Otwórz menu główne

Zapłonka

rodzaj roślin

Zapłonka (Nonea) – rodzaj roślin należący do rodziny ogórecznikowatych (Boraginaceae). Obejmuje około 35 gatunków[3][4]. Występują one w basenie Morza Śródziemnego (zasięg 8 gatunków, z tym jednego już wymarłego, obejmuje południową Europę)[3], poza tym północną Afrykę i zachodnią Azję. Jeden gatunek (Nonea caspica) sięga na wschodzie do Chin[4]. Jeden gatunek – zapłonka brunatna N. pulla występuje w Polsce[5], kilka innych spotykanych jest w uprawie[5][6].

Zapłonka
Ilustracja
Nonea rossica
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd ogórecznikowce
Rodzina ogórecznikowate
Rodzaj zapłonka
Nazwa systematyczna
Nonea Medikus
Philos. Bot. 1: 31. Apr 1789[2]
Typ nomenklatoryczny
N. vesicaria (Linnaeus) H.G.L. Reichenbach[2]
Nonea pulla
Nonea obtusifolia

MorfologiaEdytuj

Pokrój
Byliny i rośliny jednoroczne owłosione szorstko lub miękko[4].
Liście
Skrętoległe[4].
Kwiaty
Zebrane w wierzchotki ścieśnione podczas kwitnienia, a wydłużające się w czasie owocowania. Kwiaty wsparte podobnymi do liści przysadkami. Kielich rurkowato-dzwonkowaty, około połowy woreczkowato rozdęty, utworzony z 5 podługowato trójkątnych działek. Płatki korony zrośnięte w rurkę z osklepkami w górnej części, końce płatków wolne, zaokrąglone. Pręciki schowane w rurce korony. Zalążnia górna, czterokomorowa, z szyjką słupka zakończoną główkowatym lub rozwidlonym znamieniem[4].
Owoce
Rozłupnie rozpadające się na cztery, różnie zdobione siateczkowato, owłosione lub nagie rozłupki[4].

SystematykaEdytuj

Rodzaj należy do podplemienia Boragininae, plemienia Boragineae w podrodzinie Boraginoideae w obrębie rodziny ogórecznikowatych Boraginaceae[7].

Wykaz gatunków[8][6]

PrzypisyEdytuj

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2019-01-01].
  2. a b Nonea. W: Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2019-01-01].
  3. a b David J. Mabberley: Mabberley's Plant-Book. Cambridge University Press, 2017, s. 29. ISBN 978-1-107-11502-6.
  4. a b c d e f Nonea Medikus. W: Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2019-01-01].
  5. a b Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland. A checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  6. a b Wiesław Gawryś: Słownik roślin zielnych. Kraków: Officina botanica, 2008, s. 130. ISBN 978-83-925110-5-2.
  7. Genus: Nonea Medik.. W: Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) [on-line]. USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. [dostęp 2019-01-01].
  8. Nonea. W: The Plant List. Version 1.1 [on-line]. [dostęp 2019-01-01].