Otwórz menu główne

Henryk Pachulski

polski kompozytor, pianista, pedagog

Henryk Pachulski (ur. 4 października[a] 1859 w majątku Łazy niedaleko Łukowa, zm. 2 marca 1921 w Moskwie)[1][2][3]polski kompozytor, pianista, pedagog.

Henryk Pachulski
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 4 października 1859
Łazy koło Łukowa
Data i miejsce śmierci 2 marca 1921
Moskwa
Instrumenty fortepian
Gatunki muzyka poważna
Zawód kompozytor, pianista, pedagog
Powiązania Konserwatorium Moskiewskie

ŻyciorysEdytuj

Studiował do 1876 w Instytucie Muzycznym w Warszawie grę na fortepianie u Rudolf Strobla oraz harmonię i kontrapunkt u Stanisława Moniuszki, potem u Władysława Żeleńskiego[4]. Następnie uczył się w Konserwatorium Moskiewskim kontynuując studia pianistyczne u Nikołaja Rubinsteina (1880–1881) i Pavla Pabsta (od 1882), a także studia kontrapunktu Antona Areńskiego. W 1885 otrzymał dyplom „artysty wyzwolonego”. W 1886, dzięki protekcji Piotra Czajkowskiego, został wykładowcą Konserwatorium w Moskwie, gdzie przez 35 lat (do końca swojego życia) prowadził klasę fortepianu, od 1916 jako profesor[1][2].

Działalność pianistyczną rozpoczął po ukończeniu studiów. Koncertwał w Warszawie, Moskwie i Petersburgu. W jego repertuarze znajdowały się kompozycje m.in. J.S. Bacha, Schumanna, Chopina, Liszta, Paderewskiego, Schuberta. Uczestniczył także w wykonywaniu muzyki kameralnej[1].

Jego brat Władysław Pachulski, również był pianistą i skrzypkiem oraz sekretarzem Nadieżdy von Meck i mężem jej córki Julii[1][2].

TwórczośćEdytuj

W kompozycjach Pachulskiego zauważalne są wpływy wielu twórców — od Schumanna po Liszta, Czajkowskiego, Areńskiego i Taniejewa. Często posługiwał się techniką polifoniczną (np. Studia kanoniczne op. 26), w utworach fortepianowych stawiał wykonawcy znaczne wymagania techniczne[1].

Skomponował około 100 utworów fortepianowych, m.in. Polonaise op. 5, Concert Etude op. 7, 2 sonaty — op. 10 i op. 27, liczne preludia, etiudy, walce, mazurki, impromptus. Pisał transkrypcje fortepianowe na 2 i 4 ręce utworów orkiestrowych i kameralnych, m.in. Czajkowskiego (IV, V i VI symfonia, Kaprys włoski, uwertura-fantazja Hamlet, Pezzo capriccioso op. 62, Sekstet smyczkowy „Souvenir de Florence” op. 70) oraz Antona Areńskiego (Kwartet smyczkowy G-dur), Władysława Żeleńskiego (Suita tańców polskich) i Stanisława Moniuszki (O matko moja). Ponadto napisał kilka utworów orkiestrowych, kameralnych i wokalnych[1].

Do najważniejszych jego kompozycji symfonicznych można zaliczyć Suitę op. 13, Marsz uroczysty op. 15 (napisany dla uczczenia 100. rocznicy urodzin Adama Mickiewicza) oraz Fantazję op. 17 na fort. i orkiestrę. Ponadto napisał kilka utworów kameralnych i wokalnych[1]. Jego utwory wybrane nagrała m.in. Lubow Nawrocka (Henryk Pachulski – Piano Works 1, Acte Préalable, Warszawa 2008, AP0187)

DyskografiaEdytuj

  • 2008 : Piano Works vol. 1 - Acte Préalable AP0187 [1]
  • 2016 : Piano Works vol. 2 - Acte Préalable AP0361 [2]

UwagiEdytuj

  1. International Music Score Library Project podaje datę urodzenia 16 października 1859[5].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f g Zathey 2002 ↓, s. 246.
  2. a b c Chechlińska 2004 ↓.
  3. Henryk Pachulski (pol.). W: Internetowy Polski Słownik Biograficzny [on-line]. [dostęp 2018-05-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-05-02)].
  4. Zathey 2002 ↓.
  5. Category:Pachulski, Henryk (ang.). W: International Music Score Library Project [on-line]. [dostęp 2018-05-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-05-02)].

BibliografiaEdytuj

  • Janusz Zathey: Pachulski Henryk. W: Encyklopedia muzyczna PWM. Elżbieta Dziębowska (red.). Wyd. I. T. 7: NOPa część biograficzna. Kraków: PWM, 2002, s. 246-247. ISBN 83-224-0808-0. (pol.)
  • Encyklopedia muzyki. Andrzej Chodkowski (red.). Warszawa: PWN, 1995, s. 562. ISBN 83-01-11390-1. (pol.)
  • Zofia Chechlińska: Pachulski, Henryk. W: The New Grove Dictionary of Music and Musicians, vol. P. Oxford University Press, 2004. ISBN 978-0-19-517067-2. (ang.)
  • Mieczysława Hanuszewska: 1000 kompozytorów. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1986, s. 107, seria: Biblioteka Słuchacza Koncertowego. Seria Wprowadzająca, t. 3. ISBN 83-224-0305-4.

Linki zewnętrzneEdytuj