Adam Lewak

Adam Emil Lewak (ur. 3 września 1891 w Pieniakach, zm. 25 czerwca 1963 w Gdyni) – polski historyk, bibliotekarz i wydawca źródeł.

Pracownicy Centralnej Biblioteki Wojskowej podczas spotkania z Prezydentem RP Ignacym Mościckim w 1931. Od lewej Bronisław Hełczyński, płk Jan Głogowski, ppłk Marian Łodyński, dr Adam Lewak, por. Władysław Krotkiewski, prezydent Ignacy Mościcki

ŻyciorysEdytuj

Zdał egzamin dojrzałości w C. K. Gimnazjum im. Rudolfa w Brodach (1911)[1]. Studiował na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Lwowskiego do 1917 literaturoznawstwo, historię i filozofię.

W 1915 roku podjął pracę na stanowisku bibliotekarza w Bibliotece Muzeum Polskiego w Rapperswilu. W latach 1922–1926 odbył szereg podróży naukowych do Francji i Włoch. Na stałe do Polski powrócił już w roku 1927. Tuż po powrocie został nominowany na kustosza Biblioteki Narodowej. Należał do pierwszego Komitetu Redakcyjnego Polskiego Słownika Biograficznego. Zajmował się tam m.in. kompletowaniem kartoteki bibliograficznej i jej selekcji z zakresu politycznych dziejów Polski porozbiorowej.

We wrześniu 1939 roku, jako dyrektor Biblioteki Uniwersytetu Warszawskiego czynnie brał udział w ratowaniu przed zniszczeniem, przez niemieckie bombardowania, zbiorów bibliotecznych. Następnie został aresztowany przez władze okupacyjne i osadzony w Pawiaku. Wkrótce potem został zwolniony z więzienia.

Podczas okupacji swoją działalność skupił na rozwijaniu tajnego czytelnictwa, szczególnie wśród młodzieży. Szacuje się, że uchronił przed zniszczeniem lub przejęciem przez Niemców zbiory liczące około 1 200 000 pozycji.

Po wojnie, już w roku 1945 objął ponownie kierownictwo nad Biblioteką Uniwersytetu Warszawskiego.

W 1956 przeszedł na stanowisko docenta Instytutu Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego.

Pochowany na Starych Powązkach w Warszawie (kwatera 47-6-25,26,27)[2].

 
Grób Adama Lewaka na Cmentarzu Powązkowskim

OdznaczeniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Sprawozdanie C. K. Gimnazjum im. Rudolfa w Brodach za rok szkolny 1910/11. Brody: 1911, s. 28, 43.
  2. Cmentarz Stare Powązki: MARYNA WEILOWA, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [online] [dostęp 2019-12-19].

BibliografiaEdytuj