Otwórz menu główne

Ewa Wójciak

polska aktorka i reżyserka

Ewa Wójciak-Pleyn (ur. 22 sierpnia 1951 w Poznaniu[1]) – polska działaczka opozycyjna w okresie PRL, aktorka i reżyserka teatralna, w latach 2000–2014 dyrektor Teatru Ósmego Dnia w Poznaniu.

Ewa Wójciak
Ilustracja
Ewa Wójciak (2014)
Data i miejsce urodzenia 22 sierpnia 1951
Poznań
Zawód, zajęcie aktorka
reżyser teatralna
Protest zespołu Teatru Ósmego Dnia po zwolnieniu Ewy Wójciak - transparent na budynku Arkadii w Poznaniu

ŻyciorysEdytuj

Absolwentka filologii polskiej na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu[2]. Jest córką Juliusza Wójciaka – funkcjonariusza urzędu bezpieczeństwa oraz późniejszego obrońcy w procesie uczestników Poznańskiego Czerwca 1956. Jak sama przyznaje o przeszłości ojca w aparacie bezpieczeństwa dowiedziała się od dziennikarzy w 2013[3].

Od lat 70. XX wieku związana z poznańskim Teatrem Ósmego Dnia. W okresie PRL była inwigilowana i podległa podobnie jak inni aktorzy teatru rozpracowaniu operacyjnemu po przyniesieniu do teatru w 1976, przez działacza Komitetu Obrony Robotników, listu protestacyjnego w sprawie wprowadzenia przez władze poprawek do Konstytucji PRL. Jej zachowana do dzisiaj teczka nosi kryptonim Nina. Była kilkakrotnie przesłuchiwana, a także zatrzymana za przewóz bibuły z Poznania do Warszawy. W 1981 podczas odsłonięcia w Poznaniu Pomnika Ofiar Czerwca 1956, recytowała przed 100-tysięcznym tłumem wiersz Zbigniewa Herberta Przesłanie Pana Cogito. W stanie wojennym wstępowała razem z teatrem na nielegalnych spektaklach. Po rozwiązaniu teatru przez władze komunistyczne w 1985 nie otrzymała paszportu.

W 2000 została dyrektorem Teatru Ósmego Dnia. Była także autorką tekstów i manifestów programowych teatru. Doprowadziła między innymi do wystawienia spektaklu Teczki (2007), poruszającego problematykę inwigilacji w PRL. Bohaterka filmu dokumentalnego w reżyserii Marcina Więcława z cyklu Byłem Figurantem SB (odc. Ewa Wójciak).

W 2014 w wyborach do Parlamentu Europejskiego kandydowała w okręgu wyborczym nr 6 z pierwszego miejsca listy ugrupowania Europa Plus z poparciem Twojego Ruchu[4], otrzymała 3642 głosy.

28 lipca 2014 prezydent Poznania Ryszard Grobelny odwołał Ewę Wójciak z funkcji dyrektora Teatru Ósmego Dnia[5].

W 2019 została kandydatką do Parlamentu Europejskiego z wielkopolskiej listy partii Wiosna[6].

KontrowersjeEdytuj

W 2013 po wyborze kardynała Jorge Mario Bergoglio na papieża, Ewa Wójciak na swoim profilu na portalu społecznościowym Facebook napisała[7]:

No i wybrali chuja, który donosił wojskowym na lewicujących księży.

Wypowiedź ta wywołała falę protestów włącznie z krytyką ze strony prezydenta Poznania Ryszarda Grobelnego i apelem części radnych o odwołanie jej ze stanowiska dyrektora teatru. W obronie aktorki powstał list otwarty podpisany przez 200 sygnatariuszy – artystów, naukowców i dziennikarzy. Wśród nich znaleźli się m.in. Ryszard Krynicki, Jacek Kleyff, Krystyna Kofta oraz Zbigniew Brzoza. W lipcu 2014 prokuratura umorzyła sprawę, ponieważ w jej wpisie nie dopatrzono się przestępstwa[8].

FilmografiaEdytuj

  • 1977–1978: Układ krążenia (serial fabularny) - obsada aktorska w odc. 1 i 2
  • 1987: O tym jak zabroniono grać na trąbkach (etiuda szkolna) - obsada aktorska
  • 2008: Byłem figurantem SB (film dokumentalny) - bohater filmu
  • 2008: Podróżowanie w czasie (film dokumentalny) - lektor

Spektakle Teatru TelewizjiEdytuj

  • 1993: Ziemia niczyja – obsada aktorska
  • 2008: Teczki Teatru Ósmego Dnia – obsada aktorska, scenariusz

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj