Otwórz menu główne

Ogórecznikowate, szorstkolistne (Boraginaceae Juss.) – rodzina roślin zielnych i krzewów z rzędu ogórecznikowców (Boraginales). Należy do niej w zależności od ujęcia od blisko 1800 gatunków z 94 rodzajów[1] do ponad 2500 gatunków z 135 rodzajów[2]. Występują one głównie w strefie klimatu umiarkowanego na półkuli północnej[3], ale obecne są na wszystkich kontynentach od Arktyki po wyspy Subantarktyki[1].

Ogórecznikowate
Ilustracja
Pokrój roślin z rodziny ogórecznikowatych
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd ogórecznikowce
Rodzina ogórecznikowate
Nazwa systematyczna
Boraginaceae Juss.
Gen. Pl.: 128. 4 Aug 1789

MorfologiaEdytuj

 
Echium wildpretii
Pokrój
Rośliny pokryte są sztywnymi włoskami.
Liście
Ulistnienie skrętoległe, liście pojedyncze, zwykle szorstko owłosione.
Kwiaty
Kwiaty przeważnie promieniste, tylko rzadko niewyraźnie grzbieciste, np. u żmijowca. Korona kwiatu najczęściej z osklepkami (łuskami zamykającymi jej gardziel). Występuje tu pięć pręcików. Słupek górny, zalążnia dwukomorowa, podzielona już w czasie kwitnienia przez fałszywą przegrodę na 4 jednonasienne, wypukłe gniazda, pomiędzy którymi pośrodku, we wgłębieniu, osadzona jest szyjka słupka. Korona barwna. Kwiaty zebrane są w spiralne sierpiki lub skrętki.
Owoc
Czterodzielna rozłupnia, rozpadająca się na 4 pojedyncze owocki.

SystematykaEdytuj

Pozycja systematyczna według systemu APG IV z 2016

Jedyna rodzina w rzędzie ogórecznikowców (Boraginales). Obejmuje w randze plemion wszystkie rodziny wyodrębniane w obrębie rzędu w innych ujęciach[2][4]. We wcześniejszym systemie APG III z 2009 rodzina także w szerokim ujęciu, ale o nieznanej pozycji w systemie (incertae sedis)[5][6].

Pozycja systematyczna według APweb i podział rodziny

Wąsko ujmowana w odróżnieniu od systemu APG IV – jedna z 9 rodzin w rzędzie ogórecznikowców (Boraginales), siostrzana w stosunku do Wellstediaceae[1].


ogórecznikowce


Codonaceae




Wellstediaceae



Boraginaceaeogórecznikowate






Hydrophyllaceaefaceliowate




Namaceae




Heliotropiaceae




Cordiaceae



Ehretiaceae







+ incertae sedis: Lennoaceae

Podrodzina Echiochiloideae Weigend

Podrodzina Boraginoideae Arnott

Plemię Boragineae Reichenbach

Plemię Lithospermeae Dumortier

Podrodzina Cynoglossoideae Weigend

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d P.F. Stevens: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2018-12-25].
  2. a b Maarten J. M. Christenhusz,‎ Michael F. Fay,‎ Mark W. Chase: Plants of the World: An Illustrated Encyclopedia of Vascular Plants. Richmond, Chicago: Kew Publishing, The University of Chicago Press, 2017, s. 529-532. ISBN 978-1-84246-634-6.
  3. Wielka Encyklopedia Przyrody. Rośliny kwiatowe 2. Warszawa: Muza SA, 1998, s. 215. ISBN 83-7079-779-2.
  4. The Angiosperm Phylogeny Group. An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG IV. „Botanical Journal of the Linnean Society”. 181, 1, s. 1–20, 2016. DOI: 10.1111/boj.12385. 
  5. Cole TCH.. Angiosperm Phylogeny Group (APG) in jeopardy – Where have the flowers gone?. „PeerJ PrePrints 3:e1517”, 2015. 
  6. Angiosperm Phylogeny Group (2009). An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG III. Botanical Journal of the Linnean Society 161: 105-121.