Otwórz menu główne

Aksynit – rzadki minerał z gromady krzemianów.

Aksynit
Aksynit
Właściwości chemiczne i fizyczne
Skład chemiczny Ca2(Fe,Mg,Mn)Al2[(BO3)(OH)(Si4O12)] – borokrzemian wapnia, glinu żelaza, manganu i magnezu.
Twardość w skali Mohsa 6,5-7
Przełam muszlowy
Łupliwość wyraźna
Gęstość minerału 3,18 do 3,36 g/cm3 g/cm³
Właściwości optyczne
Barwa brunatny do żółtego
Rysa biała
Połysk szklisty
Współczynnik załamania nα 1,693, nβ 1,701, nγ 1,704
Inne pleochroizm – wyraźny, trichroizm luminescencja – fioletowa do pomarańczowej
Dodatkowe dane
Szczególne własności własności piroelektryczne
Ferroaksynit
aksynit

Nazwa pochodzi od greckiego słowa "axe" – topór (ze względu na formę kryształów).

Spis treści

WłaściwościEdytuj

Zazwyczaj tworzy kryształy tabliczkowe, bardzo ostro zakończone. Występuje w formie skupień zbitych i ziarnistych. Tworzy też narośla i szczotki krystaliczne. Jest kruchy, przeświecający. W płomieniu łatwo się topi tworząc szkliwo, barwi płomień na zielono (obecność boru). Ma własności piroelektryczne.
Skład chemiczny jest bardzo zmienny, zależny od miejsca występowania. Najłatwiejszą cechą rozpoznawczą aksynitu jest kształt jego kryształów. Ciemniejsze odmiany mogą być mylone z kwarcem dymnym lub brunatnym drawitem (odmianą turmalinu).

HistoriaEdytuj

Przez długie lata był traktowany jako brunatny turmalin. Jego właściwą naturę rozpoznał René Just Haüydemu w 1797 roku. Rzadko wykorzystywano go jako kamień szlachetny.

WystępowanieEdytuj

Występuje w skałach bogatych w wapń. Krystalizuje w wysokich temperaturach w brzeżnych partiach lub w otoczeniu stygnącej magmy granitowej. Nigdy nie występuje w dużych ilościach.

Miejsca występowaniaEdytuj

W Polsce kryształy aksynitu spotyka się w granitach w okolic Strzegomia na Dolnym Śląsku.

ZastosowanieEdytuj

  • ma znaczenie kolekcjonerskie
  • sporadycznie bywa używany jako kamień jubilerski (poszukiwane kamienie fioletowe i niebieskie).

Tworzy niewielkie kryształy, nie przekraczające wagi 5 karatów – ogranicza to możliwość szlifowania (najczęściej kaboszony i szlif fasetkowy). Kryształy są bardzo rzadko przejrzyste i pozbawione wad.

BibliografiaEdytuj

  • Kazimierz Maślankiewicz: Kamienie szlachetne. Wyd. 3 popr. i uzup.. Warszawa: Wydawnictwo Geologiczne, 1982.
  • Michał Sachanbiński: Vademecum zbieracza kamieni szlachetnych i ozdobnych. Warszawa: Wydawnictwo Geologiczne, 1984. ISBN 83-220-0199-1.

Linki zewnętrzneEdytuj