Gołcza

wieś w województwie małopolskim

Gołcza – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie miechowskim, w gminie Gołcza.

Artykuł

50°20′13″N 19°55′39″E

- błąd

39 m

WD

50°19'59.9"N, 19°55'0.1"E, 50°23'N, 19°59'E

- błąd

14 m

Odległość

916 m

Gołcza
wieś
Ilustracja
Urząd Gminy w Gołczy
Państwo

 Polska

Województwo

 małopolskie

Powiat

miechowski

Gmina

Gołcza

Sołectwo

Gołcza

Liczba ludności (2011)

473[1]

Strefa numeracyjna

12

Kod pocztowy

32-075[2]

Tablice rejestracyjne

KMI

SIMC

0319279

Położenie na mapie gminy Gołcza
Mapa konturowa gminy Gołcza, w centrum znajduje się punkt z opisem „Gołcza”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Gołcza”
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa konturowa województwa małopolskiego, u góry nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Gołcza”
Położenie na mapie powiatu miechowskiego
Mapa konturowa powiatu miechowskiego, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Gołcza”
Ziemia50°20′13″N 19°55′39″E/50,336944 19,927500

Do 1954 roku siedziba gminy Rzerzuśnia. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krakowskiego. Integralna część miejscowości: Podkrępie[3].

Przez Gołczę płynie rzeka Gołczanka, która jest prawym dopływem rzeki Szreniawa. Na rzece Gołczance znajduje się starorzecze, w okolicy szkoły w Gołczy.

Historia GołczyEdytuj

Najstarsze źródło historyczne wspomina o Gołczy w 1325 – wtedy istniała w tej miejscowości parafia, a jej plebanem był niejaki Jakub. Inne wzmianki notują wieś pod rozmaitymi nazwami np.: De Golecz (1398), De Golcz (1425), Golcza (1470–1480). Osada była własnością szlachecką – najpierw Jana Niemierzy z Gołczy herbu Mądrostki i Stanisława Gołeckiego, a później krewnych[4]. Miejscowe probostwo stanowiło uposażenie kapituły św. Floriana w Krakowie. W 1779 wieś będąca w zastawie przeszła na fundusz Akademii Krakowskiej[4]. Tu urodził się Jan Nepomucen Kossakowski (1755–1808), późniejszy biskup inflancki i wileński, członek Komisji Edukacji Narodowej.

Gołcza po trzecim rozbiorze Polski znalazła się w zaborze austriackim w tzw. Galicji Zachodniej. W 1809 Galicja Zachodnia została przyłączona do Księstwa Warszawskiego, a w 1815 po kongresie wiedeńskim Gołcza znalazła się pod zaborem rosyjskim. W 1905 roku rząd carski prowadził w Gołczy czterooddziałową szkołę podstawową o celach rusyfikacyjnych. Języka polskiego uczono tylko dwie godziny tygodniowo i tylko w soboty. W tej sytuacji Andrzej Duda założył tajną szkołę polską, w której uczył języka polskiego, rachunków i geografii. Dzięki tej niepozornej szkółce kilku mieszkańcom udało się skończyć studia wyższe.

Po odzyskaniu niepodległości szybko rozwija się życie kulturalne. Powstają polskie szkoły, ochotnicza straż pożarna, domy ludowe. Po II wojnie światowej następuje szybki rozwój gminy. Odbudowano domy, drogi, zelektryfikowano miejscowości.

Obecnie wszystkie wioski posiadają sieć wodociągową, większość posiada sieć gazową i telekomunikacyjną, niektóre posiadają stałe łącza internetowe. Ukończono budowę sieci kanalizacyjnej w Rzeżuśni i w części Gołczy, obecnie trwają prace przygotowawcze do podłączenia kolejnych miejscowości.

ZabytkiEdytuj

Obiekty wpisane do rejestru zabytków nieruchomych województwa małopolskiego[5]:

GaleriaEdytuj

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Wieś Gołcza w liczbach, Polska w liczbach [dostęp 2020-07-09] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 323 [zarchiwizowane 2022-10-26].
  3. GUS. Rejestr TERYT
  4. a b Walaszczyk 1972 ↓, s. 19.
  5. Rejestr zabytków nieruchomych – województwo małopolskie, Narodowy Instytut Dziedzictwa, 24 listopada 2022.

BibliografiaEdytuj

  • Antoni Walaszczyk: Informator Turystyczny Powiatu Miechowskiego. Kraków: Wydawnictwo Artystyczno Graficzne, 1972.

Linki zewnętrzneEdytuj

GOŁCZA, Wniebowzięcia NMP, Oficjalna Strona Diecezji Kieleckiej