Otwórz menu główne

Fatos Arapi (ur. 19 lipca 1930 we wsi Zvernec k. Wlory, zm. 11 października 2018 w Tiranie[1][2]) – poeta, prozaik i tłumacz albański.

Fatos Arapi
Data i miejsce urodzenia 19 lipca 1930
Zvernec (Albania)
Data i miejsce śmierci 11 października 2018
Tirana, (Albania)
Narodowość albańska
Język albański
Alma Mater Uniwersytet Tirański
Dziedzina sztuki poezja, proza, dramat
Ważne dzieła

Shtigjet poetike

ŻyciorysEdytuj

Studiował nauki ekonomiczne i matematykę na Uniwersytecie Tirańskim, a także na wydziale matematyczno-ekonomicznym uniwersytetu sofijskiego. Pracował potem jako dziennikarz i pracownik naukowy Wydziału Historyczno-Filologicznego Uniwersytetu Tirańskiego. Pierwsze wiersze publikował w latach sześćdziesiątych. Tłumaczył na język albański m.in. poezje Safony i Pablo Nerudy, wydał antologię współczesnej poezji tureckiej. W 1997 redagował pierwsze tłumaczenie na język albański wierszy Wisławy Szymborskiej. W tym samym roku wydał wspomnienia Kujtohem që jam.

W 1998 otrzymał nagrodę Lofata na III Dniach Poezji Bałkańskiej, odbywających się w Turcji. W 2008 r. został laureatem Złotego Wieńca na Strużańskich Wieczorach Poezji, odbywających się w macedońskim mieście Struga[3]. Po wylewie krwi do mózgu przez ostatnie dziesięć lat swojego życia nie opuszczał rodzinnego domu[4].

PoezjaEdytuj

  • Shtigjet poetike (Ścieżki poetyckie) 1962
  • Partizani pa emër (Partyzant bez imienia) 1962
  • Poema dhe vjersha (Poematy i wiersze) 1966
  • Ritme të hekura (Rytmy żelazne) 1968
  • Kaltësirat (Błękity, 1971)
  • Më vjen keq për Jagon (1994)
  • In-tenebris... (1996)
  • Gloria victis, 1997
  • Vellezer Hamlete (Bracia Hamleci), 2001
  • Shëtitje pa veten (Spacer bez siebie), 2007

ProzaEdytuj

  • 1970: Patat e egra (Dzikie kartofle, nowela)
  • 1970: Dhjetori i shqetësuar (Niespokojny grudzień, powieść)
  • 1972: Dikush më buzëqeshte (Ktoś się do mnie uśmiechnął)
  • 1978: Shoket (Przyjaciele)
  • 1985: Cipa e borës (powieść)
  • 1986: Këngë të moçme shqiptare (Dawne pieśni albańskie)
  • 1999: Gjeniu pa koke (Geniusz bez głowy)

DramatEdytuj

  • Partizani pa emer (Partyzant bez imienia) 1962
  • Qezari dhe ushtari i mirë Shvejk (Cezar i dobry wojak Szwejk) 1995

Polskie tłumaczeniaEdytuj

  • Dajcie mi imię, przeł. M. Saneja, Wyd. Komograf, Ożarów 2013.
  • Dachau, Życie, Śmierć Skanderbega, Zdarzenie, Dedykacja w dzienniku Anny Frank, Rodzinny dom, Na ramieniu mojego czasu, Ten czas, Na stole, Jedyna, Zanurzyłem się w wodach Jońskiego Morza, Wyjeżdżając z Vlory, Miliony miłości, Ty przyjdziesz, Porzuć nienawiść, Oto moja ziemia, Mamy wiele błękitów nieba, Po co przyszedłem na świat, 8 wersów, Miłość, Chwila nad morzem, [w:] Nie jest za późno na miłość. Antologia poezji albańskiej XX wieku, przeł. M. Saneja, Sejny 2005.

PrzypisyEdytuj

  1. Robert Elsie: Historical Dictionary of Albania. Scarecrow Press: 2010, s. 16. ISBN 978-0-8108-7380-3.
  2. Ndahet nga jeta shkrimtari Fatos Arapi, gazetatema.net [dostęp 2018-10-11] (alb.).
  3. E.Demo, Elementi shqiptar që zbuti Strugën, Shekulli 14 IV 2008
  4. Ndahet nga jeta shkrimtari i njohur shqiptar, panorama.com.al [dostęp 2018-10-11] (alb.).

BibliografiaEdytuj