Doruchów

wieś w województwie wielkopolskim

Doruchów – wieś w Polsce, położona w województwie wielkopolskim, w powiecie ostrzeszowskim, w gminie Doruchów[2][3], przy drodze wojewódzkiej nr 450 między Grabowem nad Prosną a Wieruszowem.

Artykuł 51°24′59″N 18°4′34″E
- błąd 38 m
WD 51°25'N, 18°5'E
- błąd 2308 m
Odległość 530 m
Doruchów
wieś
Ilustracja
Dwór w Doruchowie
Państwo  Polska
Województwo  wielkopolskie
Powiat ostrzeszowski
Gmina Doruchów
Liczba ludności (2009) 2400
Strefa numeracyjna 62
Kod pocztowy 63-505[1]
Tablice rejestracyjne POT
SIMC 0196635
Położenie na mapie gminy Doruchów
Mapa lokalizacyjna gminy Doruchów
Doruchów
Doruchów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Doruchów
Doruchów
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa wielkopolskiego
Doruchów
Doruchów
Położenie na mapie powiatu ostrzeszowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu ostrzeszowskiego
Doruchów
Doruchów
Ziemia51°24′59″N 18°04′34″E/51,416389 18,076111
Strona internetowa

Siedziba gminy Doruchów

Położona jest w Kotlinie Grabowskiej, ok. 11 km na wschód od Ostrzeszowa i ok. 35 km na południe od Ostrowa Wielkopolskiego. Druga pod względem liczby mieszkańców miejscowość powiatu ostrzeszowskiego. Nie posiada praw miejskich

Integralne części wsiEdytuj

Integralne części wsi Doruchów[2][3]
SIMC Nazwa Rodzaj
0196641 Dąbrówka część wsi
0196658 Emilianów część wsi
0196664 Huby część wsi

NazwaEdytuj

W 1295 w kronice łacińskiej Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis miejscowość wymieniona jest jako villa Doruchowo[4].

Miejscowość historycznie należy do ziemi wieluńskiej. Ma metrykę średniowieczną i istniała od przełomu XIII I XIV wieku. Wymieniona została w 1305 w dokumencie zapisanym w języku łacińskim jako Doruchowo[5].

HistoriaEdytuj

Pierwsza wzmianka o Doruchowie pochodzi z 1213. Była wsią szlachecką. W 1415 odnotowana jako własność Mikołaja z Kępna. W XV i XIV wieku istniały tutaj huty żelaza, do których dostarczano rudę żelaza wydobywaną m.in. w okolicznym Wyszanowie[5]. Do XIX wieku znajdował się tu ośrodek hutnictwa żelaza na lokalną skalę, a do 1852 we wsi czynna była kopalnia wapienia.

Podczas Powstania wielkopolskiego we wsi przebywał sztab Frontu Południowego, w ramach którego walczył 11 Pułk Strzelców Wielkopolskich, dowodzony przez Stanisława Thiela.

W Doruchowie urodził się Teofil Wolicki, arcybiskup poznańsko-gnieźnieński, a w sąsiednim Tokarzewie jeden z najznamienitszych polskich geografów, profesor Zbyszko Chojnicki.

Proces czarownicEdytuj

W odległości ok. 1 km od miejscowości znajduje się wzgórze zwane „Wzgórzem Czarownic”. Według anonimowej relacji, podpisanej X.A.R., a opublikowanej w roku 1835, na tym wzgórzu w roku 1775, miano spalić na stosie 11 kobiet, a 3 dalsze miały wcześniej zginąć w trakcie tortur. Kobiety te zostały oskarżone o rzucanie czarów na dziedziczkę i utrzymywanie kontaktów z diabłami[6].

Janusz Tazbir uważa, że opis procesu i kaźni mógł być literackim dziełem Konstantego Majeranowskiego, a w Doruchowie zginęło 6 kobiet, lecz niekoniecznie w roku 1775. W Archiwum Akt Dawnych w Ostrzeszowie znajduje się dokument z roku 1783, według którego wójt i ławnicy z Grabowa nad Prosną zostali usunięci z urzędów za to, że wezwani przez dziedzica z Doruchowa skazali na spalenie na stosie 6 kobiet uznanych za czarownice[6]. W roku 1776 Sejm znosząc karę śmierci za uprawianie czarów[7] nie wspomniał w uchwale o tym rzekomo głośnym wydarzeniu, brak też o nim wzmianki w ówczesnej prasie czy pamiętnikach[8].

ZabytkiEdytuj

 
Kościół św. Stanisława Kostki
  • kościół parafialny z monstrancją z XVIII wieku, która miała być ufundowana przez doruchowskiego dziedzica – pośredniego sprawcę procesu czarownic z 1775
  • grobowiec rodu Thiel, w którym pochowany jest m.in. Stanisław Thiel
  • Młyn z początków XIX wieku, początkowo młyn wodny, a od 1959 (po elektryfikacji) elektryczny, obecnie w posiadaniu rodziny Bogaczyńskich.
  • dworek rodziny Thielów mieszczący się w parku (obecnie biblioteka publiczna)


Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 232 [dostęp 2020-12-22] [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  2. a b Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  3. a b GUS. Rejestr TERYT
  4. Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis online
  5. a b Rosin 1963 ↓.
  6. a b B. Szymański. Spór o czarownice. „Czas Ostrzeszowski”, 2005 nr 33. 
  7. Konwikcje w sprawach kryminalnych, Volumina Legum t. VIII, s. 546, f. 882.
  8. Janusz Tazbir, "Proces czarownic w Doruchowie", w: tegoż "Cudzym Piórem... Falsyfikaty historyczno-literackie", Poznań 2002; Janusz Tazbir, "Opowieści prawdziwe i zmyślone" Warszawa 1994, s. 143. Jerzy Michalski, Jeszcze o konstytucji sejmu 1776 roku "Konwikcje w sprawach kryminalnych" s. 93n.

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj