Otwórz menu główne

Adam Jaworski-Sas-Choroszkiewicz

Adam Karol Ludwik Jaworski-Sas-Choroszkiewicz (ur. 26 lipca 1907, zm. 2 marca 1992 w Warszawie) – generał brygady Wojska Polskiego.

Adam Jaworski-Sas-Choroszkiewicz
generał brygady generał brygady
Data urodzenia 26 lipca 1907
Data i miejsce śmierci 2 marca 1992
Warszawa
Przebieg służby
Lata służby 1926-1968
Siły zbrojne Ludowe Wojsko Polskie Wojsko Polskie
Główne wojny i bitwy II wojna światowa, kampania wrześniowa
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (1920-1941, dwukrotnie) Srebrny Krzyż Zasługi Medal za Warszawę 1939–1945 Srebrny Medal „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny”
Grób Adama Jaworskiego-Sas-Choroszkiewicza na cmentarzu Bródnowskim
Ten artykuł dotyczy generała wojska polskiego. Zobacz też: polskiego muzyka.

W 1926, po ukończeniu Korpusu Kadetów Nr 2 w Modlinie, przyjęty został do Oficerskiej Szkoły Artylerii w Toruniu. 15 sierpnia 1928 został mianowany przez Prezydenta RP podporucznikiem i przydzielony do 6 pułku artylerii ciężkiej w garnizonie Lwów[1]. W pułku dowodził plutonem, a następnie baterią. W październiku 1937 przyjęty został do Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie[2]. Studiował pod kierunkiem między innymi płk. dypl. Mariana Porwita.

W marcu 1939 przydzielony został do sztabu 30 Poleskiej Dywizji Piechoty, która wówczas została zmobilizowana i przetransportowana na teren operacyjny „Armii „Łódź”. Na tym stanowisku walczył w kampanii wrześniowej 1939. 15 września objął obowiązki szefa sztabu 30 DP, po poległym trzy dni wcześniej ppłk. dypl. Władysławie Surackim[3]. Do 29 września walczył w obronie Modlina. Po kapitulacji twierdzy przebywał w niewoli niemieckiej. Był jeńcem Oflagu II C Woldenberg.

W marcu 1945 powrócił do kraju, a w lipcu tegoż roku został przyjęty do Wojska Polskiego i zweryfikowany w stopniu majora. Początkowo otrzymał przydział do 10 Brygady Artylerii Ciężkiej, a następnie pełnił służbę w dowództwie artylerii 2 Armii, dowództwie artylerii Poznańskiego Okręgu Wojskowego w Poznaniu i w końcu w Dowództwie Artylerii Wojska Polskiego na stanowisku kierownika sekcji w Wydziale Wyszkolenia Bojowego.

W 1946 wstąpił do Polskiej Partii Robotniczej.

28 kwietnia 1952, po brutalnym śledztwie przeprowadzonym w Głównym Zarządzie Informacji, skazany został wyrokiem Najwyższego Sądu Wojskowego, w sprawie tzw. nowego kierownictwa konspiracji wojskowej, na karę śmierci. 20 maja 1952 Zgromadzenie Sędziów NSW odrzuciło jego prośbę rewizyjną. 19 listopada tr. prezydent RP Bolesław Bierut nie skorzystał z prawa łaski, lecz 10 grudnia na wniosek płk. Antoniego Skulbaszewskiego, zarządził wstrzymanie wykonania wyroku, by móc wykorzystać jego wymuszone zeznania w innych procesach. 25 stycznia 1954 przewodniczący Rady Państwa, Aleksander Zawadzki na wniosek gen. bryg. Stanisława Zarakowskiego, zastosował wobec niego prawo łaski. Ta decyzja uchroniła mu życie, lecz nie mogła zapobiec katastrofalnemu pogorszeniu stanu zdrowia, niewydolności naczyń wieńcowych serca i reumatoidalnemu zapaleniu stawów. 6 kwietnia 1956 Naczelna Prokuratura Wojskowa umorzyła prowadzone wobec niego postępowanie z braków dowodów winy[4]. Jako świadek oskarżenia wystąpił w procesach generałów Józefa Kuropieski i Eugeniusza Luśniaka[5].

W 1957 został przywrócony do służby w Wojsku Polskim, ukończył kurs w Akademii Sztabu Generalnego i zajmował stanowisko szefa sztabu artylerii Warszawskiego Okręgu Wojskowego. W 1968, w stopniu pułkownika, przeniesiony został w stan spoczynku.

9 października 1989, w Belwederze, prezydent PRL Wojciech Jaruzelski wręczył mu akt mianowania na stopień generała brygady[6].

Został pochowany na cmentarzu Bródnowskim[7]. (kw. 6D-4)

Awanse

  • porucznik - 15 sierpnia 1928 ze starszeństwem z dniem 15 sierpnia 1928 i 52 lokatą w korpusie oficerów artylerii[8]
  • porucznik - 17 grudnia 1931 ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1932 i 2 lokatą w korpusie oficerów artylerii[9]
  • kapitan - 19 marca 1938 ze starszeństwem z dniem 19 marca 1938 i 88 lokatą w korpusie oficerów artylerii
  • major - 1945
  • generał brygady - 3 października 1989

PrzypisyEdytuj

  1. Rocznik Oficerski 1932 s. 218, 706.
  2. Marian Porwit, Spojrzenia poprzez moje życie s. 435 - aneks do rozdziału XIX, wykaz słuchaczy XVIII promocji (1937-1939).
  3. Ludwik Głowacki, Obrona Warszawy i Modlina ... s. 364.
  4. Jerzy Poksiński, „TUN” ... s. 150-153.
  5. Jerzy Poksiński, „TUN” ... s. 181, 184.
  6. Wojskowy Przegląd Historyczny Nr 1/2 (131/132) z 1990, s. 275.
  7. Janusz Stankiewicz
  8. Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 13 z 15.08.1928 r.
  9. Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 12 z 18.12.1931 r.

OdznaczeniaEdytuj

BibliografiaEdytuj

  • Mieczysław Bielski, Grupa Operacyjna „Piotrków” 1939, Wydawnictwo Bellona, Warszawa 1991, wyd. I, ​ISBN 83-11-07836-X
  • Ludwik Głowacki, Obrona Warszawy i Modlina na tle kampanii wrześniowej 1939, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1985, wyd. V, ​ISBN 83-11-07109-8
  • Janusz Królikowski, Generałowie i admirałowie Wojska Polskiego 1943–1990, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2010, tom II (I-M), str. 89-91
  • Jerzy Poksiński, „TUN” Tatar-Utnik-Nowicki. Represje wobec oficerów Wojska Polskiego w latach 1949-1956, Wydawnictwo Bellona, Warszawa 1992, ​ISBN 83-11-07980-3
  • Marian Porwit, Spojrzenia poprzez moje życie, Warszawa 1986, ​ISBN 83-07-01535-9​, wyd. I
  • Dzienniki Personalne Ministra Spraw Wojskowych
  • Janusz Stankiewicz