Gaspar Noé

francuski reżyser, scenarzysta, operator i aktor filmowy

Gaspar Noé (ur. 27 grudnia 1963[1] w Buenos Aires) – argentyńsko-francuski[2] reżyser, scenarzysta, operator i aktor filmowy[3]. Autor głośnego thrillera z Monicą Bellucci i Vincentem Casselem Nieodwracalne (2002)[4], a także Wkraczając w pustkę (2009), Love (2015) czy Climax (2018).

Gaspar Noé
Ilustracja
Gaspar Noé (2012)
Data i miejsce urodzenia 27 grudnia 1963
Buenos Aires, Argentyna
Zawód reżyser, scenarzysta, operator, aktor
Współmałżonek Lucile Hadzihalilovic
Lata aktywności od 1985

ŻyciorysEdytuj

Wczesne lataEdytuj

Urodził się w Buenos Aires[5] w Argentynie jako syn argentyńskiego artysty malarza Luisa Felipe Noé'go (ur. 26 maja 1933)[6][7][8]. Jego matka, nauczycielka języka angielskiego w Argentynie, miała irlandzkie korzenie. Jego rodzice byli ateistami[9].

W 1976 wraz z rodziną wyemigrował do Stanów Zjednoczonych, aby w tym czasie uniknąć niebezpiecznej sytuacji politycznej w Argentynie. Przez krótki czas przebywał w Nowym Jorku, zanim wraz z rodziną przeniósł się do Francji. Zamieszkał w Paryżu, gdzie w wieku 17 lat ukończył tamtejsze École Louis-Lumière.

KarieraEdytuj

Zaczynał od filmów krótkometrażowych, m.in. Carne (1991), za które otrzymał nagrody na festiwalach w Avignon i Cannes. W 1998 wyreżyserował swój pełnometrażowy debiut fabularny Sam przeciw wszystkim, będący sequelem Carne. Bardzo głośny okazał się jego drugi film, czyli Nieodwracalne (2002)[10]. Kontrowersje wzbudzała głównie kilkunastominutowa scena brutalnego gwałtu, a także ukazanie morderstwa za pomocą gaśnicy[11].

Jednym źródłem inspiracji Noé'go był film 2001:Odyseja kosmiczna Stanleya Kubricka[12], do którego czasami nawiązywał w swoich pracach[13].

W 2003 wyreżyserował teledysk do piosenki „Protège Moi” zespołu Placebo. Klip nie został oficjalnie wydany ze względu na odważne sceny erotyczne.

W 2013 był autorem projektu okładki debiutanckiego albumu Night Time, My Time amerykańskie piosenkarki Sky Ferreira[14][15].

W 2015 zrealizował w 3D film Love, który premierowo pokazano na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Cannes. Tam też, trzy lata później, Noé pokazał w sekcji Quinzaine des Réalisateurs film Climax, zdobywając Art Cinema Award.

Życie prywatneEdytuj

Poślubił Lucile Eminę Hadžihalilović, francuską reżyserkę i scenarzystkę.

Nagrody i nominacjeEdytuj

Rok Nagroda Kategoria Tytuł Rezultat
1991 Avignon Film Festival Prix Tournage Carne Wygrana
Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Cannes SACD Award Wygrana
1992 Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Porto Najlepszy film Nominacja
1998 Kataloński Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Sitges Najlepszy scenariusz Sam przeciw wszystkim (Seul contre tous) Wygrana
Kataloński Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Sitges Najlepszy film Nominacja
Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Cannes Mercedes-Benz Award Wygrana
Międzynarodowy Festiwal Filmowy Molodist w Kijowie Najlepszy fikcyjny film pełnometrażowy Nominacja
Międzynarodowy Festiwal Filmów Frankofońskich w Namurze Złoty Bayard Nominacja
Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Sztokholmie Brązowy Koń Nominacja
Festiwal Filmowy w Sarajewie Międzynarodowa Federacja Krytyków Filmowych Wygrana
1999 Buenos Aires International Festival of Independent Cinema Najlepszy film Nominacja
2001 Boston Underground Film Festival Najlepszy film festiwalowy Wygrana
2002 Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Sztokholmie Brązowy Koń Nieodwracalne (Irreversible) Wygrana
Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Cannes Złota Palma Nominacja
2004 Bodil Awards Najlepszy nieamerykański film Nominacja
2009 Kataloński Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Sitges Nagroda specjalna Jury Wkraczając w pustkę (Enter the Void) Wygrana
Kataloński Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Sitges Najlepszy film Nominacja
Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Cannes Złota Palma Nominacja
2015 Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Cannes Queer Palm Love Nominacja
Międzynarodowy Festiwal Sztuki Autorów Zdjęć Filmowych Camerimage Najlepszy film 3D Wygrana
2018 Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Cannes Art Cinema Award Climax Wygrana

FilmografiaEdytuj

  • 1985: Tanga dla Gardela (El exilio de Gardel: Tangos) - obsada aktorska
  • 1985: Tintarella di luna (film krótkometrażowy) - reżyseria
  • 1987: Pulpe amère (film krótkometrażowy) - reżyseria
  • 1991: Carne - scenariusz, reżyseria
  • 1995: Le rocher d'Acapulco - obsada aktorska - jako Jean-Marc (głos)
  • 1996: Doberman (Dobermann) - obsada aktorska
  • 1998: Sodomici (Sodomites; film krótkometrażowy) - scenariusz, reżyseria
  • 1998: Sam przeciw wszystkim (Seul contre tous) - scenariusz, reżyseria, montaż
  • 2002: Nieodwracalne (Irreversible) - scenariusz, reżyseria, zdjęcia, montaż
  • 2006: We Fuck Alone, segment filmu Destricted
  • 2009: Wkraczając w pustkę (Enter the Void) - scenariusz, reżyseria, montaż
  • 2009: 42, segment filmu 42 One Dream Rush
  • 2012: 9 meses... ¡De condena!
  • 2012: Ritual, segment filmu 7 dni w Hawanie (7 días en la Habana),
  • 2015: Love - scenariusz, reżyseria, producent, montaż, obsada aktorska
  • 2018: Climax - scenariusz, reżyseria, montaż
  • 2019: Lux Æterna - scenariusz, reżyseria

teledyskiEdytuj

Rok Tytuł Artysta
1998 „Insanely Cheerful” Bone Fiction
2002 „Stress” Thomas Bangalter (ze ścieżki dźwiękowej Irréversible)
2003 „Outrage”
2004 „Je Suis si Mince” Arielle
„Protège-Moi” Placebo
2012 „Applesauce” Animal Collective
„Love in Motion” SebastiAn
We No Who U R Nick Cave and the Bad Seeds

PrzypisyEdytuj

  1. Gaspar Noé (fr.). AlloCiné. [dostęp 2016-08-22].
  2. Gaspar Noé (ang.). Rotten Tomatoes. [dostęp 2016-08-22].
  3. Gaspar Noé (ang.). Listal. [dostęp 2016-08-22].
  4. Gaspar Noé (wł.). MYmovies. [dostęp 2016-08-22].
  5. Gaspar Noé (hiszp.). SensaCine.com. [dostęp 2016-08-22].
  6. Luis Felipe Noé (hiszp.). Fundación Konex. [dostęp 2019-08-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-11-28)].
  7. Biografia de Luis Felipe Noé (hiszp.). Biografías y Vidas. [dostęp 2016-08-22].
  8. Luis Felipe Noé (Argentinian, 1933) (ang.). MutualArt.com. [dostęp 2016-08-22].
  9. Olympia Le-Tan: Interview Gaspar Noe (ang.). Purple. [dostęp 2016-08-22].
  10. Interview: Talking Sex & Cinema With ‘Love 3D’ Director Gaspar Noé (ang.). Indie Wire. [dostęp 2016-08-22].
  11. 3D hardcore porn film featuring explicit orgies, nudity and a transvestite prostitute (ang.). „Daily Mail”. [dostęp 2016-08-22].
  12. Top 10 Favorite Films of Mind-Bending Director Gaspar Nóe (ang.). Nofilmschool. [dostęp 2016-08-22].
  13. Seven Things That Inspire Gaspar Noé (ang.). „The New York Times”. [dostęp 2016-08-22].
  14. Sky Ferreira's Sex Appeal Is What Pop Music Needs Right Now (ang.). La Weekly. [dostęp 2016-08-22].
  15. Get to know Gaspar Noe, the most controversial film-maker of modern times (ang.). HungerTV. [dostęp 2016-08-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-11-28)].

Linki zewnętrzneEdytuj