Aleksandr Alechin

rosyjski szachista

Aleksandr Aleksandrowicz Alechin, ros. Александр Александрович Алехин, fr. Alexandre Alekhine (ur. 31 października 1892 w Moskwie, zm. 24 marca 1946 w Estoril) – rosyjski i francuski szachista, czwarty mistrz świata w szachach, znany ze swojego bardzo ofensywnego stylu gry.

Aleksandr Alechin
Ilustracja
Aleksandr Alechin (ok. 1924)
Państwo  Imperium Rosyjskie
 Rosyjska FSRR
 Francja
Data i miejsce urodzenia 31 października 1892
Moskwa
Data i miejsce śmierci 24 marca 1946
Estoril
ABCDEFGH
8
Chessboard480.svg
A8 – Czarna wieża
B8 – Czarny skoczek
C8 – Czarny goniec
D8 – Czarny hetman
E8 – Czarny król
F8 – Czarny goniec
H8 – Czarna wieża
A7 – Czarny pionek
B7 – Czarny pionek
C7 – Czarny pionek
D7 – Czarny pionek
E7 – Czarny pionek
F7 – Czarny pionek
G7 – Czarny pionek
H7 – Czarny pionek
F6 – Czarny skoczek
E4 – Biały pionek
A2 – Biały pionek
B2 – Biały pionek
C2 – Biały pionek
D2 – Biały pionek
F2 – Biały pionek
G2 – Biały pionek
H2 – Biały pionek
A1 – Biała wieża
B1 – Biały skoczek
C1 – Biały goniec
D1 – Biały hetman
E1 – Biały król
F1 – Biały goniec
G1 – Biały skoczek
H1 – Biała wieża
8
77
66
55
44
33
22
11
ABCDEFGH
Obrona Alechina

ŻyciorysEdytuj

Alechin urodził się w bogatej rodzinie. Jego ojciec był posiadaczem ziemskim i deputowanym do Dumy, matka, córka bogatego przemysłowca, była jego pierwszym nauczycielem szachów. Po rozegraniu sławnego turnieju w Petersburgu w 1914 był jednym z pierwszych szachistów, którym przyznano nieformalny wówczas tytuł arcymistrza. Oprócz języka rosyjskiego biegle posługiwał się angielskim, francuskim i niemieckim.

Kilka lat po rewolucji październikowej Alechin wyemigrował do Francji, gdzie w 1925 roku otrzymał francuskie obywatelstwo i rozpoczął studia na wydziale prawniczym w Sorbonie. Pomimo że nie ukończył swoich badań nad chińskim systemem więziennictwa, przez resztę życia był tytułowany doktorem prawa.

W 1927 roku, po pokonaniu Capablanki, zdobył tytuł mistrza świata, po czym konsekwentnie odmawiał swojemu rywalowi prawa do rewanżu. W 1935 roku utracił swój tytuł na rzecz Maksa Euwego. Przyczyną porażki było najprawdopodobniej nadużywanie alkoholu. Alechin uporał się z tym problemem i w roku 1937 odzyskał tytuł mistrza świata, pokonując Euwego w meczu rewanżowym. Tytuł zachował już do śmierci.

Po upadku Francji Alechin, nie mogąc uzyskać wizy wyjazdowej do USA (żona Alechina była Amerykanką) oraz w celu zabezpieczenia kolekcji swoich obrazów w posiadłości żony we Francji, napisał w gazecie Pariser Zeitung w 1941 antyżydowskie artykuły i rozpoczął okres kolaboracji z Niemcami[1].

Podczas II wojny światowej Alechin brał udział w turniejach organizowanych w nazistowskich Niemczech, w krajach przez Niemcy okupowanych (Francja, Czechy, Polska) oraz w krajach neutralnych (Hiszpania, Portugalia). Po wojnie jednak Alechin był traktowany jak persona non grata przez organizatorów turniejów[2].

Alechin planował przystąpienie do kolejnego meczu o mistrzostwo świata przeciwko Michaiłowi Botwinnikowi. Te plany pokrzyżowała śmierć mistrza świata w portugalskim mieście Estoril. Skremowane szczątki pochowano na paryskim Cmentarzu Montparnasse, nagrobek ufundowała FIDE.

Niektóre szachowe otwarcia i warianty nazwano imieniem Alechina. Najważniejszym z nich jest obrona Alechina, powstająca po posunięciach 1.e4 Sf6.

Na cześć Alechina została nazwana planetoida (1909) Alekhin.

Mecze Alechina o mistrzostwo świataEdytuj

Rok Przeciwnik Wynik
1927 Capablanca wygrana (+6-3=25)
1929 Bogolubow wygrana (+11-5=9)
1934 Bogolubow wygrana (+8-3=15)
1935 Euwe przegrana (+8-9=13)
1937 Euwe wygrana (+10-4=11)
W nawiasach: liczba wygranych, przegranych i zremisowanych partii.

Publikacje poświęcone AlechinowiEdytuj

  • Alexander Alekhine – My Best Games of Chess, 1908 – 1937 (Dover, 1985);
  • Leonard Skinner, Robert Verhoeven – Alexander Alekhine’s Games of Chess, 1902 – 1946 (McFarland, 1999);
  • Pablo Moran – A. Alekhine, Agony of a Chess Genius (McFarland, 1989);
  • Irving Chernev – Twelve Great Chess Players and Their Best Games (Dover, 1995).

PrzypisyEdytuj

  1. Andrzej Filipowicz „Dzieje Polskiego Związku Szachowego”, Wydawnictwo „O-K”, Warszawa 2007.
  2. Was Alekhine a Nazi? by Edward Winter.

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj