Lennoaceae

rodzina roślin

Lennoaceaerodzina bezzieleniowych, pasożytniczych roślin z rzędu ogórecznikowców (Boraginales)[1]. Często także wyodrębniana w randze podrodziny Lennooideae w rodzinie ogórecznikowatych (Boraginaceae)[3]. Do taksonu tego należą dwa rodzaje (Pholisma i Lennoa) z czterema gatunkami. Występują one na obszarze od Kalifornii i Arizony na północy po Gwatemalę na południu oraz w północnej Kolumbii i Wenezueli[4][1]. Pojawiające się na pustyni Sonora pędy kwiatostanowe Lennoa madreporoides były i są nadal spożywane jako warzywo przez miejscowych Indian[4].

Lennoaceae
Ilustracja
Pholisma sonorae
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd ogórecznikowce
Nazwa systematyczna
Lennoaceae Solms
Abh. Naturf. Ges. Halle 11: 174. 7 Jan 1870[2]
Typ nomenklatoryczny
Lennoa La Llave & Lex. (1824)[2]
Pholisma sonorae
Pholisma arenarium
Lennoa madreporoides

Rośliny te w przeciwieństwie do większości innych pasożytów nie są przywiązane do określonych żywicieli[4]. Najczęściej rozwijają się jednak na powojnikach Clematis, wilczomleczach Euphorbia i krzewiastych astrowatych Asteraceae[3].

MorfologiaEdytuj

Organy podziemne
Rośliny te tworzą grube tzw. korzenie pilotowe rozchodzące się poziomo na obszarze o średnicy do 6 m. Prawdopodobnie na podstawie bodźców chemicznych – po wykryciu korzeni żywiciela – z korzeni pilotowych wyrastają krótkie korzenie ssawkowe wnikające w jego tkanki i tworzące w nich organ ssawkowy, a z czasem nieregularny twór z wyrostkami, z których wiązki przewodzące rozrastają się wzdłuż ksylemu gospodarza[4].
Liście
Wykształcone jako brązowawe lub różowe łuski, wyrastające skrętolegle na pędzie kwiatowym[3].
Kwiaty
Zebrane w gęste, rozwijające się na powierzchni ziemi kwiatostany główkowate[4][1]. Mięsiste pędy kwiatowe wynoszące kwiatostany na powierzchnię wyrastają z grubych korzeni pilotowych u Pholisma i z tkanek przenikających korzenie gospodarza u Lennoa[4]. Kwiaty są promieniste lub lekko dwubocznie symetryczne, cztero- do dziesięciokrotnych[1]. Kielich jest długi i wąski[1]. Korona kwiatu lejkowato rozchylona. Pręciki w dwóch okółkach, przyrośnięte do płatków korony[1], w liczbie 5 do 8[4]. Miodników brak. Zalążnia górna, powstaje z 5–16 owocolistków tworzących własne komory dodatkowo przedzielone fałszywymi przegrodami. W każdej fałszywej komorze rozwija się pojedynczy zalążek[4]. Szyjka słupka tęga, zwieńczona główkowatym lub podzielonym, mokrym znamieniem[1].
Owoce
Okryte trwałym kielichem i koroną[1]. Po dojrzeniu otwierają się na szczycie kapeluszowatym wieczkiem, przez które wypadają jednonasienne rozłupki, przypominające małe pestkowce[4]. Nasiono zawiera bielmo i drobny, kulisty i niezróżnicowany zarodek[4].

SystematykaEdytuj

Podobnie jak w przypadku innych grup roślin pasożytniczych – ze względu na uproszczoną budowę tych roślin – taksonomowie od dawna mieli problem z ustaleniem relacji filogenetycznych tej grupy. Tradycyjnie rośliny te łączono zwykle z wrzosowcami Ericales. Aktualna pozycja systematyczna wynika z poznania pokrewieństwa z faceliowatymi i ogórecznikowatymi na podstawie głównie badań morfologicznych kwiatów i badań embriologicznych[4].

Pozycja systematyczna według systemu APG IV z 2016

Jedna z podrodzin w rodzinie ogórecznikowatych Boraginaceae, jedynej w rzędzie ogórecznikowców Boraginales[3][5].

Pozycja systematyczna według APweb

Takson w randze rodziny o niepewnej pozycji systematycznej (incertae sedis) w obrębie rzędu ogórecznikowców Boraginales[1].

ogórecznikowce


Codonaceae




Wellstediaceae



Boraginaceaeogórecznikowate






Hydrophyllaceaefaceliowate




Namaceae




Heliotropiaceae




Cordiaceae



Ehretiaceae







+ incertae sedis: Lennoaceae

Wykaz rodzajów[1]

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f g h i j k P.F. Stevens: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2018-12-26].
  2. a b James L. Reveal: Indices Nominum Supragenericorum Plantarum Vascularium – L. University of Maryland. [dostęp 2018-12-26].
  3. a b c d Maarten J. M. Christenhusz, Michael F. Fay, Mark W. Chase: Plants of the World: An Illustrated Encyclopedia of Vascular Plants. Richmond, Chicago: Kew Publishing, The University of Chicago Press, 2017, s. 532. ISBN 978-1-84246-634-6.
  4. a b c d e f g h i j k Wielka Encyklopedia Przyrody. Rośliny kwiatowe 2. Warszawa: Muza SA, 1998, s. 219-220. ISBN 83-7079-779-2.
  5. The Angiosperm Phylogeny Group. An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG IV. „Botanical Journal of the Linnean Society”. 181, 1, s. 1–20, 2016. DOI: 10.1111/boj.12385.