Otwórz menu główne

Kowalów (województwo lubuskie)

wieś w województwie lubuskim

Kowalów (niem. Kohlow) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie słubickim, w gminie Rzepin.

Kowalów
Kościół w Kowalowie
Kościół w Kowalowie
Państwo  Polska
Województwo lubuskie
Powiat słubicki
Gmina Rzepin
Sołectwo Kowalów
Liczba ludności (31.12.2015) 911[1]
Strefa numeracyjna (+48) 95
Kod pocztowy 69-110 (Poczta Rzepin)
69-114
Tablice rejestracyjne FSL
SIMC 0186482
Położenie na mapie gminy Rzepin
Mapa lokalizacyjna gminy Rzepin
Kowalów
Kowalów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kowalów
Kowalów
Położenie na mapie województwa lubuskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubuskiego
Kowalów
Kowalów
Położenie na mapie powiatu słubickiego
Mapa lokalizacyjna powiatu słubickiego
Kowalów
Kowalów
Ziemia52°24′02″N 14°45′35″E/52,400556 14,759722
Centralna część miejscowości

Kowalów jest szóstą miejscowością w powiecie słubickim pod względem liczby ludności.

Spis treści

HistoriaEdytuj

Najstarszy zachowany dokument dotyczący wsi Kowalów pochodzi z 1405 roku, jednak wieś musiała zostać założona już w XIII wieku o czym świadczy zabytkowy późnoromański kościół z okresu 1250-1270. Wieś stanowiła ośrodek majątku ziemskiego, którego właścicielem do 1945 r. była rodzina von Kaphengst-Kohlow.

2 lutego 1945 roku wieś została zajęta przez wojska radzieckie, które w kwietniu przekazały ją polskiej administracji. Dotychczasowi mieszkańcy zostali wywłaszczeni i wysiedleni do Niemiec.

Po wprowadzeniu się Polaków zorganizowano tu gminę zbiorczą, natomiast dotychczasowy kościół ewangelicki poświęcono na katolicki 29 czerwca 1945 roku[2]. 12 sierpnia 1945 roku[3] otworzono szkołę podstawową, nadając jej imię Niemieckich Bojowników Antyfaszystowskich[4]; w 2009 r. jej nowym patronem został Janusz Korczak. W 1946 roku powstała w Kowalowie pierwsza w powiecie Gminna Spółdzielnia "Samopomoc Chłopska".

W latach 1945-1954 i 1973-1976 miejscowość była siedzibą gminy Kowalów. W latach 1954-1972 wieś była siedzibą Gromadzkiej Rady Narodowej[2]. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gorzowskiego.

W miejscowości działało Państwowe Gospodarstwo Rolne w Kowalowie – później jako Zakład Rolny w Kowalowie[5] wchodzący w skład Lubuskiego Kombinatu Rolnego w Rzepinie[6] – oraz Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna „Jubilatka” w Kowalowie i Spółdzielnia Kółek Rolniczych w Kowalowie[7].

ZabytkiEdytuj

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisany jest[8]:

inne zabytki:

  • podworski park z XIX wieku, z dębami o obwodzie do 330 cm[9].
  • zabudowania folwarczne z końca XIX i początku XX wieku

DemografiaEdytuj

 

Źródło:[10][11]

Sport i rekreacjaEdytuj

W miejscowości znajdują się następujące obiekty sportowe:

  • stadion piłkarski przy ul. Radowskiej
  • hala sportowa przy Zespole Szkół
  • kompleks sportowy przy Zespole Szkół

Na stadionie i hali gra Klub Sportowy „Zorza” Kowalów, założony w roku 1955, grający w słubickiej A-klasie. Charakterystyczne barwy zespołu: biało-niebiesko-czerwone[12][13].

EdukacjaEdytuj

W miejscowości funkcjonuje Zespół Szkół, mieszczący się w jednym budynku, mający wspólną dyrekcję i grono pedagogiczne. W skład Zespołu Szkół wchodzą:[3]

TransportEdytuj

 
Stacja kolejowa w Kowalowie

Transport drogowy

Kowalów położony jest przy dwóch drogach wojewódzkich: nr 137 Słubice-Kowalów-Międzyrzecz-Trzciel i nr 139 Górzyca-Kowalów-Rzepin-Debrznica[14].

Transport kolejowy

W Kowalowie znajduje się stacja kolejowa Kowalów, która znajduje się na linii kolejowej nr 273 Nadodrzance łączącej Wrocław Główny ze Szczecinem Głownym[15]. Bezpośrednie połączenia kolejowe umożliwiają dotarcie do wszystkich punktów na tej linii. Zatrzymują się tylko pociągi osobowe REGIO.

PrzypisyEdytuj

  1. Statystyka Gminy Rzepin (Stan w dniu 31.12.2015 r.), Urząd Miasta i Gminy Rzepin, grudzień 2015, Rzepin.
  2. a b Jerzy Zysnarski, Zbigniew Miller: Słownik gorzowski: polski i niemiecki słownik obejmuje toponomastykę 40 gmin województwa gorzowskiego (1975-1998). Gorzów Wielkopolski: Towarzystwo Przyjaciół Archiwum i Pamiątek Przeszłości: Gorzowska Oficyna Wydawnicza, 1999, s. 160. ISBN 83-909122-3-6.
  3. a b Informacje o szkole w Kowalowie. [dostęp 26 lipca 2010].
  4. Przykładowa strona internetowa zawierająca dawne imię szkoły. [dostęp 26 lipca 2010].
  5. http://www.powiatslubicki.home.pl/userfiles/file/materialy%20na%20sesje%20/XXXIV%20/druk%20nr%2010.pdf
  6. Gajec(Neuendorf), dwory-i-palace-gorzow-landsberg.za.pl [dostęp 2017-11-24].
  7. http://mapy.geoportal.gov.pl/imap/?gpmap=gp0&bbox=210154.8551157127,512059.5697503425,213495.4801157127,513422.0697503425&SRS=2180 (warstwa: skany map topograficznych)
  8. Rejestr zabytków nieruchomych woj. lubuskiego - stan na 31.12.2012 r.. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 56. [dostęp 5.2.13].
  9. a b Kowalów -Informacje dodatkowe. [dostęp 24-07-2010].
  10. Ludność Kowalowa w latach 1910-1939 (niem.). [dostęp 10 czerwca 2010].
  11. verwaltungsgeschichte.de. [dostęp 24-07-2010].
  12. Informacje o klubie na stronie Zorzy Kowalów. [dostęp 26 lipca 2010].
  13. 90minut.pl: Skarb - Zorza Kowalów (pol.). [dostęp 08-08-2010].
  14. Pojezierze Lubuskie. Mapa turystyczna 1:120 000. Zielona Góra: Zakład Kartograficzny Sygnatura, 2007. ISBN 978-83-7499-100-1.
  15. www.kolej.one.pl: Stacja kolejowa Kowalów. [dostęp 26 lipca 2010].

BibliografiaEdytuj

  • Marian Eckert/ Tadeusz Umiński: Ziemia słubicko-rzepińska, Lubuskie Towarzystwo Kultury, Zielona Góra 1965.
  • Roland Semik: Kościół w Kowalowie, w: Wiadomości Powiatowe - biuletyn powiatu słubickiego, październik 2013, s. 7 (ISSN 2299-1921).