Ewa Bąkowska

polska bibliotekarka, ofiara katastrofy polskiego samolotu Tu-154 w Smoleńsku 10 kwietnia 2010

Ewa Teresa Bąkowska z domu Smorawińska (ur. 2 sierpnia 1962 w Krakowie, zm. 10 kwietnia 2010 w Smoleńsku) – polska bibliotekarka, harcerka, działaczka Stowarzyszenia Rodzina Ofiar Katynia Polski Południowej w Krakowie.

Ewa Bąkowska
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 2 sierpnia 1962
Kraków
Data i miejsce śmierci 10 kwietnia 2010
Smoleńsk
Zawód, zajęcie bibliotekarz
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Brązowy Krzyż Zasługi Medal Srebrny za Długoletnią Służbę

ŻyciorysEdytuj

Ewa Bąkowska była córką Jerzego Smorawińskiego, architekta (ur. 29 grudnia 1924, zm. 13 lutego 1991), jednego z założycieli stowarzyszenia Rodzina Katyńska[1], i Janiny Schnayder, farmaceutki (ur. 23 sierpnia 1928, zm. 28 lipca 2016). Jej dziadkiem ze strony ojca był zamordowany w Katyniu gen. Mieczysław Smorawiński, a od strony matki prof. filologii klasycznej Jerzy Schnayder[2]. Miała siostry Marię (1956–1981) i Joannę (1954–1998)[3].

Ukończyła Szkołę Podstawową nr 12 im. Wandy Wasilewskiej (obecnie im. Janusza Korczaka) w Krakowie, a następnie IX Liceum Ogólnokształcące im. Zygmunta Wróblewskiego w Krakowie[4]. Działała w harcerstwie („Arkona-12" w Szkole Podstawowej nr 12 w Krakowie i 5 KDH „Wichry”)[5]. Od 5 października 2007 była wolontariuszką w Dziele Pomocy św. Ojca Pio w Krakowie[6].

W latach 1981–1986 studiowała na Uniwersytecie Jagiellońskim bibliotekoznawstwo i informację naukową. Pracę magisterską pt. Obraz kultury romantycznej w albumie Teofila Lenartowicza „Umarli żywi” (rękopis ze zbiorów Biblioteki PAN w Krakowie) napisała pod kierunkiem doc. dr hab. Małgorzaty Stolzmanowej i obroniła 20 czerwca 1986. Od października 1986 do czerwca 1987 pracowała w Pedagogicznej Bibliotece Wojewódzkiej (wówczas mieściła się ona na ul. Michałowskiego) na stanowisku nauczyciela-bibliotekarza w Wydziale Instrukcyjno-Metodycznym. W lipcu 1987 zaczęła pracować w Bibliotece Jagiellońskiej, w Oddziale Informacji Naukowej (od października 2004 noszącym nazwę Oddział Informacji Naukowej i Katalogów). W październiku 2005 została kierownikiem tego Oddziału. W 1988 zdała egzamin państwowy z języka angielskiego, w czerwcu 1995 ukończyła roczne Studium Podyplomowe Informacji Naukowej na Uniwersytecie Jagiellońskim.

Była działaczką i członkiem zarządu Stowarzyszenia Rodzin Ofiar Katynia Polski Południowej[7], aktywnie działała na rzecz ich upamiętnienia, m.in. 9 kwietnia 2010 uczestniczyła w uroczystości nadania imienia gen. Mieczysława Smorawińskiego Technikum nr 2 w Zespole Szkół Ekonomicznych w Kaliszu[8][9][10][11] (ponadto na skwerze Inwalidów Wojennych odsłonięto kamień pamiątkowy i posadzono Dąb Pamięci[12][13][14][15]). 21 kwietnia 2010 miała być gościem wystawy upamiętniającej zbrodnię katyńską zorganizowanej w Lublinie[16].

Zginęła 10 kwietnia 2010 w katastrofie polskiego samolotu Tu-154M w Smoleńsku, w drodze na obchody 70. rocznicy zbrodni katyńskiej[17][18]. Ciało Ewy Bąkowskiej przewiezione następnie do Moskwy rozpoznał przedstawiciel rodziny, kuzyn Stanisław Zagrodzki[19][20]. 12 kwietnia 2010 władze, pracownicy i studenci Uniwersytetu Jagiellońskiego w Collegium Novum Uniwersytetu Jagiellońskiego przed tablicą katyńską złożyli kwiaty i zapalili znicze, czcząc w ten sposób pamięć dwojga pracowników UJ, którzy zginęli pod Smoleńskiem: Ewy Bąkowskiej i Andrzeja Kremera[21]. Dnia 16 kwietnia 2010 jej ciało zostało sprowadzone do Polski, a następnie po ceremonii państwowej przewiezione, wraz z innymi tragicznie zmarłymi ofiarami katastrofy, w kondukcie żałobnym do hali stołecznego Torwaru[22]. Została pochowana 26 kwietnia 2010 na cmentarzu Salwatorskim w Krakowie, sektor SC13-1-53[23][24].

30 kwietnia 2010 w Szkole Podstawowej nr 4 im. gen. Mieczysława Smorawińskiego w Turku odsłonięto poświęconą jej tablicę pamiątkową[25].

Była zamężna z Dariuszem Bąkowskim od 1986, po ślubie zamieszkiwali przy ulicy Smoleńsk w Krakowie, mieli dwie córki, Monikę i Magdalenę[26][27].

8 lutego 2011 w sali wystawowej Biblioteki Jagiellońskiej otwarto wystawę „Ewa Bąkowska, jaką znaliśmy, jakiej nie poznaliśmy...”[28][29].

OdznaczeniaEdytuj

2001- Brązowy Krzyż Zasługi[30]

2008- Srebrny Medal za Długoletnią Służbę

2010- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (pośmiertnie, 16 kwietnia 2010)[31].

TwórczośćEdytuj

Była autorką publikacji z zakresu bibliotekoznawstwa i informacji naukowej:

  • Polish Language Jewish Press in the Holdings of the Jagiellonian Library [W:] Bibliographies of Polish Judaica: International Symposium: Cracow 5th-7th July 1988: (Proceedings) / [ed. Katarzyna Muszyńska]. Cracow: Jagiellonian University. Research Center of Jewish History and Culture in Poland, 1993 (Studia Polono-Judaica. Series Librorum Congressus ; 1), s. 111-115
  • Inventory of Jewish Press in the Collection of the Jagiellonian Library. [W:] Bibliographies of Polish Judaica: International Symposium: Cracow 5th-7th July 1988: (Proceedings) / [ed. Katarzyna Muszyńska]. Cracow: Jagiellonian University. Research Center of Jewish History and Culture in Poland, 1993 (Studia Polono-Judaica. Series Librorum Congressus ; 1), s. 117-181 - 329 poz.
  • Biblioteka Narodowa w Bernie: instytucja ze 100-letnią tradycją, Biuletyn Biblioteki Jagiellońskiej, R. 46, 1996, s. 267-275
  • Egzemplarz obowiązkowy: przepisy prawne a rzeczywistość, Biuletyn Biblioteki Jagiellońskiej, R. 52, 2002, s. 173-188
  • Legal Deposit in Poland: Law and Practice, Slavic & East European Information Resources, vol. 3, no 1, Binghamton 2002, s. 3-19.
  • Edward Schnayder: bibliografia prac, Biuletyn Biblioteki Jagiellońskiej, R. 52, 2002, s. 189-219
  • Informacja naukowa w zakresie badań nad krajami Europy Środkowo-Wschodniej w Bibliotece Uniwersytetu Illinois w Urbana-Champaign (USA), Biuletyn Biblioteki Jagiellońskiej, R. 53, 2003, s. 205-213
  • Zbiory russików w bibliotekach polskich, Biuletyn Biblioteki Jagiellońskiej, R. 53, 2003, s. 227-243
  • Russian Resources in Poland, Slavic & East European Information Resources, vol. 6, no. 4, 2005, s. 3-23
  • The Jagiellonian Library, Cracow: its history and recent developments, Library Review, vol. 54, no. 3, Glasgow, 2005, s. 155-165
  • Polskie bibliografie i informatory w Internecie , spis baz tworzony w Bibliotece Jagiellońskiej , Dokument elektroniczny, Elektroniczny Biuletyn Informacyjny Bibliotekarzy 2005 [1] (dostęp 13.04.2010)
  • Uwagi na marginesie IX Krajowego Forum Informacji Naukowej i Technicznej (Zakopane, 25-28 września 2007 r.). Biuletyn Informacyjny Biblioteki Głównej Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie 2007 nr 1 [2] [15 kwietnia 2010]
  • Pride and challenges for information management through the centuries , the online version of the Jagiellonian Library old catalog (up to 1949), Slavic & East European Information Resources, Binghamton 2008, s. 308-325
  • Gdzie się chowają mole książkowe? czyli Uniwersytet Dzieci w Bibliotece Jagiellońskiej. Alma Mater, 2008, nr 104/105, s. 114-115, fot.
  • Zachwycić biblioteką: warsztaty Uniwersytetu Dzieci w Bibliotece Jagiellońskiej. [W:] Biblioteki, informacja, książka: interdyscyplinarne badania i praktyka w XXI wieku: (w dziesięciolecie śmierci prof. dr hab. Wiesława Bieńkowskiego) / red. naukowy Maria Kocójowa, tłum. Agnieszka Korycińska-Huras i Gabriela Bednarska, red. techniczny Dawid Bittner. Kraków: Instytut INIB UJ, 2010 (ePublikacje Instytutu Informacji Naukowej i Bibliotekoznawstwa UJ; nr 7), s. 308-316
  • Opinie czytelników Biblioteki Jagiellońskiej o Komputerowym Katalogu Zbiorów Bibliotek UJ, Biuletyn Biblioteki Jagiellońskiej, R. 59, 2009, s. 155-164

Tworzyła bardzo cenną użytkowo bazę dostępną w sieci Polskie bibliografie i informatory w Internecie, gromadzącą linki do dostępnych on-line różnych bibliografii i informatorów, która podzielona jest na działy: Polska bibliografia narodowa (podstawowe bazy do wyszukiwania książek i artykułów); Polskie czasopisma w Internecie; Bibliografie bibliografii; Bibliografie zawartości poszczególnych czasopism; Bibliografie regionalne; Bibliografie publikacji pracowników instytucji naukowych w Polsce; Bibliografie dziedzinowe; Bazy biograficzno-bibliograficzne; Polskie informatory w Internecie.

Sprawie pamięci o Katyniu poświęciła m.in. następujące teksty:

  • Miejsca i ślady pamięci. [W:] Fusiecki, Stanisław: Generał Mieczysław Makary Smorawiński. Warszawa 1994, s. 185-192
  • Pokolenia: [wiersz]. [W:] Fusiecki, Stanisław: Generał Mieczysław Makary Smorawiński. Warszawa 1994, s. 108
  • Refleksje wnuczki. [W:] Fusiecki, Stanisław: Generał Mieczysław Makary Smorawiński. Warszawa 1994, s. 89-109
  • Pamiątki po gen. bryg. Mieczysławie Smorawińskim na Jasnej Górze, Sowiniec: materiały historyczne, 2000, nr 16 (kwiecień), s. 137-140, fot.
  • Pielgrzymka do Katynia, Sowiniec: materiały historyczne Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego, 2000, nr 17 (grudzień), s. 182-183, fot.
  • Pokolenia: [wiersz]. [W:] Katyń w literaturze: międzynarodowa antologia poezji, dramatu i prozy/ oprac. Jerzy R. Krzyżanowski; wstęp Włodzimierz Odojewski. Lublin: Norbertinum, 1995, s. 150
  • Pokolenia: [wiersz]. [W:] Katyń w literaturze: międzynarodowa antologia poezji, dramatu i prozy/ oprac. Jerzy R. Krzyżanowski; wstęp Włodzimierz Odojewski. Wyd. 2 popr. i uzup. Lublin: Norbertinum, 2002, s. 203
  • Pokolenia: [wiersz]. [W:] Katyń w literaturze: międzynarodowa antologia poezji, dramatu i prozy/ oprac. Jerzy R. Krzyżanowski; wstęp Włodzimierz Odojewski. Wyd. 3 poszerz. Lublin: Norbertinum, 2010, s. 203

Pisała także wiersze (jeden z nich upamiętniających dziadka Mieczysława i ojca Jerzego[32]). Fragment tekstu jednego z nich pt. "Piosenka dla lotnika" ukazał się w: Barbara Rotter-Stankiewicz, Opowieść o Ewie, Posłaniec Świętego Antoniego z Padwy, R. 15, 2010, nr 4, s. 16.

Komponowała muzykę do wierszy swoich i innych poetów (Krzysztofa Kamila Baczyńskiego, Wojciecha Bąka, Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego, Kazimiery Iłłakowiczówny, Kazimierza Wierzyńskiego, Ryszarda Winiarskiego).

PrzypisyEdytuj

  1. Agnieszka Malatyńska-Stankiewicz: Wnuczka generała. Dziennik Polski, 5 października 2007. [dostęp 13 kwietnia 2010].
  2. Stanisławczyk. Ostatni krzyk 2011 ↓, s. 330.
  3. Stanisławczyk. Ostatni krzyk 2011 ↓, s. 327.
  4. Ewa Bąkowska radio.bialystok.pl [dostęp 24 lutego 2011]
  5. 5 KDH "Burza" burza.kdh.w.interia.pl [dostęp 24 lutego 2011]
  6. Dzieło pomocy św. Ojca Pio w Krakowie - Nasza Ewa kapucyni.krakow.pl [dostęp 24 lutego 2011]
  7. Stowarzyszenie Rodzin Ofiar Katyńskich Polski Południowej. federacja-katyn.org.pl. [dostęp 13 kwietnia 2010].
  8. Federacja Rodzin Katyńskich: Ewa Bąkowska: pielęgnowała pamięć o generale Smorawińskim. Polska Gazeta Krakowska, 11 kwietnia 2010. [dostęp 13 kwietnia 2010].
  9. Daria Kubiak: PORTRETY OFIAR - Ewa Bąkowska - wnuczka bohaterskiego dziadka. kalisz.naszemiasto.pl, 11 kwietnia 2010. [dostęp 13 kwietnia 2010].
  10. Jednoczymy się z ofiarami katastrofy kalisz.pl, Urząd Miasta Kalisza, 10 kwietnia 2010. [dostęp 13 kwietnia 2010]
  11. Słowami Ewy Bąkowskiej, rc.fm, 11 kwietnia 2010. [dostęp 13 kwietnia 2010]
  12. Generał Smorawiński patronem. um.kalisz.pl. [dostęp 25 grudnia 2013].
  13. Technikum nr 2 otrzymało imię gen. Smorawińskiego. zyciekalisza.pl. [dostęp 25 grudnia 2013].
  14. Portrety ofiar - Ewa Bąkowska - wnuczka bohaterskiego dziadka. /jarocin.naszemiasto.pl, 12 kwietnia 2010. [dostęp 25 grudnia 2013].
  15. Stanisławczyk. Ostatni krzyk 2011 ↓, s. 37.
  16. Wnuczka generała Smorawińskiego miała odwiedzić Lublin, moje miasto Lublin.pl, 13 kwietnia 2010 [dostęp 13 kwietnia 2010]
  17. Komunikat Nr 152/VI kad.. sejm.gov.pl, 10 kwietnia 2010. [dostęp 10 kwietnia 2010].
  18. Ofiary tragedii związane z Małopolską, malopolskie.pl, 12 kwietnia 2010 [dostęp 13 kwietnia 2010]
  19. Rozpoznałem Ewę Bąkowską po pierścionku. se.pl. [dostęp 25 grudnia 2013].
  20. Stanisławczyk. Ostatni krzyk 2011 ↓, s. 385.
  21. Edyta Tkacz: Kraków: UJ pożegnał swoich pracowników. gazetakrakowska.pl, 12 kwietnia 2010. [dostęp 13 kwietnia 2010].
  22. Kolejni Bohaterowie wrócili do Polski. fakt.pl. [dostęp 18 kwietnia 2010].
  23. W Krakowie pożegnano Ewę Bąkowską ze Stowarzyszenia Rodzin Ofiar Katynia. tvp.pl. [dostęp 27 kwietnia 2010].
  24. GROBONET 2.6 - wyszukiwarka osób pochowanych - Cmentarz parafialny Kraków Salwator, krakowsalwator.artlookgallery.com [dostęp 2019-12-16].
  25. Aktualności - Dzień Patrona. sp4turek.republika.pl. [dostęp 14 lipca 2010].
  26. RR: Ewa Bąkowska. "Miała takie uśmiechnięte oczy". wyborcza.pl, 11 kwietnia 2010. [dostęp 13 kwietnia 2010].
  27. Stanisławczyk. Ostatni krzyk 2011 ↓, s. 39, 335, 336, 340.
  28. Ewa Bąkowska, jaką znaliśmy, jakiej nie poznaliśmy.... uj.edu.pl. [dostęp 21 lutego 2011].
  29. Ewa Bąkowska, jaką znaliśmy, jakiej nie poznaliśmy.... archiwum.uj.edu.pl. [dostęp 21 lutego 2011].
  30. M.P. z 2001 r. nr 39, poz. 643
  31. M.P. z 2010 r. nr 40, poz. 587
  32. Stanisławczyk. Ostatni krzyk 2011 ↓, s. 335-336.

BibliografiaEdytuj

  • Ewa Bąkowska – biogram na stronie Jagiellońskiej Biblioteki Cyfrowej
  • Agnieszka Malatyńska-Stankiewicz, Wnuczka generała, Dziennik Polski 5 października 2007 r. [3] [dostęp 13 kwietnia 2010]
  • Renata Radłowska, Ewa Bąkowska, Gazeta Wyborcza 11 kwietnia 2010 r.
  • Ewa Bąkowska: pielęgnowała pamięć o generale Smorawińskim, Polska Gazeta Krakowska 11 kwietnia 2010 r.[4] [dostęp 13 kwietnia 2010]
  • Daria Kubiak, PORTRETY OFIAR - Ewa Bąkowska - wnuczka bohaterskiego dziadka, Polska Głos Wielkopolski, 11 kwietnia 2010 r. [5] [dostęp 13 kwietnia 2010]
  • Renata Radłowska, Ewa Bąkowska. "Miała takie uśmiechnięte oczy", Gazeta Wyborcza 12 kwietnia 2010 r.[6] [dostęp 13 kwietnia 2010]
  • Ewa Bąkowska - Lubiła ludzi za to, że są / not. RR, Gazeta Wyborcza . Kraków 12 kwietnia 2010 r.,s. 9, fot.
  • Renata Radłowska, Ewa Bąkowska ur. 1962, Gazeta Wyborcza 12 kwietnia 2010 r., dodatek: Księga Umarłych 10.04.2010 Smoleńsk, s. 3, fot.
  • Edyta Tkacz, Kraków: UJ pożegnał swoich pracowników. Polska Gazeta Krakowska, 13 kwietnia 2010. [7] [dostęp 13 kwietnia 2010]
  • Wojciech Hausner, Ewa Bąkowska Wspomnienie : 'Piszę, aby pamięć z dzisiaj pojutrze nie odleciała jak ptak, Dziennik Polski, 15.04.2010, s. A10 [8] [dostęp 15 kwietnia 2010]
  • Agnieszka Malatyńska-Stankiewicz, Ewa Bąkowska Kwiaty nie dolecą do Katynia, Dziennik Polski, 16.04.2010, s. C5
  • Renata Radłowska, Ewa Bąkowska. Członkini Federacji Rodzin Katyńskich, Wysokie Obcasy (Gazeta Wyborcza) 17 kwietnia 2010 r.[9] [dostęp 13 kwietnia 2010]
  • Miłosz Kluba, Uosobienie życzliwości, Niedziela Małopolska, r. LIII, nr 17, 25.04.2010, s. VIII
  • Barbara Bułat, Ewa Bąkowska (2 VIII 1962 – 10 IV 2010), Alma Mater: miesięcznik Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2010, nr 125, s. 11-13, fot.
  • Barbara Rotter-Stankiewicz, Opowieść o Ewie, Posłaniec Świętego Antoniego z Padwy, R. 15, 2010, nr 4, s. 15-16, fot.
  • Barbara Bułat, Ewa Teresa Bąkowska z domu Smorawińska (1962-2010), Biuletyn Biblioteki Jagiellońskiej, 2010 (druk 2011), s. 231-245, fot.
  • Barbara Stanisławczyk: Ostatni krzyk. Od Katynia do Smoleńska historie dramatów i miłości. Poznań: Dom Wydawniczy „Rebis”, 2011. ISBN 978-83-7510-814-9.