Josef Šnejdárek

Czechosłowacki generał

Josef Šnejdárek (ur. 2 kwietnia 1875 w Napajedli; zm. 13 maja 1945 w Casablance) – czechosłowacki wojskowy, generał.

Josef Šnejdárek
ilustracja
generał
Data i miejsce urodzenia

2 kwietnia 1875
Napajedla, Austro-Węgry

Data i miejsce śmierci

13 maja 1945
Casablanca, Maroko Francuskie

Przebieg służby
Siły zbrojne

CK Armia
Ottoman Flag.svg Armia Imperium Osmańskiego
Legia Cudzoziemska
Armia Francuska
Armia Czechosłowacka

Jednostki

Korpus Czechosłowacki

Stanowiska

ziemski komendant wojskowy

Główne wojny i bitwy

Wojna grecko-turecka (1897),
I wojna światowa,
Zajęcie Zaolzia,
Konflikt czechosłowacko-węgierski,
II wojna światowa

Odznaczenia
Krzyż Wojenny Czechosłowacki 1914-1918 Czechosłowacki Medal Rewolucyjny Medal Zwycięstwa (międzyaliancki) Komandor Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja) Krzyż Wojenny 1914-1918 (Francja) Krzyż Wojenny Zamorskich Teatrów Operacyjnych (Francja) Medal Pamiątkowy Wielkiej Wojny (Francja) Médaille commémorative du Maroc (Francja) Médaille coloniale (Francja) Insigne des blessés militaires (Francja) Wielki Oficer Orderu Alawitów (do 1955, Maroko) Oficer Orderu Sławy (Tunezja) Wielki Oficer Orderu Świętego Sawy Wielki Oficer Orderu Gwiazdy Rumunii Krzyż Wielki Orderu Korony Rumunii Krzyż Komandorski Orderu Św. Michała i Św. Jerzego (Wielka Brytania) Komandor Orderu Korony Włoch

BiogramEdytuj

W 1895 r. ukończył studia w korpusie kadetów piechoty w Pradze, po czym wstąpił do armii austro-węgierskiej. Służył w Budapeszcie i Innsbrucku, szybko osiągając stopień porucznika. Dwa lata później walczył jako ochotnik w wojnie grecko-tureckiej, a w 1899 r. jako szeregowy żołnierz wstąpił do francuskiej Legii Cudzoziemskiej. W roku 1905 uzyskał obywatelstwo francuskie. Po ukończeniu szkoły oficerskiej piechoty w Saint-Maixent, w 1907 r. został oficerem w algierskim pułku strzelców francuskiej armii kolonialnej[1]. W I wojnie światowej już w stopniu majora brał udział w walkach na froncie zachodnim. Współpracując z M. R. Štefánikiem od 1917 r. organizował Korpus Czechosłowacki we Francji, gdzie był jednocześnie oficerem łącznikowym przy francuskim Ministerstwie Wojny. W roku W 1918 dowodził 22 Pułkiem Strzelców w Padwie[1].

Na początku 1919 r. wrócił do Czechosłowacji i (jako obywatel francuski) w randze podpułkownika został inspektorem dla Północnych Moraw i Śląska, a 19 stycznia 1919 r. w randze pułkownika objął funkcję wodza naczelnego wojska czechosłowackiego w tzw. wojnie siedmiodniowej (zajęciu Zaolzia przez Czechosłowację)[1]. Część środowisk polskich uważa go za zbrodniarza wojennego[2][3], odpowiedzialnego za zamordowanie przez jego podwładnych 20 polskich żołnierzy (jeńców)[4].

Odkomenderowany ze Śląska na Słowację dowodził Dywizją Pieszą Nr 2 w walkach z Węgierską Republiką Rad. 10 czerwca 1919 r. w kontrofensywie, wyprowadzonej z rejonu Bańskiej Bystrzycy, pokonał Węgrów w bitwie pod Badínem, a 13 czerwca uwolnił od nich Zwoleń[1]. Po walkach tych dowodził różnym dywizjami, przede wszystkim piechoty, i awansował na wyższe stanowiska dowódcze, np. ziemskiego komendanta wojskowego w Koszycach (1925-32) oraz w Bratysławie (1932-35). Od 1920 r. generał brygady, od 1925 r. generał dywizji, a od 1930 r. generał armii.

Zaraz po okupacji niemieckiej uciekł do Francji. Tam się włączył w zagraniczny ruch oporu, a w 1940 r. brał udział przy powstaniu Czeskiej Rady Narodowej, ew. Czechosłowackiej Rady Narodowej w Paryżu, która rozchodziła się z linią polityczną prezydenta Benesza. Generał Šnejdárek był zrażony do Benesza już od połowy lat dwudziestych, gdy wykorzystano jego osobę przy usunięciu generała Gajdy i w jego procesie sądowym.

Po klęsce Francji w 1940 r., także z obawy przed knowaniami ludzi z otoczenia prezydenta Benesza, schronił się w Maroku. Tam też zmarł w 1945 r.

OdznaczeniaEdytuj

BibliografiaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d Július Burkovský: Generál Josef Šnejdárek (1875-1945) a Banská Bystrica [w:] "Bystrický Permon" 2021/01, s. 16 [1]
  2. Wyborcza.pl, wyborcza.pl [dostęp 2017-11-24].
  3. Českého hrdinu mají Poláci za zločince. Jeho pomník rozbouřil Těšínsko - iDNES.cz, zpravy.idnes.cz [dostęp 2017-11-24].
  4. Gorąco na Zaolziu. Powstanie Biała Księga zbrodni wojsk gen. Šnejdárka na Polakach | Novinka.pl, novinka.pl [dostęp 2017-11-24] (pol.).