Carlo Rubbia

włoski fizyk, noblista

Carlo Rubbia (ur. 31 marca 1934) – włoski fizyk, laureat nagrody Nobla w dziedzinie fizyki[1].

Carlo Rubbia
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

31 marca 1934
Gorycja

Zawód, zajęcie

fizyk

Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Zasługi RP

ŻyciorysEdytuj

Urodził się w Gorycji, małym włoskim mieście. Po szkole średniej studiował fizykę na Scuola Normale w Pizie. W roku 1958 rozpoczął pracę badawczą na Columbia University w Laboratorium Nevis, gdzie zdobył doświadczenie i zapoznał się z budową i działaniem akceleratorów cząstek[1].

Około roku 1960, powrócił do Europy, zainteresowany nowo założonym ośrodkiem naukowo-badawczym CERN, gdzie pracował nad eksperymentami dotyczącymi struktury słabych oddziaływań. W roku 1970 został mianowany profesorem fizyki na Uniwersytecie Harvarda, jednak mimo to kontynuował częste podróże do Europy. W roku 1976 zasugerował dostosowanie supersynchrotronu protonowego, należącego do CERN-u, do zderzeń protonów z antyprotonami, zachodzących w jednym kręgu, i tym samym powstanie pierwszej na świecie „fabryki antyprotonów”. Zderzacz rozpoczął działanie w roku 1981, a w roku 1983 został „wyprodukowany” bozon W. Kilka miesięcy później udało się zaobserwować nawet „bardziej ulotne” cząstki Z[1].

W kolejnym roku (1984) Carlo Rubbia oraz Simon van der Meer otrzymali Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki. Był to jeden z najkrótszych w historii przedziałów czasowych pomiędzy dokonaniem odkrycia a przyznaniem nagrody[1].

Carlo Rubbia wykładał również na włoskim Uniwersytecie w Pawii[2][3] i był konsultantem Romano Prodiego do spraw energetyki. Jest członkiem honorowym wielu towarzystw naukowych, została mu dedykowana planetoida (8398) Rubbia[3]. 30 sierpnia 2013 roku został mianowany, w uznaniu zasług, przez prezydenta Giorgio Napolitano dożywotnim senatorem[4].

Od roku 1991 jest również członkiem zagranicznym PAN (Wydział III)[5]. 10 listopada 1993 roku został odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej[6].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d Carlo Rubbia - Facts. [w:] The Nobel Prize in Physics 1984 > Carlo Rubbia, Simon van der Meer [on-line]. Nobel Media AB. [dostęp 2014-01-31]. (ang.)., autobiografia, Nobel Lecture, December 8, 1984, Experimental Observation of the Intermediate Vector Bosons W+, W- and Z0
  2. Universitas Studiorum dal 1361. [w:] Strona internetowa Università di Pavia [on-line]. www.unipv.eu. [dostęp 2014-01-31]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-12-03)].
  3. a b Premio Internazionale alla Cultura; Carlo Rubbia, Premio Nobel per la Fisica. [w:] Premio Roma [on-line]. www.premioroma.it. [dostęp 2014-01-31]. (wł.).
  4. Nominacje na dożywotnich senatorów. Za zasługi. money.pl. [dostęp 2013-08-30]. (pol.).
  5. Członkowie zagraniczni PAN, Wydział III > Rubbia Carlo (prof. CERN). [w:] Strona internetowa Polskiej Akademii Nauk [on-line]. www.instytucja.pan.pl. [dostęp 2014-01-31]. (pol.).
  6. Profesor Carlo Rubbia, laureat nagrody Nobla z fizyki, gościem Instytutu Fizyki Uniwersytetu Śląskiego. [w:] Seminarium Instytutu Fizyki im. A. Chełkowskiego [on-line]. www.us.edu.pl. [dostęp 2014-01-31]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-02-04)]. (pol.).