Albert Uderzo

rysownik francuski, twórca komiksów

Albert Uderzo (ur. 25 kwietnia 1927 w Fismes, zm. 24 marca 2020 w Neuilly-sur-Seine[1]) – francuski rysownik i scenarzysta komiksowy pochodzenia włoskiego. Znany m.in. z serii o Asteriksie i Umpa-pa, stworzonymi we współpracy z René Goscinnym.

Albert Uderzo
Ilustracja
Albert Uderzo w Paryżu, marzec 2008
Imię i nazwisko Alberto Aleandro Uderzo
Data i miejsce urodzenia 25 kwietnia 1927
Fismes
Data i miejsce śmierci 24 marca 2020
Neuilly-sur-Seine
Narodowość francuska
Język francuski
Dziedzina sztuki komiks
Ważne dzieła

Asteriks

Faksymile
Autograf Alberta Uderzo
Odznaczenia
Kawaler Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja) Kawaler Orderu Lwa Niderlandzkiego (Holandia)

ŻyciorysEdytuj

Wczesne życieEdytuj

Urodził się jako Alberto Aleandro Uderzo w Fismes (Marna, Francja), w rodzinie włoskich imigrantów. Obywatelstwo francuskie otrzymał w 1934. Podczas II wojny światowej przeniósł się z Paryża do Bretanii, gdzie pracował na farmie i pomagał ojcu w prowadzeniu firmy meblarskiej.

Po wojnie rozpoczął karierę jako rysownik. Stworzył takie komiksy jak Flamberge, Clopinard, Belloy l'Invulnérable czy Arys Buck.

Współpraca z René GoscinnymEdytuj

W 1951 spotkał René Goscinnego i rozpoczął z nim współpracę. Ich pierwsze prace to Umpa-pa, Janko Pistolet i Luc Junior[2]. W 1958 zaczęli publikować Umpa-pa w magazynie komiksowym „Tintin” (do 1962)[3]. W 1959 zostali edytorami magazynu komiksowego „Pilote”. 29 października 1959 opublikowali w nim pierwszy odcinek Asteriksa, który wkrótce został najpopularniejszym komiksem we Francji[3]. W 1961 wydany został pierwszy osobny tom przygód Asteriksa: Astérix le Gaulois. Co roku autorzy publikowali dwa kolejne odcinki. Po śmierci Goscinnego w 1977 Uderzo dalej publikował kolejne tomy komiksu o Asteriksie (z mniejszą częstotliwością), podpisując je „Goscinny et Uderzo”.

RodzinaEdytuj

Był żonaty i miał jedną córkę. Brat, Marcel Uderzo (ur. 1933) jest również rysownikiem komiksów[4].

OdznaczeniaEdytuj

W 1985 został odznaczony Legią Honorową V klasy. W 2005 został włączony do Galerii Sław („Hall of Fame”) Nagrody Eisnera[5]. W 2007 roku odznaczony został Orderem Lwa Niderlandzkiego.

Wybrana bibliografiaEdytuj

AsteriksEdytuj

  1. Przygody Galla Asteriksa (1961)
  2. Złoty sierp (1962)
  3. Asteriks i Goci (1963)
  4. Asteriks gladiator (1964)
  5. Wyprawa dookoła Gallii (1965)
  6. Asteriks i Kleopatra (1965)
  7. Walka wodzów (1966)
  8. Asteriks u Brytów (1966)
  9. Asteriks i Normanowie (1966)
  10. Asteriks legionista (1967)
  11. Tarcza Arwernów (1968)
  12. Asteriks na igrzyskach olimpijskich (1968)
  13. Asteriks i kociołek (1969)
  14. Asteriks w Hiszpanii (1969)
  15. Niezgoda (1970)
  16. Asteriks u Helwetów (1970)
  17. Osiedle bogów (1971)
  18. Laury Cezara (1972)
  19. Wróżbita (1972)
  20. Asteriks na Korsyce (1973)
  21. Podarunek Cezara (1974)
  22. Wielka przeprawa (1975)
  23. Obeliks i spółka (1976)
  24. Asteriks u Belgów (1979)
  25. Głęboki rów (1980)
  26. Odyseja Asteriksa (1981)
  27. Syn Asteriksa (1983)
  28. Asteriks u Reszehezady (1987)
  29. Róża i miecz (1991)
  30. Galera Obeliksa (1996)
  31. Asteriks i Latraviata (2001)
  32. Galijskie początki (2003)
  33. Kiedy niebo spada na głowę (2005)
  34. Rocznica urodzin Asteriksa i Obeliksa – Złota księga (2009)

PrzypisyEdytuj

  1. Francia, è morto Albert Uderzo: fu il disegnatore di Asterix (wł.)
  2. Albert Uderzo (ang.). Lambiek Comiclopedia. [dostęp 09.05.2009].
  3. a b Albert Uderzo (ang.). Asterix International!. [dostęp 02.07.2011].
  4. Marcel Uderzo | Lambiek Comiclopedia, lambiek.net [dostęp 2017-11-21] (ang.).
  5. 2005 Will Eisner Comic Industry Awards (ang.). hahnlibrary.net. [dostęp 09.05.2009].