Edwin Jędrkiewicz

Edwin Jędrkiewicz (ur. 16 kwietnia 1889 [1] w Wadowicach, zm. 4 września 1971 w Mediolanie) – polski poeta, prozaik, dramatopisarz i tłumacz.

Edwin Jędrkiewicz
Data i miejsce urodzenia 16 kwietnia 1889
Wadowice
Data i miejsce śmierci 4 września 1971
Mediolan
Narodowość polska
Język polski
Odznaczenia
Srebrny Wawrzyn Akademicki

ŻyciorysEdytuj

Pierwotnie nazywał się Rosenfeld (po ojcu Wiktorze). Nazwisko Jędrkiewicz przejął po matce Amelii z Jędrkiewiczów. Ukończył szkołę średnią we Lwowie. Na Uniwersytecie im. Jana Kazimierza studiował filologię klasyczną i filozofię. Pracował jako nauczyciel we Lwowie i Ołomuńcu. W 1914 ożenił się ze Stefanią Brylińską[1]. W latach 1920–1924 pełnił funkcję prezesa lwowskiego Związku Literatów. Był delegatem na zjazd Związku Zawodowego Literatów Polskich 4 lutego 1922 w Warszawie[2]. Pod koniec lat 20. przeniósł się do Gdańska, gdzie pracował w gimnazjum i organizował życie teatralne w tym mieście. W czasie II wojny światowej – po zajęciu Lwowa przez ZSRR – przebywał przez jakiś czas we Lwowie (uczył w szkole średniej) i Jaremczach. W roku 1944 został ewakuowany przez Niemców na Węgry. Po powrocie do Polski podjął pracę jako nauczyciel w jednej z gdańskich szkół. Był kustoszem Biblioteki Miejskiej, należał do aktywnych organizatorów życia kulturalnego na Wybrzeżu (w latach 1946–1948 był pierwszym prezesem gdańskiego oddziału ZLP). Od 1951 roku mieszkał w Poroninie. Zmarł podczas pobytu w Mediolanie. Pochowany został w Torre Pellice we Włoszech.

W swoich dziełach poruszał problemy psychologiczno-moralne. Wykorzystywał bogatą symbolikę i metaforykę. Chętnie sięgał po konwencję fantastyczną. Jako tłumacz przełożył z łaciny m.in. dzieła Apuleiusa i Erazma z Rotterdamu oraz pisma Andrzeja Frycza Modrzewskiego (w tym O poprawie Rzeczypospolitej). Przygotował też Antologię poezji polsko-łacińskiej 1470–1543.

OdznaczeniaEdytuj

Twórczość (wybór)Edytuj

  • Saul król (1923) – dramat
  • Czerwony młyn (druk fragmentów 1920–1921) – dramat
  • Świątki i centaury (1921, II wyd. 1958) – opowiadania
  • Pieśń o ogniu i wodzie (1924) – poezje
  • Jędrek i szczęście (1929) – opowiadania
  • Sąd (1934) – opowiadania
  • Droga z Martynowic (1938) – powieść
  • Gra (1960) – opowiadania
  • Daimonion Ti (1962) – powieść
  • Kukły mistrza Damiana (1966) – powieść
  • Wender, wender, aryjani! (1968) – powieść

Tłumaczenia (wybór)Edytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b Stanisław Łoza (red.), Czy wiesz kto to jest?, (Przedr. fotooffs., oryg.: Warszawa : Wydaw. Głównej Księgarni Wojskowej, 1938.), Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe : na zam. Zrzeszenia Księgarstwa, 1983, s. 303.
  2. Wiadomości bieżące. Z miasta. O byt literatów. „Kurjer Warszawski”, s. 4, Nr 39 z 8 lutego 1922. 
  3. M.P. z 1937 r. nr 257, poz. 407 „za szerzenie zamiłowania do literatury polskiej za granicą”.

BibliografiaEdytuj

  • Jan Józef Lipski, Świątki, centaury i ludzie, „Twórczość” 1958, nr 12.
  • Zbigniew Herbert, E.J. 1889–1971, „Twórczość” 1971, nr 12.
  • M. Pelczar, Edwin Jędrkiewicz, „Litery” 1971, nr 11.
  • Andrzej Niewiadowski, Jędrkiewicz Edwin (hasło w Słowniku polskich autorów fantastyki), „Fantastyka” 1985, nr 5 (tu także fragment powieści Kukły mistrza Damiana).