Otwórz menu główne

Aleksander Zdanowicz (historyk)

polski historyk, filolog, pedagog i autor podręczników
Zobacz też: inne osoby nazywające się Aleksander Zdanowicz.
Aleksander Zdanowicz
Rodzina Zdanowiczów (Wilno, ok. 1860r.)

Aleksander Maria Zdanowicz (ur. 1805 lub 1808[1], powiat ihumeński, zm. 17 maja 1868, Wilno[2]) – polski historyk, filolog, pedagog i autor podręczników.

ŻyciorysEdytuj

Urodził się w rodzinie szlacheckiej w pobliżu miasta Ihumeń (obecnie Czerwień (Białoruś)) w guberni mińskiej. Uczył się sześć lat w bazyliańskiej szkole w Ladach, następnie był przez dwa lata preceptorem. W roku 1827 rozpoczął studia filologiczne na Cesarskim Uniwersytecie Wileńskim, które ukończył w 1831 roku. Otrzymał stanowisko nauczyciela w Instytucie Szlacheckim w Wilnie. Od roku 1834 był przez 15 lat wykładowcą języka łacińskiego, a następnie do 1863 nauczycielem historii[3].

Wydał jedenaście podręczników oraz opracował siedem skryptów jako rękopisy. Przetłumaczył z języka rosyjskiego trzy obszerne monografie historyczne. Pracował w redakcji Kuryjera Wileńskiego, gdzie współpracował z Antonim Odyńcem, oraz był jednym z redaktorów Słownika języka polskiego[4].

Publikacje (wybór)Edytuj

  • Dykcyjonarzyk francuzki z krótką informacyją wymawiania i rozmowami. Wilno 1829 i 1832.
  • Grammatyka francuzka dla dzieci. Wilno 1830, 1839 i 1844.
  • Abecadło albo elementarz francuzki dla dzieci. Wilno 1830 i 1840.
  • Wypisy francuzkie dla dzieci, poczynających naukę tego języka[5]. (9 wydań: od 1831 do 1859).
  • Tablice regularnych koniugacyi łacińskich. Wilno 1837.
  • Tablica chronograficzna, podług metody Jaźwinskiego, obejmująca wykład nowej metody uczenia chronologii, jako też spis cesarzów i królow, w tablicy chronograficznej zawartych od N. C. do dnia dzisiejszego. Wilno 1845[6].
  • Rys chronologiczno-historyczny państw nowożytnych od V wieku do dziś dnia, z kilku mappami i genealogijami, tudzież zbiorem pytań dla poczynających. Wilno 1844, 1853 i 1861.
  • Objaśnienie chronologicznej tablicy, obejmującej porządek następstwa cesarzów i królów w XX narodach, od początku ery chrześcijańskej do dnia obecnego. Wilno 1837.
  • Szkic historyi polskiej dla dzieci z chromolitografijami. Wilno 1857, 1859 i 1862.
  • Szkic historyi powszechnej. Wilno 1861.
  • Historyja powszechna dla szkolnej młodzieży. (2 tomy), Wilno 1861 i Warszawa 1871.
  • Dziesięć dni dyktatury : wspomnienie z lat ubiegłych. Gorlice 1901.[7]
Przekłady z języka rosyjskiego
  • Historyja powszechna krótko zebrana przez Kajdanowa. (3 tomy), Wilno 1845.
  • Historyja średnich wieków. Wilno 1845.
  • Historyja nowych wieków. Wilno 1846.

Rękopisy i skryptyEdytuj

  • Historyja literatury polskiej dla młodzieży żeńskiej.
  • Geografija dawnej Polski ze szczególnym względem na jej stronę historyczna i malowniczą.
  • O organizacyi rządu, starożytnej Polski.
  • Kosmografija dla pensyi żeńskich.
  • Przegląd systematyczny całego obszaru wiedzy ludzkiej.
  • Nauka praktyczna języka łacińskiego dla dzieci.
  • Panowanie Stanisława Poniatowskiego, podług najnowszych źródeł, dla młodzieży.

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj