku. Na jej bazie powstała 12 Pomorska Brygada WOP[f].

Służba granicznaEdytuj

12 września 1953 na brzegu Odry stwierdzono ślady nielegalnego przekroczenia granicy. Patrol blokujący drogę do stacji PKP zatrzymał mężczyznę, który podając się za mieszkańca pogranicza nie znał okolicznych miejscowości. W drodze do strażnicy odrzucił kompas. W toku dochodzenia przyznał się do współpracy z obcym wywiadem. Żołnierzy patrolu odznaczono Srebrnym Medalem "Zasłużonym na Polu Chwały"[2].

6 października 1953 w nocy nad Odrą obsada zasadzki zauważyła łódź przybijającą do polskiego brzegu. Mężczyzna wezwany do zatrzymania usiłował użyć broni i odpłynąć na stronę NRD. Żołnierze zatrzymali i obezwładnili obywatela NRD, podejrzanego o przerzut ludzi przez granicę państwa. Żołnierzy odznaczono Krzyżami Walecznych[5].

Struktura organizacyjnaEdytuj

 
W tych koszarach stacjonował sztab 123 batalionu WOP

Graniczne placówki kontrolne:

Dowódcy brygadyEdytuj

  • ppłk Stanisław Bański - do 1.10.1952
  • ppłk Edward Suchy - do 11.11.1956
  • płk Tadeusz Tymicki

PrzekształceniaEdytuj

3 Oddział Ochrony Pogranicza3 Szczeciński Oddział WOP8 Brygada Ochrony Pogranicza12 Brygada WOP → 12 Pomorska Brygada WOP → Pomorska Brygada WOP → Pomorski Oddział Straży Granicznej

UwagiEdytuj

  1. Rozkaz MBP 06 z 26 czerwca 1951 → Jackiewicz 1998 ↓, s. 60
  2. Rozkaz MBP 024 z 10 marca 1952 → Jackiewicz 1998 ↓, s. 60
  3. Rozkaz MBP nr 012 z 3 sierpnia 1954 → Jackiewicz 1998 ↓, s. 61
  4. Zarządzenie DWW nr 07 z 24 marca 1957 → Jackiewicz 1998 ↓, s. 61
  5. Zarządzenie DWW nr 013 z 16 czerwca 1956 → Jackiewicz 1998 ↓, s. 61
  6. Zarządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych nr 075/58 z 22.04.1958 → Historia PBWOP ↓, s. 124-132
  7. Strukturę organizacyjną brygady podano za → Jackiewicz 1998 ↓, s. 60

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj

  • Henryk Dominiczak: Zarys historii Wojsk Ochrony Pogranicza 1945-1985. Warszawa: Wojskowa drukarnia w Łodzi, 1985.
  • Zenon Jackiewicz: Wojska Ochrony Pogranicza (1945-1991). Krótki informator historyczny. Kętrzyn: Centrum Szkolenia Straży Granicznej, 1998. ISBN 83-909304-3-9.
  • Jerzy Prochwicz: Wojska Ochrony Pogranicza 1945-1965. Piotrków Trybunalski: Naukowe Wydawnictwo Piotrkowskie, 2011. ISBN 978-83-7726-027-2.
  • Andrzej Wojtaszak, Kazimierz Kozłowski: Żołnierz polski na Pomorzu Zachodnim X-XX wiek. Materiały z sesji naukowej z 10 listopada 1999 r. Praca zbiorowa. Szczecin: Oddział Edukacji Obywatelskiej, 2001. ISBN 83-86992-76-X.
  • Archiwum Straży Granicznej, DWOP sygn.2825/1. Rejestr główny jednostek WOP.
  • ASGr. Historia Pomorskiej Brygady WOP. Szczecin 1961