Otwórz menu główne

Państwowe Gimnazjum im. Józefa Korzeniowskiego w Brodach

Państwowe Gimnazjum im. Józefa Korzeniowskiego w Brodach – szkoła o statusie gimnazjum z siedzibą w Brodach.

Państwowe Gimnazjum im. Józefa Korzeniowskiego w Brodach
liceum ogólnokształcące
Ilustracja
Budynek gimnazjum w 1904
Państwo  Polska
Miejscowość Brody
Adres Wały Gimnazjalne
Data założenia 1817
Patron Józef Korzeniowski
Położenie na mapie Polski w 1939 r.
Mapa lokalizacyjna Polski w 1939 r.
Państwowe Gimnazjum im. Józefa Korzeniowskiego w Brodach
Państwowe Gimnazjum im. Józefa Korzeniowskiego w Brodach
50°04′57,00″N 25°09′05,04″E/50,082500 25,151400
Budynek gimnazjum w 2013

HistoriaEdytuj

Pierwotnie w okresie zaboru austriackiego została założona prywatna trzyletnia szkoła realna w 1817 pod nazwą Israelitische Realschule[1][2]. Szkoła była prowadzona przez gminę izraelicką, aczkolwiek uczyli się w niej również Polacy i Rusini, zaś wykładano głównie przedmioty handlowe[2].

W 1853 wyznaniowa dotychczas placówka została upaństwowiona i przemianowana w trzyklasową państwową szkołę realną (K. K. Vollständige 3-klasssige Unterrealschulle in Brody), a utrzymanie szkoły i wynagradzanie nauczycieli spoczywał odtąd na gminie miejskiej[2][1]. W 1865 szkoła została przekształcona w czteroklasowe niższe państwowe gimnazjum realne (K. K. Realgymnasium)[1][2]. W 1875 władze cesarskie wydały zgodę na utworzenie ośmioklasowego gimnazjum, z zastrzeżeniem spełnienia szeregu warunków[2]. Od 1878 działało wyższe gimnazjum typu klasycznego (niem. K. K. Real und Ober-Gymnasium in Brody)[1]. Pierwsze egzaminy maturalne zorganizowano w 1879[2]. W 1897 w szkole uczyło się 341 uczniów[2]. W 1881 podjęto budowę budynku szkoły (jeden z ww. warunków; projekt budynku wykonali Bronisław Bauer i Jan Doliński) i w tym czasie nadano jej nazwę patrona arcyksięcia Rudolfa: Realne i Wyższe Gimnazjum im. Rudolfa „” (K. K. Rudolfs Real– und Obergymnasium)[2]. W 1893 dotychczasowy program realny gimnazjum został zastąpiony typem klasycznym[2]. W 1904 na wniosek zastępcy burmistrza Brodów dr. Stanisława Rittela rada miejska przyjęła uchwałę o skasowaniu języka niemieckiego jako wykładowego w gimnazjum[3]. Od 1906/1907 wykładowy język niemiecki był stopniowo zastępowany przez język polski[1] (ostatnia matura w języku niemieckiej odbyła się w 1914)[2]. W 1914 gimnazjum liczyło 601 uczniów[2].

Gimnazjum mieściło się w należącym pierwotnie do gminy dwupiętrowym, obszernym budynku, który uległ uszkodzeniom podczas I wojny światowej (Brody znalazły się na linii frontu)[2]. W późniejszym czasie nauka w gimnazjum była utrudniona z uwagi na wojny Polaków z Ukraińcami i bolszewikami[2]. Z uwagi na trudności w odbudowie szkoły ze środków własnych gmina w 1920 przekazała gimnazjum na rzecz Skarbu Państwa i w tym roku ponownie prowadzono w nim naukę[4][2][5]. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości władze II Rzeczypospolitej 31 grudnia 1920 zatwierdziły nazwę szkoły „Państwowe Gimnazjum im. Józefa Korzeniowskiego w Brodach”[6]. Od 1923 gimnazjum prowadzono w typie klasycznym, z językiem łacińskim od IV klasy[2]. W latach 20. szkoła mieściła się przy Wałach Gimnazjalnych[1]. W 1926 w gimnazjum prowadzono osiem klas w 14 oddziałach, w których uczyło się 460 uczniów płci męskiej oraz 74 uczennice[1].

W czasach współczesnych budynek gimnazjum mieści się pod adresem ulicy Mychajło Kociubynskiego 10. Przed gmachem szkoły w 1984 odsłonięto pomnik przedstawiający zbiorowo popiersia pięciu absolwentów gimnazjum; przedstawieni zostali niepolscy wychowankowie szkoły: Joseph Roth, Osyp Rozdolski, Stepan Tudor, Iwan Trusz, Wasyl Szczurat.

DyrektorzyEdytuj

  • Wilhelm Gabrigel (1878–1881)[1]
  • Franciszek Adlof (1881–1896)[1][2]
  • Stanisław Librewski (1896-1903)[1][2]
  • Edward Schirmer (1903-1916)[1][2]
  • Franciszek Niewolak (II 1916-1927)[1][2]
  • Henryk Krzyżanowski (koniec lat 20.)[2]
  • Władysław Sołtysik (kierownik, początek lat 30.)[7]

NauczycieleEdytuj

Uczniowie i absolwenciEdytuj

PrzypisyEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj