Anna Elizabeth Klumpke

amerykańska malarka

Anna Elizabeth Klumpke (ur. 28 października 1856 w San Francisco, zm. 9 lutego 1942 tamże) – amerykańska malarka[1] związana przez większość kariery z Francją[2], biografka Rosy Bonheur[3], siostra astronomki Dorothei Klumpke i lekarki Augusty Klumpke.

Anna Elizabeth Klumpke
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

28 października 1856
San Francisco

Data i miejsce śmierci

9 lutego 1942
San Francisco

Narodowość

amerykańska

Alma Mater

Académie Julian

Dziedzina sztuki

malarstwo

Odznaczenia
Oficer Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja)Kawaler Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja)

Życiorys edytuj

Urodziła się 28 października w 1856 w San Francisco[1] jako córka Dorothei Tolle i niemieckiego emigranta, magnata nieruchomości Johna Gerarda Klumpke (1825–1917). Miała sześcioro rodzeństwa, cztery siostry i braci-bliźniaków, z których jeden zmarł w dzieciństwie[4]; trzy z jej sióstr też miały znaczące osiągnięcia: Augusta jako lekarz, Dorothea jako astronom, a Julia jako muzyk[2]. W wyniku wypadku w dzieciństwie kulała[2]. Jej rodzice rozwiedli się, gdy Anna była nastolatką i od tego czasu wychowywała się z matką, kolejno w Anglii, Niemczech i Szwajcarii[2][4].

W 1877 r. przeniosła się z rodziną do Paryża, gdzie zaczęła edukację malarską od sporządzania kopii dzieł z Luwru. W 1880 r. prywatna szkoła malarska Académie Julian umożliwiła naukę kobietom[2] i Klumpke zaczęła uczęszczać na zajęcia, studiując pod kierunkiem Tony’ego Roberta-Fleury’ego i Julesa Lefebvre’a[3]. Gdy jeden z jej obrazów wystawiono w 1882 r. na Salonie Paryskim, założyła własną pracownię i zaczęła samodzielną pracę, choć nadal jeszcze uczęszczała na niektóre zajęcia w akademii[2] do 1884 r.[3]

Wielokrotnie nagradzana za portrety i pejzaże[3], począwszy od Salonu Paryskiego, na którym w 1885 r. otrzymała wyróżnienie. W 1888 r. wygrała konkurs zorganizowany przez Académie Julian. W tym okresie dużo podróżowała po Francji i Włoszech, malując liczne portrety. Za obraz W łaźni otrzymała Temple Gold Medal przyznawany przez Pennsylvania Academy of the Fine Arts za najlepszy figuratywny obraz na dorocznej wystawie[2][4]; była pierwszą kobietą, którą wyróżniono tą nagrodą[4].

 
Anna Elisabeth Klumpke w swojej pracowni ok. 1885-1890

W 1889 r. wróciła do USA i osiadła w Bostonie, gdzie pracowała kolejne dziewięć lat, m.in. ucząc malarstwa. W tym okresie miała też dwie (1892, 1896) duże wystawy. W 1895 r. odwiedziła Paryż i wróciła tam ponownie w 1898 r.[2] Od tego czasu nawiązała ścisłą znajomość z Rosą Bonheur, którą sportretowała, i jako jej towarzyszka zamieszkała w jej domu, Château de By, koło Fountainbleau[2]. Jej twórczość ewoluowała od akademizmu do maniery wyraźnie impresjonistycznej[4]. Najsłynniejsze jej prace to portrety Rosy Bonheur i Elizabeth Cady Stanton[5].

Po śmierci Bonheur odziedziczyła jej dom i pracownię; pracowała nad upamiętnieniem Bonheur, wydając jej biografię (1908), urządzając jej retrospektywne wystawy i organizując w Château de By szkołę plastyczną jej imienia[2].

W 1912 r. wyjechała ponownie do USA i wróciła do Francji krótko przed wybuchem I wojny światowej. W jej czasie w Château de By funkcjonowało sanatorium dla żołnierzy, za co Klumpke została odznaczona przez francuskie władze Legią Honorową[2].

W 1932 r. za namową siostry astronomki Dorothei Klumpke – pojechała do USA obejrzeć zaćmienie Słońca. W tym samym roku miała retrospektywną wystawę w Bostonie[2]. Ostatnie dziesięć lat spędziła w San Francisco, pracując nad swoją autobiografią, którą wydała w 1940 r.[2]

Zmarła w 1942 w San Francisco.

Przypisy edytuj

  1. a b Rosa Bonheur, www.metmuseum.org [dostęp 2021-06-18].
  2. a b c d e f g h i j k l m Kathleen Luhrs, Doreen Bolger, Natalie Spassky (red.), American paintings in the Metropolitan Museum of Art, New York: The Museum in association with Princeton University Press, 1980, s. 298–299, ISBN 0-87099-244-9.
  3. a b c d Klumpke, Anna Elizabeth (1856–1942), www.encyclopedia.com [dostęp 2021-06-18].
  4. a b c d e Britta C. Dwyer, Anna Elizabeth Klumpke: „A Salon” artist par „excellence”, „Revue française d’études américaines” (59), 1994, s. 11–23, ISSN 0397-7870, JSTOR20872395.
  5. Anna Elizabeth Klumpke (1856-1942) – Find A Grave..., www.findagrave.com [dostęp 2021-06-18] (ang.).