Gwizdów (województwo lubelskie)

wieś w województwie lubelskim
Zobacz też: Gwizdów w innych znaczeniach tego słowa.


Gwizdówwieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie janowskim, w gminie Modliborzyce[3][4].

Artykuł 50°41′58″N 22°14′48″E
- błąd 39 m
WD 50°36'N, 22°15'E
- błąd 19721 m
Odległość 4447 m
Gwizdów
wieś
Państwo  Polska
Województwo  lubelskie
Powiat janowski
Gmina Modliborzyce
Liczba ludności (2011) 74[1]
Strefa numeracyjna 15
Kod pocztowy 23-310[2]
Tablice rejestracyjne LJA
SIMC 0799629
Położenie na mapie gminy Modliborzyce
Mapa lokalizacyjna gminy Modliborzyce
Gwizdów
Gwizdów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Gwizdów
Gwizdów
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubelskiego
Gwizdów
Gwizdów
Położenie na mapie powiatu janowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu janowskiego
Gwizdów
Gwizdów
Ziemia50°41′58″N 22°14′48″E/50,699444 22,246667

Krótki opisEdytuj

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego. Przez miejscowość przepływa Branew, niewielka rzeka dorzecza Sanu, dopływ Bukowej. Wieś stanowi sołectwo gminy Modliborzyce[5]. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 74 mieszkańców[1] i była dwudziestą co do wielkości miejscowością gminy Modliborzyce.

HistoriaEdytuj

Wieś została założona na terenie dóbr stojeszyńskich. Pierwsze wzmianki na jej temat pochodzą z roku 1821. Wtedy wieś była na prawie czynszowym. W 1846 w Gwizdowie było zaledwie 5 gospodarzy, a właścicielem wsi był wtedy Jan Łępicki. Pod koniec XIX w. na terenie wsi powstał posterunek straży granicznej. Na terenach wsi zawsze dobrze rozwijało się rybołówstwo. Według noty Słownika geograficznego Królestwa Polskiego z roku 1881, w drugiej połowie XIX wieku Gwizdów stanowił przysiółek i karczmę w dobrach Stojeszyn, powiatu janowski, gminie Modliborzyce, parafii Potok Wielki[6]. Z danych z 1921 wynika, że Gwizdów zamieszkiwały 172 osoby w 25 domostwach. Wtedy powstała także szkoła powszechna.

Podczas II wojny światowej wieś była trzykrotnie spacyfikowana i bombardowana. Pierwsza pacyfikacja nastąpiła 3 października 1942., druga 3 października 1942, a trzecia w lipcu 1943, natomiast bombardowanie miało miejsce w grudniu 1943. W wyniku tych działań zginęły 24 osoby i spłonęło wiele gospodarstw.

Części wsiEdytuj

  • Bełki – część wsi, która powstała najprawdopodobniej na początku XX wieku. W 1921 r. wzmiankowana jest jako leśniczówka zamieszkiwana przez 7 osób.
  • Dziadowizna – część wsi, powstała po I wojnie światowej.
  • Pieńki – cześć wsi istniejąca już w 1839 r. W 1897 r. zamieszkiwana była przez 16 osób. Natomiast dane z 1921 roku podają liczbie tylko 11 mieszkańców i jedynie 2 domostwa. Obecnie jest to gajówka.

PrzypisyEdytuj

  1. a b GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-04-20].
  3. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2015-04-23].
  4. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. „Dziennik Ustaw”. Nr 29, poz. 200, s. 1867, 2013-02-15. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. [dostęp 2015-04-23]. 
  5. Jednostki pomocnicze gminy Modliborzyce. Urząd Miasta i Gminy Modliborzyce. [dostęp 2015-05-08].
  6. Gwizdów 1(2) w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. II: Derenek – Gżack. Warszawa 1881.

BibliografiaEdytuj

  • Górny B.: Monografia powiatu janowskiego, Janów Lubelski 1934, s. 53.
  • Grudzień M.: Modliborzyce (osada i gmina) w latach 1944–1954, Lublin 1996, s. 12.
  • Fajkowski J., Religa J.: Zbrodnie hitlerowskie na wsi polskiej 1939-1945, Warszawa 1981, s. 401.
  • Rząd Gubernialny Lubelski, Spisy (RGL Sp), sygn.: 142.
  • Księgi metrykalne: Potok Wielki.
  • Spravocznaja kniżka Ljublińskoj guberni, Ljublin 1905, s. 692.
  • Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej, t. IV, Województwo lubelskie, Warszawa 1924, s. 38.