Otwórz menu główne
Ten artykuł dotyczy 39 Dywizji Piechoty okresu II RP. Zobacz też: 39 Dywizja Piechoty - stronę ujednoznaczniającą.

39 Dywizja Piechoty (39 DP) – rezerwowa wielka jednostka piechoty Wojska Polskiego II RP.

39 Dywizja Piechoty
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1939
Rozformowanie 1939
Dowódcy
Pierwszy gen. bryg. Bruno Olbrycht
Działania zbrojne
kampania wrześniowa
Organizacja
Rodzaj sił zbrojnych wojsko
Rodzaj wojsk piechota
Podległość Armia „Prusy”
Bitwa tomaszow lub 2.png

Historia dywizjiEdytuj

39 Dywizja Piechoty (rezerwowa) pod dowództwem gen. bryg. Brunona Olbrychta wchodziła w skład południowego zgrupowania Armii „Prusy”. W pierwszych dniach września miała się koncentrować w rejonie Gór Świętokrzyskich, lecz dopiero 6 września jej pododdziały zaczęły napływać w rejon środkowej Wisły. W miarę koncentracji obsadzały one mosty i przeprawy na Wiśle. Formowanie dywizji zakończyło się ostatecznie ok. 10 września i otrzymała ona rozkaz obrony odcinka Dęblin-Kazimierz Dolny. Wchodziła wówczas w skład Armii „Lublin” gen. Tadeusza Piskora. Z powodu choroby dowódcy dywizji w rzeczywistości dowodził nią płk Bronisław Duch. 14 września – po zniszczeniu materiału wojennego w głównej składnicy uzbrojenia w Stawach i spaleniu benzyny lotniczej w magazynach w Dęblinie – dywizja odeszła w rejon Chełma. Następnie weszła w skład Frontu Północnego gen. Stefana Dęba-Biernackiego. 19 września jej siły główne zmierzały przez Pawłów i Rejowiec w kierunku Skierbieszowa. Następnie zaatakowała Niemców w Krasnymstawie, ale nie zdołała wyprzeć ich z miasta. 20 września atakowała skutecznie niemiecką 4 DLek. W dniach 21-22 września, wykonując odwrót spod Zamościa, stoczyła w rejonie wsi Cześniki nierozstrzygniętą, ciężką walkę z oddziałami niemieckiego VII Korpusu - Bitwa pod Krasnobrodem (1939) 24-25 września. W kolejnych dniach brała udział w drugiej bitwie pod Tomaszowem Lubelskim i skapitulowała wraz z innymi jednostkami 26 września, we wsi Szopowe na lubelszczyźnie. Niektóre jej oddziały walczyły jeszcze do dnia następnego.

Planowana organizacja wojenna dywizjiEdytuj

Kwatera Główna 39 DP

  • dowództwo i sztab 39 DP
  • dowódcy broni 39 DP
  • szefowie służb 39 DP
  • komendant Kwatery Głównej 39 DP
  • kompania gospodarcza Kwatery Głównej 39 DP
  • kompania asystencyjna nr ? - kpt. Stefan Gądzio
  • sąd polowy nr
  • poczta polowa nr
Piechota dywizyjna

Artyleria dywizyjna

Jednostki broni
Jednostki i zakłady służb
  • kompania sanitarna nr 33 (231)[a]
  • szpital polowy nr 231
  • polowa kolumna dezynfekcyjno-kąpielowa nr 231
  • polowa pracownia bakteriologiczno-chemiczna nr 231
  • polowa pracownia dentystyczna nr 231
  • Dowództwo Grupy Marszowej Służb typ II nr
  • Dowództwo Grupy Marszowej Służb typ II nr
  • kolumna taborowa parokonna nr
  • kolumna taborowa parokonna nr
  • kolumna taborowa parokonna nr
  • kolumna taborowa parokonna nr
  • kolumna taborowa parokonna nr
  • kolumna taborowa parokonna nr
  • kolumna taborowa parokonna nr
  • kolumna taborowa parokonna nr
  • warsztat taborowy (parokonny) nr
  • pluton taborowy nr
  • pluton parkowy uzbrojenia nr
  • park intendentury nr 231

Obsada personalna kwatery głównejEdytuj

Obsada personalna kwatery głównej we wrześniu 1939 roku[4]

  • dowódca dywizji - gen. bryg. Bruno Olbrycht
  • dowódca piechoty dywizyjnej - płk dypl. piech. Bronisław Duch
  • oficer sztabu - mjr dypl. Tadeusz Maria Paciorkowski
  • oficer sztabu - kpt. Stanisław Michał Stankiewicz
  • dowódca artylerii dywizyjnej - płk art. mgr Jan Antoni Filipowicz
  • oficer sztabu - kpt. Tadeusz Krzyszkowski
  • oficer sztabu - kpt. Eugeniusz Tomaszewicz
  • oficer sztabu - kpt. Kazimierz Polak
  • oficer sztabu - kpt. Tadeusz Szymański
  • dowódca saperów dywizyjnych - mjr Tadeusz Górecki
  • dowódca kawalerii dywizyjnej -
  • szef sztabu - ppłk dypl. Włodzimierz Wisłocki
  • oficer operacyjny - mjr dypl. Bożesław Józef Nieciengiewicz
  • oficer informacyjny - kpt. Tadeusz Jan Górecki
  • dowódca łączności - ppłk Aleksander Winiarski
  • kwatermistrz – mjr dypl. Franciszek Kłosowski
  • szef służby uzbrojenia – kpt. Kazimierz Zaleski
  • szef służby intendentury – kpt. int. Józef Zieliński
  • szef sanitarny – mjr lek. dr Józef Leonard Nowicki
  • komendant kwatery głównej - mjr Franciszek Rodziewicz

UwagiEdytuj

  1. Kompania pod dowództwem kpt. lek. dr Jana Karola Hauslingera została zmobilizowana w dniach 5-10 września 1939 roku w Głusku, a następnie w Kurowie z przeznaczeniem dla 39 DP. 13 września szef służby zdrowia Armii „Lublin” podporządkował kompanię Warszawskiej Brygadzie Pancerno-Motorowej. Dowódca kompanii dr Jan Karol Hauslinger w relacji sporzadzonej 30 września 1947 roku posługuje się nazwą „kompania sanitarna nr 33”[1]. Ludwik Głowacki wymienił tę kompanię również z numerem „33”[2]. Wg Ryszarda Rybki i Kamila Stepana kompania sanitarna mobilizowana przez 2 Szpital Okręgowy dla rezerwowej dywizji piechoty nosiła numer „231”[3]

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj

  • Tadeusz Jurga: Wojsko Polskie: krótki informator historyczny o Wojsku Polskim w latach II wojny światowej. Regularne jednostki Wojska Polskiego w 1939: organizacja, działania bojowe, uzbrojenie, metryki związków operacyjnych, dywizji i brygad. T. 7. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1975.
  • Ludwik Głowacki: Działania wojenne na Lubelszczyźnie w roku 1939. Wyd. 2. Lublin: Wydawnictwo Lubelskie, 1986. ISBN 83-222-0377-2.
  • Michał Kuchciak. Nieznane relacje dotyczące Warszawskiej Brygady Pancerno-Motorowej w 1939 roku. „Przegląd Historyczno-Wojskowy”. 4 (262), s. 152-176, 2017. Warszawa: Wojskowy Instytut Historyczny. ISSN 1640-6281. 
  • Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Najlepsza broń. Plan mobilizacyjny „W” i jego ewolucja. Warszawa: Oficyna Wydawnicza „Adiutor”, 2010. ISBN 978-83-86100-83-5.