Otwórz menu główne

Borowik sosnowy (Boletus pinophilus Pilát & Dermek) – gatunek grzybów z rodziny borowikowatych (Boletaceae)[1].

Borowik sosnowy
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo grzyby
Typ podstawczaki
Klasa pieczarniaki
Rząd borowikowce
Rodzina borowikowate
Rodzaj borowik
Gatunek borowik sosnowy
Nazwa systematyczna
Boletus pinophilus Pilát & Dermek
Česká Mykol. 27(1): 6 (1973)
Ilustracja
{{{opis drugiego obrazka}}}
2008-11-05 Boletus pinophilus Pilát & Dermek 27980 crop.jpg

Systematyka i nazewnictwoEdytuj

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Boletus, Boletaceae, Boletales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Niektóre synonimy[2]:

  • Boletus aestivalis var. pinicola (Vittad.) Sacc. 1910
  • Boletus edulis f. pinicola (Vittad.) Vassilkov 1966
  • Boletus edulis var. pinicola Vittad.
  • Boletus pinicola (Vittad.) A. Venturi 1863

Nazwę polską nadali Barbara Gumińska i Władysław Wojewoda w 1983 r., wcześniej w polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany był przez Alinę Skirgiełło pod nazwą borowik szlachetny, odmiana sosnowa[3].

MorfologiaEdytuj

Kapelusz

Średnica 5-30 cm, kształt początkowo półkulisty, potem płaskołukowaty, na koniec rozpostarty. Powierzchnia delikatnie pilśniowata, zazwyczaj nierówna, garbkowata lub pomarszczona, matowa, w czasie deszczu lepka. Ma barwę czerwonobrązową, czasami z purpurowym lub fioletowym odcieniem[4][5].

Hymenofor

Rurkowaty. Rurki na młodych owocnikach blade, na starszych stopniowo ciemnieją aż do oliwkowożółtego koloru[5].

Trzon

Wysokość 6-16 cm, grubość 3-7 cm, kształt początkowo beczułkowaty, potem jajowaty, w końcu pałkowaty[4]. Powierzchnia z wyraźną brązową siateczką, początkowo biaława, potem stopniowo ciemniejąca, aż do żółtego koloru[5].

Miąższ

U młodych grzybów biały (tylko pod skórką czerwonobrązowy), u starszych kremowobiały z żółtym odcieniem. Ma przyjemny korzenny zapach i jest smaczny[5].

Wysyp zarodników

Oliwkowy. Zarodniki gładkie o średnicy 14-18 x 5-6 μm, bez pory rostkowej[5].

Występowanie i siedliskoEdytuj

Występuje w Europie, Ameryce Północnej oraz na wyspie Holmvassdalen na Oceanie Indyjskim[6]. Rośnie przeważnie pod sosnami, ale także pod bukami, na kwaśnych glebach. Owocniki pojawiają się często już w maju i występują do października, przy czym najobficiej na początku sezonu[5].

ZnaczenieEdytuj

Grzyb mikoryzowy[3]. Grzyb jadalny. Nadaje się do wszystkich rodzajów przetwórstwa grzybów. Podobnie jak inne jadalne borowiki szczególnie przydatny jest do suszenia[5].

Gatunki podobneEdytuj

Borowika sosnowego można pomylić z gatunkami jadalnymi: borowikiem szlachetnym (Boletus edulis), borowikiem usiatkowanym (Boletus reticulatus) oraz z borowikiem ciemnobrązowym (Boletus aereus), który rośnie pod dębami i jest grzybem ciepłolubnym[5].

PrzypisyEdytuj

  1. a b Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-03-05].
  2. Species Fungorum - GSD Species, www.speciesfungorum.org [dostęp 2018-10-16].
  3. a b Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  4. a b Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  5. a b c d e f g h Ewald Gerhardt: Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik. KDC, s. 466. ISBN 83-7404-513-2.
  6. Discover Life Maps. [dostęp 2014-09-08].