Poronin

wieś w województwie małopolskim
Zobacz też: inne znaczenia.

Poroninwieś podhalańska w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie tatrzańskim, w gminie Poronin, położona 7 km od Zakopanego. Przez miejscowość przechodzi łącząca Kraków z Zakopanem droga krajowa nr 47, będąca częścią zakopianki.

Artykuł 49°20′40″N 20°0′23″E
- błąd 39 m
WD 49°20'16.35"N, 20°0'10.52"E, 49°21'N, 19°59'E
- błąd 0 m
Odległość 816 m
Poronin
wieś
Ilustracja
Poronin widziany z Galicowej Grapy
Państwo  Polska
Województwo  małopolskie
Powiat tatrzański
Gmina Poronin
Wysokość 740 m n.p.m.
Liczba ludności  3500
Strefa numeracyjna 18
Kod pocztowy 34-520
Tablice rejestracyjne KTT
SIMC 0468810
Położenie na mapie gminy Poronin
Mapa konturowa gminy Poronin, u góry znajduje się punkt z opisem „Poronin”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko dolnej krawiędzi znajduje się punkt z opisem „Poronin”
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa konturowa województwa małopolskiego, na dole znajduje się punkt z opisem „Poronin”
Położenie na mapie powiatu tatrzańskiego
Mapa konturowa powiatu tatrzańskiego, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Poronin”
Ziemia49°20′40″N 20°00′23″E/49,344444 20,006389
Strona internetowa
Kościół w Poroninie

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

Miejscowość jest siedzibą gminy Poronin, liczy około 3500 mieszkańców, przybywa tam wielu turystów.

Integralnymi częściami miejscowości są: Jesionkówka – część miejscowości, Kośne Hamry – część miejscowości, Majerczykówka – przysiółek, Stasikówka – przysiółek.

HistoriaEdytuj

Pierwsze wzmianki o Poroninie pochodzą z roku 1624, ale nazwa Poronin, choć w odniesieniu do rzeki, pojawia się już w 1254. Przypuszcza się, iż teren dzisiejszego centrum gminy był we wczesnym średniowieczu wielką polaną wypasową, przysiółkiem Białego Dunajca, o nazwie Bańkówki (vel: Wańkówki).

Około 1620 Poronin stał się odrębną wsią. W 1806 wybudowano tu kaplicę, a w 1833 utworzono samodzielną parafię z kościołem.

Około 1813 powstał w Poroninie zakład przerabiający surówkę – Kuźnia Poroniańska. Wyrabiano tu doskonałe kosy i lemiesze. Stąd pochodzi nazwa części wsi – Kośne Hamry.

 
Pomnik Włodzimierza Ilicza Lenina w Poroninie około 1966 roku

Już w początkach XIX w. Poronin był letniskiem, znanym bardziej niż Zakopane. Bywali tu wielcy Polacy, jak: Jan Matejko, Kazimierz Przerwa-Tetmajer, Leon Wyczółkowski, Jan Kasprowicz, Władysław Orkan, Leopold Staff. W latach 1913-1914 w zajeździe Pawła Guta Mostowego bywał, mieszkający w pobliskim Białym Dunajcu - Włodzimierz Ilicz Lenin. W 1947 w budynku karczmy Gutów-Mostowych utworzono Muzeum Lenina a na przyległym placu postawiono jego pomnik. W 1970 organizacja Ruch planowała podpalenie muzeum jako protest przeciwko obchodom 100-lecia urodzin Lenina. Muzeum zlikwidowano w 1990, a pomnik obalono. Obecnie w tym budynku mieści się Gminny Ośrodek Kultury. We wrześniu 2014 roku miejscowy rzeźbiarz Sławomir Cudzich-Bularz wykonał drewnianą kopię pomnika[1]. Ponad pół roku później rzeźba została zdewastowana[2].

Przez wiele lat Poronin był stolicą gminy. W 1977 wraz z sąsiednimi wsiami włączono go do Gminy Tatrzańskiej. Jednakże z dniem 30 grudnia 1994 ponownie utworzono Gminę Poronin[3].

Turystyka i sportEdytuj

Tereny wokół Poronina są wykorzystywane jako tereny do uprawiania turystyki i narciarstwa. W sezonie zimowym dla turystów udostępniony jest wyciąg narciarski. Liczne pensjonaty wykorzystywane są podczas zimowych i letnich wakacji.

W Poroninie znajduje się skocznia narciarska Galicowa Grapa, której obecny stan wymaga gruntownego remontu oraz wyciąg narciarski .

Przy siedzibie Ochotniczej Straży Pożarnej jest boisko i działa drużyna piłki nożnej.

Związani z PoroninemEdytuj

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Łukasz Bobek, Do Poronina powrócił Włodzimierz Lenin!, Gazeta Krakowska, 15 września 2014 [dostęp 2019-09-10] (pol.).
  2. Tomasz Mateusiak, Poronin. Drewnianemu Leninowi ścięto piłą głowę. Ma już nową [ZDJĘCIE], Gazeta Krakowska, 27 kwietnia 2015 [dostęp 2019-09-10] (pol.).
  3. Dz.U. z 1994 r. nr 132, poz. 671

Linki zewnętrzneEdytuj