Józef Regulski-Falk

polski wojskowy I Rzeczypospolitej, Księstwa Warszawskiego i Królestwa Kongresowego, Kawaler Cesarstwa Francuskiego

Józef Franciszek Ignacy Regulski-Falk herbu Rawicz (ur. 7 października 1773 w Wielkolasie, zm. 24 lipca 1851 w Warszawie) – polski wojskowy u schyłku I Rzeczypospolitej, potem Księstwa Warszawskiego i Królestwa Kongresowego, Kawaler Cesarstwa Francuskiego.

Józef Regulski-Falk
Imię i nazwisko urodzenia

Józef Franciszek Ignacy Regulski-Falk

Data i miejsce urodzenia

7 października 1773
Wielkolas

Data i miejsce śmierci

24 lipca 1851
Warszawa

Miejsce spoczynku

cmentarz Powązkowski
w Warszawie

Zawód, zajęcie

wojskowy

Narodowość

polska

Stanowisko

szef sztabu 2 Pułku Legii Nadwiślańskiej,
komendant Korpusu Kadetów w Kaliszu

Rodzice

Feliks Regulski,
Anna z Górskich

Małżeństwo

Bibianna z Podczaskich

Odznaczenia
Order Świętego Stanisława (Królestwo Kongresowe) Order Świętego Stanisława (Królestwo Kongresowe) Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Kawaler Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja)

Życiorys

edytuj
 
Herb Rawicz
 
Herb Falk
 
Nagrobek płk Falka-Regulskiego na Powązkach

Rodzina Regulskich (przydomek: Falk – nie przez wszystkich potomków rodu używany) to – według Konarskiego – prastary ród szlachecki z Mazowsza, wywodzący się od Wrszowców, który zanotowano w 1421 jako właścicieli wsi Reguły koło Warszawy (Konarski przypisuje im herb Rawicz, zaś Polski Słownik Biograficzny, zapewne błędnie, myląc ich z Ciołek-Regulskimi, herb Ciołek). W XVIII wieku ród był już zubożały i jego członkowie musieli pracować jako urzędnicy państwowi i zawodowi wojskowi. Ojciec Józefa – Feliks, żonaty z Anną z Górskich, był adwokatem przy sądach w Lublinie. Jego krewny Jan był nadwornym medalierem króla Stanisława Augusta.

Regulski uczęszczał do szkół w Krzemieńcu i Warszawie, następnie wstąpił w 1790 do wojsk koronnych. Brał udział w insurekcji kościuszkowskiej jako adiutant gen. Grochowskiego. W latach 1797–1805 był oficerem Legionów Dąbrowskiego i brał m.in. udział w bitwie pod Castelfranco. W latach 1807–1811 służył w stopniu pułkownika m.in. jako szef sztabu 2 Pułku Piechoty Legii Nadwiślańskiej i walczył w jego szeregach w Hiszpanii, m.in. w bitwie pod Toledo i dwóch oblężeniach Saragossy. Otrzymał w tych latach ordery Virtuti Militari i Legii Honorowej, a w roku 1812 (31 marca) – dziedziczny tytuł: "Kawaler Cesarstwa Francuskiego" (fr. Chevalier de l'Empire), zabezpieczony dożywotnią, roczną rentą w wysokości 2000 franków.

W 1812 Regulski brał pod rozkazami Murata udział w wojnie rosyjskiej Napoleona, w 1813 w bitwie pod Lipskiem, po której dostał się do niewoli austriackiej. Po powrocie do Polski w 1814 został mianowany (jako następca teścia, Wincentego Podczaskiego) komendantem Korpusu Kadetów w Kaliszu, przyznano mu także prawo noszenia tytułu: "Kawaler Państwa Francuskiego" z herbem Falk, zapewne odmiany herbu Rawicz (jednakże Pawliszczew podaje zupełnie inną postać herbu[1]). Odznaczony Orderem Świętego Stanisława III klasy w 1819 roku i IV klasy w 1815 roku[2].. W latach 1820–1824 Regulski został usunięty ze stanowiska komendanta K. K., ale pozostał w Kaliszu jako dyrektor nauk tej uczelni i pełniący przez rok 1820 obowiązki komendanta, gdyż nowy przełożony, gen. Józef Wasilewski, stanowiska nie objął. Regulski przeszedł w maju 1826 na emeryturę i osiedlił się w Warszawie. W 1830 roku został nagrodzony Znakiem Honorowym za 30 lat służby[3].

Po wybuchu powstania listopadowego Falk-Regulski działał najpierw w komisji ustalającej m.in. sprawy lazaretu rosyjskiego, później w dziale zaopatrzenia i na koniec w sztabie gen. Krukowieckiego. Po upadku powstania złożył ponownie przysięgę wierności wobec cara.

Rodzina

edytuj

Józef Regulski był żonaty z Bibianną Podczaską, h. Rola, i miał z nią syna i dwie córki, urodzonych w Kaliszu. Jego czterej prawnukowie w linii męskiej: Józef (1886–1973), Bronisław (1886–1961), generał Wojska II RP i PSZ, Janusz (1887–1983), ekonomista i Tadeusz (1896–1971), ekonomista, organizator warszawskiej EKD, osiągnęli znaczące pozycje w II RP. Spośród jego praprawnuków wyróżnił się syn Janusza, prof. Jerzy Regulski (1924–2015).

Pułkownik Regulski został pochowany na warszawskich Powązkach, jak podaje Szenic: "w ziemi bez pomnika", umieszczając jednocześnie jego mogiłę w Indeksie ustalonych grobów pod 16, IV[4]. W tym samym grobowcu spoczywa wnuk Józefa Regulskiego – Juliusz (zm. 1924), ojciec Bronisława, Janusza, Józefa i Tadeusza.

Przypisy

edytuj

Bibliografia

edytuj
  • Simon Konarski, Armorial de la noblesse polonaise titrée, Paris 1957
  • Polski Słownik Biograficzny, t. XXX, Wrocław 1987
  • Janusz Regulski, Ród Werszowców-Rawiczów, gałąź Falk-Regulskich z Reguł Ziemi Warszawskiej. Linia Kawalerów Cesarstwa Francuskiego, Warszawa 1942, rp. w posiadaniu rodziny
  • Stanisław Szenic, Cmentarz Powązkowski 1851-1890, Warszawa 1982

Linki zewnętrzne

edytuj