Otwórz menu główne

Codon

rodzaj roślin

Codonrodzaj roślin zaliczany do rodziny ogórecznikowatych (Boraginaceae) lub wyodrębniany w osobną, monotypową rodzinę Codonaceae Weigend & Hilger[1]. Rodzaj obejmuje dwa gatunki występujące w południowo-zachodnim krańcu Afryki[1]. W XIX wieku zaproponowana została dla tego rodzaju polska nazwa „drażlinek”, ale nie jest ona używana[3].

Codon
Ilustracja
Codon royenii
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd ogórecznikowce
Rodzina Codonaceae
Nazwa systematyczna
Codon D. van Royen in Linnaeus
Syst. Nat. ed. 12. 2: 284, 292. 15-31 Oct 1767[2]
Typ nomenklatoryczny
C. royeni L.[2]

MorfologiaEdytuj

Bylina o krzaczastym pokroju, cała kolczasta i owłosiona. Włoski na szczycie jednokomórkowe, ale osadzone na wielokomórkowej podstawie (stopie) powstającej z komórek epidermy zawierających cystolity. Kwiaty zebrane w niezbyt wyraźny kwiatostan typu sierpik, najczęściej 12-krotne (rzadziej od 10- do 20-krotne). Kielich tworzą działki zrośnięte tylko u nasady, poza tym głęboko rozcięte na równowąskie łatki, szeroko rozpostarte. Korona kwiatu zrosłopłatkowa, dzwonkowata[1]. Pręciki liczne. Zalążnia jajowata z szyjką słupka osadzoną na jej szczycie. Owocem jest torebka zawierająca liczne nasiona o łupinie pokrytej siateczkowatym, nieregularnym wzorem[4].

SystematykaEdytuj

W dawniejszych systemach rodzaj tradycyjnie zaliczany był do rodziny Hydrophyllaceae, stanowiąc jej jedynego przedstawiciela w Afryce. Analizy molekularne wykazały jednak, że rośliny te są bliżej spokrewnione z Boraginaceae sensu stricto, a ze względu na szereg osobliwych cech budowy, różniących ten rodzaj od obu tych rodzin – zaproponowano jego wyodrębnienie do własnej rodziny Codonaceae[4].

Pozycja systematyczna według systemu APG IV z 2016

Rodzaj zaliczany jest do rodziny ogórecznikowatych Boraginaceae, szeroko ujmowanej – obejmującej wszystkie rośliny z monotypowego w efekcie rzędu ogórecznikowców Boraginales[5][6].

Pozycja systematyczna według APweb

Takson w randze rodziny o pozycji siostrzanej w stosunku do rodziny ogórecznikowatych Boraginaceae sensu stricto i rodzaju Wellstedia wyodrębnianego w rodzinę Wellstediaceae[1].


ogórecznikowce


Codonaceae




Wellstediaceae



Boraginaceaeogórecznikowate






Hydrophyllaceaefaceliowate




Namaceae




Heliotropiaceae




Cordiaceae



Ehretiaceae







+ incertae sedis: Lennoaceae

Wykaz gatunków[7]

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e P.F. Stevens: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2018-12-26].
  2. a b Codon. W: Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2018-12-26].
  3. Józef Rostafiński: Słownik polskich imion rodzajów oraz wyższych skupień roślin. Kraków: Akademia Umiejętności, 1900, s. 219. (pol.)
  4. a b M. Weigend, H. H. Hilger. Codonaceae-a newly required family name in Boraginales. „Phytotaxa”. 10: 28, 2010. DOI: 10.11646/phytotaxa.10.1.3. 
  5. Maarten J. M. Christenhusz,‎ Michael F. Fay,‎ Mark W. Chase: Plants of the World: An Illustrated Encyclopedia of Vascular Plants. Richmond, Chicago: Kew Publishing, The University of Chicago Press, 2017, s. 532. ISBN 978-1-84246-634-6.
  6. The Angiosperm Phylogeny Group. An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG IV. „Botanical Journal of the Linnean Society”. 181, 1, s. 1–20, 2016. DOI: 10.1111/boj.12385. 
  7. Codon. W: The Plant List. Version 1.1 [on-line]. [dostęp 2018-12-26].