Otwórz menu główne

Cyranka modroskrzydła

Cyranka modroskrzydła (Spatula discors) – gatunek średniego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych (Anatidae).

Cyranka modroskrzydła
Spatula discors[1]
(Linnaeus, 1766)
Ilustracja
Samiec w szacie godowej
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd ptaki neognatyczne
Rząd blaszkodziobe
Rodzina kaczkowate
Podrodzina kaczki
Plemię Anatini
Rodzaj Spatula
Gatunek cyranka modroskrzydła
Synonimy
  • Anas discors Linnaeus, 1766
  • Anas discors discors Linnaeus, 1766[2]
  • Anas discors orphna Stewart & Aldrich, 1956[3]
  • Querquedula discors (Linnaeus, 1766)[4]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[5]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

     w sezonie lęgowym

     przeloty

     występuje przez cały rok

     zimowiska

WystępowanieEdytuj

Zamieszkuje północną część Ameryki Północnej. Zimuje w obu Amerykach na południe od linii KaliforniaKarolina Północna osiągając Chile i Argentynę. Często pojawia się na Antylach i Bahamach, rzadziej na Galapagos, Grenlandii, Aleutach, Hawajach oraz w Europie i Afryce Północnej. W Polsce pojawia się sporadycznie – do 2012 roku stwierdzono ją zaledwie 4 razy[6].

MorfologiaEdytuj

Cechy gatunku 
Samiec ma głowę i szyję łupkowoczarną ze śliwkowym, metalicznym połyskiem. U nasady dzioba charakterystyczny biały sierp. Grzbiet ciemny ze słabo zaznaczonym cętkowaniem. Reszta tułowia, w tym brzuch, rdzawobrązowa z ciemnymi plamkami. W locie widoczna na wierzchu skrzydła błękitna pokrywa skrzydłowa. Lusterko zielone, spód skrzydeł biały. Samica i samiec w szacie spoczynkowej oliwkowobrązowe z błękitnymi pokrywami skrzydłowymi. Samica ma biały brzuch.
Wymiary średnie[7][8]
dł. ciała ok. 38–43 cm
rozpiętość skrzydeł 58–79 cm
masa ciała ok. 260–410 g

EkologiaEdytuj

 
Jaja
Biotop 
Różnorodne zbiorniki śródlądowe. Latem preferuje małe, gęsto zarośnięte oczka i wolno płynące rzeki, a zimą duże i płytkie zbiorniki wodne.
Gniazdo 
Płytkie zagłębienia w pobliżu wody wypełnione trawą oraz chwastami i pokryte puchem[8].
Jaja 
W ciągu roku wyprowadza jeden lęg, składając w maju 6 do 15 oliwkowobiałych do kremowych jaj[8] o średnich wymiarach 46 x 33 mm i średniej masie 29 g
Wysiadywanie 
Jaja wysiadywane są przez okres 18 dni przez samicę[8]. Pisklęta opuszczają gniazdo po wykluciu, usamodzielniają się po 35–44 dniach. Opiekuje się nimi wyłącznie samica.
Pożywienie 
Bezkręgowce wodne uzupełnione przez rośliny wodne i lądowe[8].

OchronaEdytuj

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Anas discors, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 2014-02-09]
  2. Anas discors discors, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 2014-01-21]
  3. Anas discors orphna, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 2014-01-21]
  4. Denis Lepage: Cyranka modroskrzydła (Anas discors) Linnaeus, 1766. Avibase. [dostęp 2014-01-21].
  5. BirdLife International 2012, Spatula discors [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online], wersja 2014.2 [dostęp 2014-09-28] (ang.).
  6. Komisja Faunistyczna Sekcji Ornitologicznej Polskiego Towarzystwa Zoologicznego. Raport nr 29. Rzadkie ptaki obserwowane w Polsce w roku 2012. „Ornis Polonica”. 54, s. 109–150, 2013. 
  7. Sterry i in. 2002 ↓, s. 70.
  8. a b c d e Blue-winged Teal Anas discors (ang.). WhatBird. [dostęp 2014-01-21].
  9. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz.U. z 2016 r. poz. 2183).

BibliografiaEdytuj

  • Paul Sterry, Andrew Cleave, Andy Clements, Peter Goodfellow: Ptaki Europy: przewodnik ilustrowany. Warszawa: Horyzont, 2002. ISBN 83-7311-341-X.