Kalendarium historii Kalisza

Kalendarium historii Kalisza

Pieczęć miejska Kalisza z XV w.
Widok Kalisza w XVIII w.
Wspólne manewry wojsk pruskich i rosyjskich w Kaliszu w 1835
Jacek Malczewski, Portret Adama Asnyka z Muzą, 1894–1897
Druk ozdobny Zgromadzenia Kupcow miasta Kalisza ok. 1900 (miejsce przechowywania: Archiwum Państwowe w Poznaniu)
Egzekucja Polaków przez Niemców podczas II wojny światowej pod Kaliszem
  • 1939–1945 - okupacja hitlerowska; zagłada ludności żydowskiej (ok. 30 tys.)[25], masowe represje i wysiedlenia powodują spadek ludności do 43 tys. osób.
  • 1945 - 23 stycznia zakończenie niemieckiej okupacji, wkroczenie jednostek Armii Czerwonej do Kalisza. Dnia 27 lub 28 stycznia zmarł pułkownik Iwan Dawydenko, zastępca dowódcy 222 Dywizji Piechoty Armii Czerwonej, który miał być kilka dni wcześniej postrzelony przez niemieckiego snajpera[26].
  • 1945–1975 – ponownie Kalisz zostaje miastem powiatowym.
  • 1948 – uruchomienie stałej komunikacji miejskiej.
  • 1954 – powstała miejscowa Stacja Archeologiczna Instytutu Historii Kultury Materialnej Polskiej Akademii Nauk.
  • 1955 – 17 października powołano miejscowy oddział Polskiego Towarzystwa Historycznego.
  • 1956 – piłkarze Calisii grają w półfinale Pucharu Polski.
  • 1957 – 22 czerwca ukazał się pierwszy numer tygodnika „Ziemia Kaliska”.
  • 1957–1961 – piłkarska drużyna Calisii grała w II lidze.
  • 1960 – uroczyście obchodzono 1800-lecie Kalisza, licząc historię miasta od wzmianki o miejscowości Kalisia w dziele Ptolemeusza. W uroczystościach uczestniczyli przedstawiciele władz centralnych oraz postacie świata kultury, m.in. Maria Dąbrowska i Jan Parandowski. Wybito pamiątkowe medale i wydano trzytomową pracę zbiorową "Osiemnaście wieków Kalisza".
  • 1961 – odbyły się I Kaliskie Spotkania Teatralne[27].
  • 1968 – ukazał się pierwszy tom „Rocznika Kaliskiego”.
  • 1974 – powstała Filharmonia Kaliska.
  • 1975 – 1 czerwca utworzono województwo kaliskie; – 22 września w kinie „Oaza” odbyła się prapremiera filmu Noce i dnie.
  • 1977 – 20 grudnia powołano miejscowy oddział Towarzystwa Przyjaciół Książki.
  • 1978 – 11 maja odsłonięto pomnik Książki.
  • 1984 – rozpoczęcie działalności filii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (obecny Wydział Pedagogiczno-Artystyczny oraz kilka innych instytutów).
  • 1985 – oddanie do użytku nowoczesnego 11-piętrowego szpitala przy ul. Poznańskiej.
  • 1987 – 14 listopada założono Kaliskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk.
  • 1991 – ustanowienie święta miasta - 11 czerwca (na pamiątkę potwierdzenia przez Przemysła II praw miejskich).
  • 1992 – 25 marca papież Jan Paweł II erygował diecezją kaliską.
  • 1997 – 4 czerwca wizyta Jana Pawła II w Kaliszu.
  • 1997 – siatkarki Augusto Kalisz zdobywają po raz pierwszy mistrzostwo Polski; sukces powtórzą w latach 1998 (Augusto) oraz 2005 i 2007 (Winiary Kalisz). Ponadto siatkarki Augusto zdobyły Puchar Polski w latach 1996, 1998 i 1999, a Winiary w roku 2007.
  • 1999 – 1 stycznia utworzono województwo wielkopolskie; – 15 lipca utworzono Państwową Wyższą Szkołę Zawodową im. Prezydenta Stanisława Wojciechowskiego w Kaliszu[28].
  • 2000 – Kalisz otrzymał nagrodę premiera rządu RP i nagrodę w konkursie Związku Miast Polskich „Innowacje w miastach”.
  • 2001 – 18 marca zostało założone Stowarzyszenie Kolejowych Przewozów Lokalnych.
  • 2004 – Kalisz miał ok. 70 km² powierzchni i liczył prawie 110 tys. mieszkańców, był drugim pod względem wielkości miastem w województwie wielkopolskim.
  • 2007 – Kalisz obchodził jubileusz 750-lecia lokacji miasta.
  • 2009 – powołano miejscowy oddział Towarzystwa Opieki nad Zabytkami.
  • 2016 – 16 grudnia powstał Wielkopolski Oddział Związku Literatów Polskich w Kaliszu; pierwszym prezesem oddziału została Urszula Zybura[29].

PrzypisyEdytuj

  1. prof. Tadeusz Baranowski: Gród w Kaliszu - badania, odkrycia, interpretacje. W: Instytut Archeologii i Etnologii PAN, Rada Miejska Kalisza: Kalisz Wczesnośredniowieczny. Materiały sesji Kalisz 15.06.1998r.. Kalisz: 1998, s. 39. ISBN 83-85463-72-0.
  2. Grażyna Schlender: Kalisz i region kaliski. 260 pytań i odpowiedzi. Kalisz: Archiwum Państwowe w Kaliszu, 2010, s. 10. ISBN 978-83-927408-1-0.
  3. Władysław Kościelniak: Leksykon kaliski. Kalisz: Edytor, 2008, s. 81-82, 87. ISBN 978-83-60579-31-2.
  4. Dąbrowski Krzysztof: Z przeszłości Kalisza. Warszawa: Książka i Wiedza, 1970, s. 64 i następne.
  5. Andrzej Buko: Archeologia Polski wczesnośredniowiecznej : odkrycia, hipotezy, interpretacje. Warszawa: Wydawnictwo „Trio”, 2005, s. 188. ISBN 83-7436-023-2.
  6. Forum Żydów Polskich
  7. Grzegorz Błaszczyk, Dzieje stosunków polsko-litewskich od czasów najdawniejszych po współczesność, tom I, Poznań 1998, s. 77.
  8. Andrzej Drewicz: Przewodniki. Kolegium Jezuickie (pol.). wkaliszu.pl. [dostęp 2015-11-10].
  9. Janusz Staszewski: Kaliski wysiłek zbrojny 1806-1813. Kalisz: Towarzystwo Przyjaciół Książki, 1931.
  10. Juliusz Willaueme: Garczyński Antoni. W: Polski Słownik Biograficzny. T. VII. Warszawa: 1948-1958, s. 273-274.
  11. Marcin Baranowski: Bitwa pod Kaliszem : 13 lutego 1813. Zabrze: Wydawnictwo Inforteditions, 2006, s. 15. ISBN 83-89943-13-1.
  12. a b .Piotr Semka, Czar aliansu czarnych orłów, "Rzeczpospolita", PlusMinus A26-A27, 12-13 kwietnia 2008
  13. A. Rynkowska, Rozwój przemysłu, położenie i walka klasy robotniczej w latach 1815–1914, [w:] Dzieje Kalisza, pod red. W. Rusińskiego, Poznań 1977, s. 380
  14. A. Rynkowska, Rozwój przemysłu, położenie i walka klasy robotniczej w latach 1815–1914, [w:] Dzieje Kalisza, pod red. W. Rusińskiego, Poznań 1977, s. 379
  15. Władysław Rusiński: Kalisz : zarys dziejów. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 1983, s. 72. ISBN 83-210-0403-2.
  16. Władysław Bortnowski: Kaliszanie : kartki z dziejów Królestwa Polskiego. Warszawa: „Książka i Wiedza”, 1976, s. 363.
  17. Artur Górak, Jan Kozłowski, Krzysztof Latawiec: Słownik biograficzny gubernatorów i wicegubernatorów w Królestwie Polskim (1867–1918). Lublin: Wydawnictwo UMSC, 2015, s. 43. ISBN 978-83-7784-553-0.
  18. Edward Polanowski: W dawnym Kaliszu : szkice z życia miasta 1850–1914. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 1979, s. 247. ISBN 83-210-0059-2.
  19. Włodzimierz Bonusiak. Rozwój gospodarczy Kalisza w końcu XIX i początkach XX w. „Rocznik Kaliski”. Tom XIII (1980), s. 69–101. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie. ISSN 0137-3501. 
  20. Władysław Kościelniak: Leksykon kaliski. Kalisz: Edytor, 2008, s. 39. ISBN 978-83-60579-36-2.
  21. Tadeusz Chrzanowski, "Kalisz", Sport i Turystyka, Warszawa 1978, str.16.
  22. Henryk Rabiega: 60 lat krajoznawstwa w Kaliszu : 1908–1968. Kalisz: Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze, Oddział w Kaliszu, 1968, s. 12.
  23. A. Rynkowska, Rozwój przemysłu, położenie i walka klasy robotniczej w latach 1815–1914, [w:] Dzieje Kalisza, pod red. W. Rusińskiego, Poznań 1977 s. 393
  24. Włodzimierz Bonusiak: Odbudowa, rozwój przestrzenny i ludnościowy miasta w latach 1918–1939. W: Dzieje Kalisza. Władysław Rusiński (red.). Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 1977, s. 551, 556.
  25. .Forum Żydów Polskich
  26. Wolny Kalisz (pol.). zyciekalisza.pl. [dostęp 2016-09-05].
  27. Stanisław Kaszyński: Teatralia kaliskie : materiały do dziejów sceny kaliskiej (1800–1970). Łódź: Wydawnictwo Łódzkie, 1972, s. 74.
  28. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 8 lipca 1999 r. w sprawie utworzenia Państwowej Szkoły Zawodowej w Kaliszu (Dz.U. z 1999 r. nr 60, poz. 640)
  29. Bartłomiej Hypki: W Kaliszu reaktywował się Wielkopolski Oddział Związku Literatów Polskich. kalisz.naszemiasto.pl, 29 grudnia 2016. [dostęp 2022-07-16].

Linki zewnętrzneEdytuj