Otwórz menu główne

Twardziak tygrysi

(Przekierowano z Lentinus tigrinus)

Twardziak tygrysi (Lentinus tigrinus (Bull.) Fr.) – gatunek grzybów z rodziny żagwiowatych (Polyporaceae)[1].

Twardziak tygrysi
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo grzyby
Typ podstawczaki
Klasa pieczarniaki
Rząd żagwiowce
Rodzina żagwiowate
Rodzaj twardziak
Nazwa systematyczna
twardziak tygrysi (Bull.) Fr.
Syst. orb. Veg. (Lundae) 1: 78 (1825)
Lentinus tigrinus.JPG
2016-04-07 Lentinus tigrinus (Bull.) Fr 611877.jpg
Lentinus tigrinus Pukhivka1.jpg

Systematyka i nazewnictwoEdytuj

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Neolentinus, Polyporaceae, Polyporales, Incertae sedis, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1782 r. J.B. Bulliard nadając mu nazwę Agaricus tigrinus. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1825 r. Elias Fries, przenosząc go do rodzaju Lentinus[1].

Synonimy[2]:

  • Agaricus dunalii DC. 1815
  • Agaricus dunalii var. dichotomus Brond. ex Pers. 1828
  • Agaricus dunalii DC. 1815 var. dunalii
  • Agaricus tigrinus Bull. 1782
  • Clitocybe tigrina (Bull.) P. Kumm. 1871
  • Lentinus dunalii (DC.) Fr. 1825
  • Lentinus fimbriatus Curr. 1863
  • Lentinus tigrinus (Bull.) Fr. 1825 f. tigrinus
  • Lentinus tigrinus var. dunalii (DC.) Rea 1922
  • Lentinus tigrinus var. dunalii (DC.) Romagn. ex Bon 1985
  • Lentinus tigrinus (Bull.) Fr. 1825 var. tigrinus
  • Omphalia tigrina (Bull.) Gray 1821
  • Panus tigrinus (Bull.) Singer 1951
  • Pleurotus tigrinus (Bull.) Kühner 1980
  • Pocillaria dunalii (DC.) Kuntze 1891
  • Pocillaria fimbriata (Curr.) Kuntze 1891
  • Pocillaria tigrina (Bull.) Kuntze 1891
  • Polyporus gerdai D. Krüger 2004

Polską nazwę nadał mu Władysław Wojewoda w 1998 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany był również jako skórzak pstrokaty i łyczak pstrokaty (F. Błoński 1888, 1889), łuszczak pstrokaty (F. Błoński, 1896), łyczak pstry, łyczak pstrokaty (J. Chełchowski 1898), łyczak tygrysowaty, (Zaleski i in. 1948), boczniak pstrokaty (S. Domański 1955), łyczak tygrysowy (B. Gumińska i W. Wojewoda, 1983)[3].

MorfologiaEdytuj

Kapelusz

Średnica 2–9 cm, za młodu łukowaty, potem wgłębiony, na koniec lejkowaty. Powierzchnia w stanie suchym o barwie jednolicie siwobrązowej, oliwkowobrązowej lub czarniawej. U starszych okazów skórka pęka, wskutek czego powstają koncentrycznie ułożone poletka kontrastujące z białym, lub kremowoochrowym tłem[4].

Blaszki

Szerokie, gęste, głęboko zbiegające na trzon. Mają delikatnie ząbkowane ostrza. Początkowo są białawe, potem kremowe, na koniec żółtawe[4].

Trzon

Wysokość 3–7 cm, grubość 4–8 mm, kształt walcowaty. Jest centralny lub ekscentryczny, łuskowaty, w górnej części białawy, w środku żółtawy, u nasady siwobrązowy. Czasami posiada w górnej części błoniasty pierścień, jednak z reguły szybko zanikający[4].

Miąższ

Biały lub żółtawy, sprężysty, a u dojrzałych owocników sprężysto-skórzasty. Smak niewyraźny, zapach intensywny[4].

Występowanie i siedliskoEdytuj

Jest szeroko rozprzestrzeniony w Ameryce Północnej, Europie i Azji. Na półkuli południowej notowany tylko w Urugwaju i na wyspie Zachodnia Karolina w Oceanii[5]. W Europie Środkowej jest pospolity na niżu, gdzie indziej jednak rzadki[6]. W piśmiennictwie naukowym na terenie Polski podano wiele jego stanowisk, jednak jest rzadki[3]. Znajduje się na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski. Ma status R – gatunek potencjalnie zagrożony z powodu ograniczonego zasięgu geograficznego i małych obszarów siedliskowych[7].

Saprotrof występujący na martwym drewnie w lasach, parkach, przy drogach. Rozwija się na opadłych gałęziach, pniakach i martwych pniach drzew liściastych, zwłaszcza olszy szarej, brzóz, wiśni, jabłoni domowej, topoli, wierzb, dębów i wiązów.Owocniki wytwarza od kwietnia do października[3].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c Index Fungorum (ang.). [dostęp 2017-10-01].
  2. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2017-10-01].
  3. a b c Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  4. a b c d Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  5. Discover Life Maps. [dostęp 2017-10-01].
  6. Andreas Gminder: Atlas grzybów. Jak bezbłędnie oznaczać 340 gatunków grzybów Europy Środkowej. Warszawa: Weltbild, 2011. ISBN 978-83-258-0588-3.
  7. Zbigniew Mirek: Red list of plants and fungi in Poland = Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany. Polish Academy of Sciences, 2006. ISBN 83-89648-38-5.