Otwórz menu główne

Kruszyn (powiat bydgoski)

wieś w województwie kujawsko-pomorskim, powiecie bydgoskim

Kruszynwieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie bydgoskim, w gminie Sicienko.

Kruszyn
Kościół św. Kazimierza w Kruszynie
Kościół św. Kazimierza w Kruszynie
Państwo  Polska
Województwo kujawsko-pomorskie
Powiat bydgoski
Gmina Sicienko
Liczba ludności (III 2011) 716[1]
Strefa numeracyjna (+48) 52
Tablice rejestracyjne CBY
SIMC 0095420
Położenie na mapie gminy Sicienko
Mapa lokalizacyjna gminy Sicienko
Kruszyn
Kruszyn
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kruszyn
Kruszyn
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa kujawsko-pomorskiego
Kruszyn
Kruszyn
Położenie na mapie powiatu bydgoskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu bydgoskiego
Kruszyn
Kruszyn
Ziemia53°09′45″N 17°50′31″E/53,162500 17,841944

Podział administracyjnyEdytuj

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa bydgoskiego.

DemografiaEdytuj

Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) miejscowość liczyła 716 mieszkańców[1]. Jest czwartą co do wielkości miejscowością gminy Sicienko.

NazwaEdytuj

Pod zaborem pruskim miejscowość nosiła nazwy Adlig Kruschin (Kruszyn Szlachecki) i Kruschin oraz od 1911 roku Kruschdorf[2][3].

HistoriaEdytuj

W połowie XVII wieku wieś należała do Melchjora Krusińskiego. Po jego śmierci Kruszyn i Pawłówek otrzymała w spadku jego córka Anna Krusińska, która wyszła za mąż za Ludwika Lewalta Jezierskiego herbu Rogala. Małżeństwo zrzekło się w 1642 roku dóbr Kruszyn i Pawłówek ma rzecz Świętosława Orzelskiego herbu Dryja, syna Aleksandra Orzelskiego[4][5]. Po 1720 roku wieś została kupiona przez hrabiego Wojciecha Bnińskiego[6]. W połowie XIX wieku rodzina Bnińskich sprzedała posiadłość Hipolitowi Grabowskiemu. Pod koniec XIX wieku Kruszyn należał do rodziny Weckwarth. W 1905 roku majątek wdowy Böltz przeszedł na własność Pruskiej Komisji Kolonizacyjnej, która osiedliła tu 26 rodzin. 23 października 1911 posiadłość Adlig Kruschin została przekształcona w gminę Kruschdorf. Na początku XX wieku w pobliżu miejscowości wydobywano piasek glaukonitowy[7][8][9]. 24 stycznia 1945 wieś została wyzwolona przez żołnierzy 47 Armii, 1. Frontu Białoruskiego[10].W latach 50. XX wieku w Kruszynie stacjonowała 87. brygada Służby Polsce[11].

Obiekty zabytkoweEdytuj

 
Pałac
 
Park pałacowy

Według rejestru zabytków NID[12] na listę zabytków wpisane są:

  • kościół ewangelicki, obecnie rzymskokatolicki filialny pw. św. Kazimierza, 1908, nr rej.: A/835/1-3 z 16.03.1998
  • cmentarz kościelny, nr rej.: j.w.
  • ogrodzenie kamienne, pocz. XIX w., nr rej.: j.w.
  • zespół pałacowy, 2 poł. XIX w., nr rej.: A/255/1-2 z 23.04.1991:
    • pałac (dec. dwór), 1882 (od 1908 szkoła)
    • park.

W skład zespołu pałacowo-parkowego wchodzi murowany, tynkowany, dwukondygnacyjny eklektyczny pałac z 1882 roku oraz gospoda, założona w roku 1864. W pałacu w czasie II wojny światowej znajdował się żeński obóz Reichsarbeitsdienst.

Poewangelicki kościół jest siedzibą parafii św. Kazimierza Królewicza. W strukturze kościoła rzymskokatolickiego parafia należy do metropolii gnieźnieńskiej, diecezji bydgoskiej, dekanatu Białe Błota.

We wsi znajduje się Skansen Bojowy na Przedmościu Bydgoskim, zrekonstruowany na pozycji obronnej 15 Dywizji Piechoty z 1939 roku, z zachowanymi betonowymi schronami bojowymi[13].

TurystykaEdytuj

Wieś jest punktem początkowym niebieskiego szlaku „Śladami lokomotywy” do Trzemiętowa o długości 13,7 km.[14]

Dawne cmentarzeEdytuj

Na terenie wsi zlokalizowany jest nieczynny cmentarz ewangelicki[15].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj