Otwórz menu główne

Bydgoski Batalion Obrony Narodowej (batalion ON „Bydgoszcz”) – pododdział piechoty Wojska Polskiego II RP.

Batalion ON „Bydgoszcz”
Bydgoski batalion ON
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1939
Działania zbrojne
kampania wrześniowa
Organizacja
Dyslokacja Bydgoszcz
Formacja Obrona Narodowa
Rodzaj wojsk piechota
Skład typ IV
Obrona Narodowa w 1939
Chełmińska ON

Batalion został sformowany wiosną 1939 roku, w składzie Chełmińskiej Brygady ON, według etatu batalionu ON typ IV.

Podczas kampanii wrześniowej jednostka wchodziła w skład 15 Dywizji Piechoty [1]. Batalion walczył na przedmościu bydgoskim [2] oraz nad Bzurą, gdzie poniósł poważne straty [3]. Batalion został rozbity przez Niemców pod Iłowem [4].

Żołnierze batalionu, jako jeńcy przebywali w dniach 20-21 września 1939 roku na terenie stadionu w Żyrardowie. 21 września wszystkim żołnierzom batalionu kazano wystąpić z tłumu 30 tys. zatrzymanych, obiecując im powrót do domu. Wystąpiło około 200 żołnierzy, których skierowano do Sochaczewa, a następnie Boryszewa. Tam spośród wziętych do niewoli żołnierzy batalionu wytypowano 50, w tym niemal całą kadrę oficerską, po czym postawiono ich przed sądem polowym pod zarzutami złamania konwencji genewskiej poprzez „udział w masakrze ludności niemieckiej w Bydgoszczy”. 22 września 1939 roku zostali skazani na śmierć i tego samego dnia rozstrzelani.

Osobny artykuł: Zbrodnia w Boryszewie 1939.

29 grudnia 2015 na kamienicy przy ul. Zamoyskiego 4 w Bydgoszczy odsłonięto tablicę upamiętniającą organizatora i dowódcę batalionu, mjra Jana Gawrońskiego, który od 1931 zamieszkiwał pod tym adresem[5].

PrzypisyEdytuj

  1. Rajmund Kuczma: "W obronie ojczyzny". Bydgoski Batalion Obrony Narodowej. Bydgoszcz: Miejski Komitet Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa w Bydgoszczy, 2000, s. 7. ISBN 83-912574-9-5.
  2. wieczorem 3 września 1939 kilka pododdziałów batalionu ON "Bydgoszcz" wzięło ograniczony udział w walce niemieckimi dywersantami na terenie Bydgoszczy.
  3. Jerzy Bartnicki: Bydgoszcz w roku 1939. Bydgoszcz: Kujawsko-Pomorskie Towarzystwo Kulturalne, 1985, s. 48.
  4. Rajmund Kuczma: "W obronie ojczyzny"... op.cit., s. 85.
  5. Odsłonięto tablice pamięci naszego bohatera

BibliografiaEdytuj

  • Jerzy Bartnicki: Bydgoszcz w roku 1939. Bydgoszcz: Kujawsko-Pomorskie Towarzystwo Kulturalne, 1985.
  • Szymon Datner: Zbrodnie Wehrmachtu na jeńcach wojennych w II wojnie światowej. Warszawa: Wydawnictwo MON, 1961.
  • Rajmund Kuczma: "W obronie ojczyzny". Bydgoski Batalion Obrony Narodowej. Bydgoszcz: Miejski Komitet Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa w Bydgoszczy, 2000. ISBN 83-912574-9-5.
  • Kazimierz Pindel, Obrona Narodowa 1937-1939, Warszawa: Wydaw. Ministerstwa Obrony Narodowej, 1979, ISBN 83-11-06301-X, OCLC 69279234.
  • Tadeusz Radwański, Karpatczykami nas zwali, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1978, wyd. I