Otwórz menu główne

8 Brygada Ochrony Pograniczazwiązek taktyczny Wojsk Ochrony Pogranicza pełniący służbę ochronną na granicy polsko-niemieckiej.

8 Brygada Ochrony Pogranicza
Historia
Państwo  Polska
Sformowanie 1948
Rozformowanie 1950 (przeformowanie)
Tradycje
Rodowód 3 Szczeciński Oddział WOP
Kontynuacja 12 Brygada WOP
Pomorska Brygada WOP
Pomorski Oddział SG
Organizacja
Numer JW 1823[1]
Dyslokacja Szczecin
Formacja Wojska Ochrony Pogranicza
Podległość Główny Inspektorat OP
Dowództwo WOP
Skład patrz: brygada OP
W tym budynku mieścił się sztab brygady

Formowanie i zmiany organizacyjneEdytuj

Sformowana w 1948 na bazie Szczecińskiego Oddziału WOP nr 3[2], na podstawie rozkazu MON nr 055/org. z 20 marca 1948. Brygada posiadała pięć batalionów, a stan etatowy wynosił 1886 żołnierzy i 12 pracowników cywilnych[3]. Podporządkowana została Głównemu Inspektoratowi Ochrony Pogranicza. Zaopatrzenie nadal realizowane było przez kwatermistrzostwo okręgu wojskowego[4]. Rozkazem Ministra Obrony Narodowej nr 205/Org. z 4 grudnia 1948 roku, z dniem 1 stycznia 1949, Wojska Ochrony Pogranicza podporządkowano Ministerstwu Bezpieczeństwa Publicznego[5]. Zaopatrzenie brygady przejęła Komenda Wojewódzka MO[4].

W 1949 sformowano batalion kontroli granicznej Szczecin i 5 strażnic liniowych[a]. W 1950 roku został on przeformowany w batalion portowy WOP Szczecin[b].

Sztab brygady stacjonował w Szczecinie.

Aby nadać ochronie granic większą rangę, podkreślano wojskowy charakter formacji. Od 1 stycznia 1950 roku powrócono w nazwach jednostek do wcześniejszego określania: „Wojska Ochrony Pogranicza”[6]. Z dniem 1 stycznia 1951 roku weszła w życie nowa numeracja batalionów i brygad Wojsk Ochrony Pogranicza[7]. Na bazie 8 Brygady Ochrony Pogranicza powstała 12 Brygada WOP.

Osobny artykuł: Brygada ochrony pogranicza.

Struktura organizacyjnaEdytuj

 
W tych koszarach stacjonował batalion ochrony pogranicza nr 42

Etat brygady przewidywał: 5 batalionów, 1886 wojskowych i 12 pracowników cywilnych[8].

Na terenie odpowiedzialności brygady funkcjonowało sześć GPK[9]:

Żołnierze brygadyEdytuj

Dowódcy brygady

  • ppłk Aleksander Bochan – do 1.03.1949
  • ppłk Stanisław Bański.

Oficerowie brygady

PrzekształceniaEdytuj

3 Oddział Ochrony Pogranicza3 Szczeciński Oddział WOP8 Brygada Ochrony Pogranicza12 Brygada WOP12 Pomorska Brygada WOPPomorska Brygada WOP → Pomorski Oddział Straży Granicznej

UwagiEdytuj

  1. Rozkaz MBP nr 055/0rg. z 7 czerwca 1949 → Jackiewicz 1998 ↓, s. 59
  2. Rozkaz MBP nr 043/0rg. z 3 czerwca 1950 → Jackiewicz 1998 ↓, s. 59
  3. Strukturę organizacyjną brygady podano za → Jackiewicz 1998 ↓, s. 59

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj

  • Henryk Dominiczak: Wojska Ochrony Pogranicza w latach 1845-1948. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1971.
  • Henryk Dominiczak: Zarys historii Wojsk Ochrony Pogranicza 1945-1985. Warszawa: Wojskowa drukarnia w Łodzi, 1985.
  • Zenon Jackiewicz: Wojska Ochrony Pogranicza (1945-1991). Krótki informator historyczny. Kętrzyn: Centrum Szkolenia Straży Granicznej, 1998. ISBN 83-909304-3-9.
  • Jerzy Prochwicz: Wojska Ochrony Pogranicza 1945-1965. Piotrków Trybunalski: Naukowe Wydawnictwo Piotrkowskie, 2011. ISBN 978-83-7726-027-2.
  • Tadeusz Niedziela [red.]: Wojska Ochrony Pogranicza w pięćdziesiątą rocznice objęcia służby w ochronie granicy Polski 1945-1995. Jednodniówka Związku Byłych Żołnierzy Zawodowych Środowiska WOP. 1995.
  • Andrzej Wojtaszak, Kazimierz Kozłowski: Żołnierz polski na Pomorzu Zachodnim X-XX wiek : materiały z sesji naukowej z 10 listopada 1999 r. : praca zbiorowa. Szczecin: Oddział Edukacji Obywatelskiej, 2001. ISBN 83-86992-76-X.
  • Grzegorz Goryński. Wojska Ochrony Pogranicza w latach 1945 – 1965. Próba oceny – cz. I. „Biuletyn Centralnego Ośrodka Straży Granicznej”. 1/11, 2011. Koszalin: Centralny Ośrodek Straży Granicznej. ISSN 1429-2505. 
  • Archiwum Straży Granicznej, DWOP sygn.2825/1. Rejestr główny jednostek WOP.
  • Historia Pomorskiej Brygady Wojsk Ochrony Pogranicza. Szczecin 1961
  • Wykaz dyslokacyjny pododdziałów Wojsk Ochrony Pogranicza w latach 1948−1956, Szczecin, Archiwum Straży Granicznej.