Otwórz menu główne

Małdyty (gmina)

gmina wiejska w województwie warmińsko-mazurskim

Małdytygmina wiejska w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim. W latach 1975–1998 gmina położona była w województwie olsztyńskim.

Małdyty
gmina wiejska
Herb
Herb
Państwo  Polska
Województwo  warmińsko-mazurskie
Powiat ostródzki
TERYT 2815052
Wójt Marcin Krajewski
Powierzchnia 188,94 km²
Populacja (30.06.2016)
• liczba ludności

6354[1]
• gęstość 33,6 os./km²
Nr kierunkowy 89
Kod pocztowy 14-330
Tablice rejestracyjne NOS
Adres urzędu:
ul. Kopernika 10
14-330 Małdyty
Szczegółowy podział administracyjny
Liczba sołectw 20
Liczba miejscowości 48
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Małdyty
Małdyty
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Małdyty
Małdyty
Ziemia53°55′N 19°45′E/53,919722 19,745556
Strona internetowa
Biuletyn Informacji Publicznej
Portal Portal Polska

Siedziba gminy to Małdyty.

Według Narodowego Spisu Powszechnego 31 marca 2011 gminę zamieszkiwało 6522 mieszkańców[2].

Bazę turystyczną gminy stanowią: zajazd "Pod Kłobukiem", stadnina w Plękitach – "Dworek Sople", ośrodki szkoleniowo-wypoczynkowe w Szymonowie i Szymanówku., pola namiotowe m.in. w Wilamowie , centrum sportowo-rekreacyjne oraz otwarty w 2018 r. pomost oraz plaża w miejscowości Wilamowo.

Spis treści

Struktura powierzchniEdytuj

Według danych z roku 2002[3] gmina Małdyty ma obszar 188,94 km², w tym:

  • użytki rolne: 60%
  • użytki leśne: 24%

Gmina stanowi 10,70% powierzchni powiatu.

DemografiaEdytuj

Dane z 30 czerwca 2004[2]:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób % osób % osób %
populacja 6320 100 3110 49,2 3210 50,8
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)
33,4 16,5 17
  • Piramida wieku mieszkańców gminy Małdyty w 2014 roku[1].
     

HistoriaEdytuj

Wpływ na rozwój obszaru obecnej gminy miało usytuowanie na skrzyżowaniu ważnych szlaków komunikacyjnych. Dawniej Małdyty były ważnym węzłem ruchu dyliżansów. Tu rozwidlały się trakty w różnych kierunkach: do Morąga, Miłomłyna i Ostródy, do Pasłęka i Elbląga oraz do Zalewa. Rozwojowi transportu sprzyjał wybudowany Kanał Elbląski (ukończenie budowy w 1860). O rozwoju świadczyły powstające budynki architektoniczne. Najbardziej okazały pałac w Małdytach z końca XVII w. uległ zniszczeniu w czasie II wojny światowej, do naszych czasów zachował się jedynie budynek administracji, w którym mieści się zajazd "Pod Kłobukiem". Dla potrzeb Zespołu Szkół Rolniczych zaadaptowano pałac rodziny Domhardów z końca XVIII w. w Dobrocinie. W pałacu w Plękitach z początku XIX w. znajduje się stadnina koni, ze zbiorem powozów i bryczek. Dobrze zachowane są kościoły w Zajezierzu, Jarnołtowie, Wilamowie i Szymonowie.

W 1939 r. Małdyty należały do gminy jednostkowej Zajezierze.

Gmina zbiorowa Małdyty (pocz. Niebytów) powstała 30 października 1945 w powiecie morąskim na obszarze okręgu mazurskiego, na terenie tzw. Ziem Odzyskanych[4]. Siedziba znajdowała się przejściowo w Zajezierzu (wówczas jako Zajezierzyce), następnie w Niebytowie (Małdytach, niem. Maldeuten)[5]. 28 czerwca 1946 gmina weszła w skład nowo utworzonego woj. olsztyńskiego[6]. 14 lutego 1946 gminę zamieszkiwało 4078 mieszkańców[7].

Według stanu z 1 lipca 1952 roku gmina Małdyty była podzielona na 11 gromad: Drynki, Jarnołtowo, Kiełkuty, Leszczynka, Leśnica, Małdyty, Morzewo, Sambród, Szymanowo, Wilamowo i Zajezierze[8].

Gmina została zniesiona 29 września 1954 wraz z reformą wprowadzającą gromady w miejsce gmin[9].

Gminę Małdyty przywrócono 1 stycznia 1973 w powiecie morąskim w woj. olsztyńskim[10] po reaktywowaniu gmin[11]. W latach 1975–1998 gmina położona była w "małym" województwie olsztyńskim.

Od 1999 roku znajduje się w powiecie ostródzkim w województwie warmińsko-mazurskim.

PrzyrodaEdytuj

Na terenie gminy znajduje się 21 jezior o łącznej powierzchni 1050 ha. Najatrakcyjniejsze tereny znajdują się w części północno-wschodniej gminy, przez którą przebiega Kanał Elbląski. Tu występują największe kompleksy leśne nad jeziorami Ruda Woda i Sambród. Na terenie gminy znajdują się trzy rezerwaty przyrody, w których chronione są karłowate sosny, 150-letnie modrzewie europejskie oraz lasy bukowe.

SołectwaEdytuj

Pozostałe miejscowościEdytuj

Sąsiednie gminyEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b http://www.polskawliczbach.pl/gmina_Maldyty, w oparciu o dane GUS.
  2. a b Ludność w gminach. Stan w dniu 31 marca 2011 r. - NSP 2011; Powiat olsztyński (pol.). GUS. [dostęp 2016-01-10].
  3. Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset (pol.). regioset.pl. [dostęp 2010-09-14].
  4. Pismo starosty morąskiego z 30X 1945 (Wojewódzkie Archiwum Państwowe w Olsztynie, Urząd Pełnomocnika Rządu RP na Okręg Mazurski w Olsztynie, 170, k. 56)
  5. Morąg – z dziejów miasta i powiatu, Pojezierze, Olsztyn 1973.
  6. Dz.U. z 1946 r. nr 28, poz. 177
  7. Spis sumaryczny w 1946
  8. Wykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa
  9. Dz.U. z 1954 r. nr 43, poz. 191
  10. Uchwała Nr XXI/83/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 6 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie olsztyńskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 7 grudnia 1972 r., Nr 13, Poz. 176)
  11. Dz.U. z 1972 r. nr 49, poz. 312