Keprnická hornatina

Keprnická hornatina (pol. Masyw Keprníka[1], niem. Kepernik-Bergland) – mikroregion wchodzący w skład pasma górskiego Wysokiego Jesionika (cz. Hrubý Jeseník), w północno-wschodnich Czechach, w Sudetach Wschodnich, na pograniczu Moraw i Śląska. Graniczy od północnego zachodu z Górami Złotymi (cz. Rychlebské hory), od południowego wschodu z Masywem Pradziada (cz. Pradědská hornatina), od wschodu i północy z Górami Opawskimi (cz. Zlatohorská vrchovina), a od zachodu i południa z pasmem o nazwie Hanušovická vrchovina.

Keprnická hornatina
Masyw Keprníka
Ilustracja
Widok na szczyty Masywu Keprníka (od lewej: Červená hora, Vozka, Keprník i Šerák)
Mapa regionu
Mapa Masywu Keprníka na tle pasma Wysokiego Jesionika
Megaregion

Pozaalpejska Europa Środkowa

Prowincja

Masyw Czeski

Podprowincja

Sudety z Przedgórzem Sudeckim

Makroregion

Sudety Wschodnie

Mezoregion

Wysoki Jesionik
cz. Hrubý Jeseník

Mikroregion(y)

Keprnická hornatina
pol. Masyw Keprníka

Zajmowane
jednostki
administracyjne

Czechy

CharakterystykaEdytuj

Jest to jeden z trzech mikroregionów pasma Wysokiego Jesionika o średniej wysokości 895,5 m n.p.m. z najwyższym szczytem Keprník[2]. Od Masywu Pradziada oddziela go przełęcz Červenohorské sedlo[3], a od Gór Złotych i pasma Hanušovická vrchovinaprzełęcz Ramzovska (cz. Ramzovské sedlo)[4].

Masyw Keprníka składa się z grzbietu głównego, biegnącego od przełęczy Červenohorské sedlo do przełęczy Ramzovskiej, trzech ramion bocznych z głównymi szczytami: Vozka, Černá stráň i Šindelná hora oraz masywu góry Ucháč za przełęczą Přemyslovské sedlo[4].

Budowa geologicznaEdytuj

Pod względem geologicznym Masyw Keprníka zbudowany jest ze skał metamorficznych, głównie: gnejsów, ortognejsów, migmatytów, łupków łyszczykowych, amfibolitów, fyllitów, marmurów i in.[3].

Rzeźba terenuEdytuj

SzczytyEdytuj

 
Najwyższy szczyt Masywu Keprníka – Keprník
 
Legendarne skalisko na szczycie góry Vozka
 
Widok z przełęczy Sedlo nad Malým kotlem na szczyty gór Vozka, Keprník i Žalostná, poniżej na pierwszym planie Velká Jezerná

W Masywie Keprníka znajduje się 69 określonych i nazwanych szczytów, w tym 34 o wysokości powyżej 1000 m n.p.m.[4][5].

  Lista szczytów Masywu Keprníka
Lp. Szczyt Wysokość
m n.p.m.
1 Keprník 1423
2 Vozka 1377
3 Žalostná 1352
4 Šerák 1351
5 Červená hora 1333
6 Keprník – J 1322
7 Spálený vrch – SV 1313
8 Spálený vrch 1313
9 Červená hora – S 1311
10 Šerák – JZ 1288
11 Keprník – JV 1286
12 Mračná hora 1270
13 Černá stráň 1237
14 Černá stráň – ZSZ 1195
15 Klínová hora 1179
16 Černá stráň – SZ 1167
17 Točník 1146
18 Polom 1128
19 Šindelná hora 1126
20 Černá stráň – SV 1111
21 Červená hora – V 1109
22 Červená hora – JV 1105
23 Černava 1103
24 Obří skály 1092
25 Šumný 1075
26 Jelení stráň 1070
27 Šindelná hora – JZ 1057
28 Troják 1050
29 Černá stráň – S 1047
30 Troják – SZ 1046
31 Suchá hora 1020
32 Kutiště 1020
33 Ucháč 1010
34 Ucháč – JZ 1010
35 Skalky u Červenohorského sedla 996
Lp. Szczyt Wysokość
m n.p.m.
36 Skalky u Červenohorského sedla – JZ 991
37 Šindelná hora – J 959
38 Černava – JZ 950
39 Jelení skalka 949
40 Troják – JZ 936
41 Ucháč – SV 933
42 Tři kameny 926
43 Sněhulák – JV 903
44 Jelení skok 886
45 Štolný hřbet 885
46 Tři kameny – SZ 881
47 Spálená stráň 870
48 Sklenský vrch 866
49 Sněhulák 864
50 Sklenský vrch – V 859
51 Miroslav 839
52 Nad Výrovkou 815
53 Bukový vrch 771
54 Javořík 771
55 Javořík – SV 768
56 Ovčí vrch (2) 766
57 Javořík – SZ 731
58 Lázeňský vrch 716
59 Bezový 697
60 Nad Bobrovníkem 687
61 Nad Bobrovníkem – SZ 672
62 Domašovský vrch 668
63 Nad hájenkou 657
64 Sněžná stráň – J 650
65 Sněžná stráň 646
66 Toč 620
67 Sněžná stráň – SZ 602
68 Nad Bobrovníkem – SV 589
69 Farský kopec 578

PrzełęczeEdytuj

Najwyższą przełęczą Masywu Keprníka jest mało wybitna przełęcz pomiędzy szczytami gór Keprník i Žalostná położona na wysokości 1344 m n.p.m.[4].

 
Widok na przełęcz Sedlo pod Keprníkem
  Ważniejsze przełęcze Masywu Keprníka[4]
Lp. Przełęcz Wysokość
m n.p.m.
1 Sedlo Trojmezí 1302
2 Sedlo pod Keprníkem 1281
3 Sedlo pod Vřesovkou 1203
4 Sedlo pod Polomem 1027
5 Červenohorské sedlo 1013
6 Volská louka 1003
7 Přemyslovské sedlo 765
8 Przełęcz Ramzovska 759
9 Sedlo pod Javoříkem 702

WodyEdytuj

Grzbiet główny Masywu Keprníka, biegnący od przełęczy Ramzovskiej do przełęczy Červenohorské sedlo jest częścią granicy Wielkiego Europejskiego Działu Wodnego, dzielącej zlewiska Morza Bałtyckiego i Morza Czarnego[6].

Mają tu swoje źródła potoki, z których najważniejsze to: Hučivá Desná, Hučava, Javořický p., Keprnický p., Klepáčský p., Novolosinský p., Poniklý p., Rudohorský p., Černý p.[4].

Ochrona przyrodyEdytuj

W 1969 roku, w Jesionikach (cz. Jeseníky) wydzielono obszar objęty ochroną o nazwie Obszar Chronionego Krajobrazu Jesioniki (cz. Chráněná krajinná oblast (CHKO) Jeseníky), na którym w granicach Wysokiego Jesionika utworzono 4 narodowe rezerwaty przyrody, 15 rezerwatów przyrody, 1 narodowy pomnik przyrody i 4 pomniki przyrody, w celu ochrony utworów skalnych, ziemnych i roślinnych oraz rzadkich gatunków zwierząt.

Rezerwaty i pomniki przyrodyEdytuj

W Masywie Keprníka utworzono 1 narodowy rezerwat przyrody, 6 rezerwatów przyrody i 3 pomniki przyrody[4]:

MiejscowościEdytuj

Bezpośrednio w Masywie Keprníka znajdują się następujące miejscowości[4]:

Schroniska i hotele górskieEdytuj

 
Schronisko turystyczne chata Jiřího na Šeráku

W Masywie Keprníka znajduje się schronisko turystyczne na górze Šerákchata Jiřího oraz na przełęczy Červenohorské sedlohotel górski Červenohorské Sedlo z bazą pensjonatów.

Natomiast w rejonie źródła Vřesová studánka znajdują się pozostałości schroniska, poniżej którego znajduje się kapliczka, gdzie według tradycji płynie cudowna woda[4].

Poza tym na obszarze Masywu Keprníka znajduje się kilkadziesiąt chat rozsianych na stokach gór, jednak nie mają one charakteru typowych schronisk, a zalicza się je do tzw. chat łowieckich[7].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Jesioniki. Pradziad, Jeseník ↓, s. 2, (Masyw Keprníka).
  2. Jan Ondryáš: Keprnická hornatina. tourism.cz. [dostęp 2015-12-01]. (cz.).
  3. a b Horniny Jeseníků. (PDF). docplayer.cz. [dostęp 2020-11-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-11-29)]. (cz.).
  4. a b c d e f g h i Keprnická hornatina. pl.mapy.cz ↓.
  5. Geoprohlížeč – ZÚ (Geoportal Czech). ags.cuzk.cz ↓, Produkty → ZABAGED dle ZM10 (Měřítko mapy 1:1880).
  6. Hrubý Jeseník (mapa). dudisoft.eu ↓.
  7. Zdeňka Jordanová: Lovecké chaty v Jeseníkách. lovecke-chaty-v-jesenikach.webnode.cz. [dostęp 2021-10-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-12-31)]. (cz.).

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj