Marian Kontkiewicz

Marian Kontkiewicz (ur. 25 marca 1884 w Warszawie, zm. 30 września 1926 tamże) – polski architekt, projektant wielu budynków w Warszawie.

Marian Kontkiewicz
Data i miejsce urodzenia 25 marca 1884
Warszawa
Data i miejsce śmierci 30 września 1926
Warszawa
Narodowość  Polska
Alma mater Politechnika w Wiedniu
Nagrody I nagroda w konkursie na odbudowę Teatru Narodowego
Grób Stanisława Kontkiewicza ojca oraz jego synów Stanisława i Mariana na warszawskim Cmentarzu Powązkowskim

ŻyciorysEdytuj

Był synem Stanisława i Małgorzaty Jadwigi z Jaroszewiczów[1]. Ukończył Szkołę Realną w Sosnowcu, a następnie podjął studia na Politechnice Warszawskiej. Po zamknięciu w 1905 roku Politechniki, podobnie jak wielu jego kolegów, kontynuował studia daleko od Warszawy. W 1910 roku ukończył politechnikę w Wiedniu.

Po powrocie do Warszawy rozpoczął pracę u Franciszka Lilpopa i Karola Jankowskiego, w firmie „Biuro Architektoniczne Franciszek Lilpop i Karol Jankowski”, następnie w pracowni Juliusza Nagórskiego. W 1913 roku został członkiem Koła Architektów w Warszawie założonego przez Franciszka Lilpopa. W wykazie członków Koła z 1914 roku Maryan Kontkiewicz figuruje jako „architekt wolnopraktykujący”. Po I wojnie światowej pracował jako architekt m.in. w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych, Ministerstwie Robót Publicznych, Ministerstwie Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego (w którym zorganizował wydział budownictwa szkolnego i pracował nad typowymi projektami szkół), wreszcie w Banku Gospodarstwa Krajowego. Równocześnie prowadził prywatną praktykę.

Kontkiewicz tworzył formy historyczne, głównie klasyczne, często – szczególnie początkowo – nawiązujące akcentami dekoracyjnymi do historyzującej architektury francuskiej. Często nawiązywał też do polskiej architektury „dworkowej” przełomu XVIII i XIX w[1].

W roku 1913 Marian Kontkiewicz mieszkał przy ul. Kaliksta 12 m. 17[2], a w 1914 roku mieszkał już w domu własnego projektu przy ul. Śniadeckich 23 (w momencie przeprowadzki do ten miał adres Kaliksta 23) w mieszkaniu na 5. piętrze o numerze 15. Wyżej na poddaszu mieściła się jego pracownia architektoniczna. Na 3. piętrze, w tym samym pionie co mieszkanie Mariana Kontkiewicza, znajdowało się mieszkanie jego rodziców. Ciężko chory, tuż przed śmiercią przeprowadził się na ul. Lekarską 17[3].

Ożenił się z Janiną z Newlin-Wagnerów, z którą miał dwóch synów: Ryszarda i Andrzeja[1].

Spoczywa w grobowcu rodzinnym na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kw. 194–II–17/18) wraz z ojcem i bratem[4].

RealizacjeEdytuj

  • dom mieszkalny (Dom Wedingera lub Kamienica Mariana Kontkiewicza) przy ul. J i J. Śniadeckich 23 (1913)[5] (wczesny modernizm, secesja). Podobno współpracownik architekta, Juliusz Nagórski rozgłaszał, że ta kamienica jest jego dziełem. Rozżalony Kontkiewicz postanowił umieścić na elewacji swoje nazwisko i datę, by nikt już nie miał wątpliwości, kto jest autorem tego projektu
  • Kamienica Próchnickich, przy ul. Koszykowej 70, róg ul. Emilii Plater (1913) (dekoracja zniszczona)
  • pałacyk przy ul. Mokotowskiej 62 (wspólnie z J. Nagórskim)
  • gmach Gimnazjum im. S. Staszica przy ul. Noakowskiego 6 (wspólnie z S. Zaleskim) (1914) (projekt i częściowa realizacja). Trzypiętrowy gmach gimnazjum im. Stanisława Staszica (nr 46B/5534, nast. nr 60, obecnie nr 6) powstał w latach 1914–1916, jest zwieńczony attyką w stylu polskiego renesansu[6]
  • domy mieszkalne przy ul. Towiańskiego (obecnie Wieniawskiego) na Żoliborzu (budynki Kolonii Żoliborz Urzędniczy)
  • dom mieszkalny przy Alei 3 Maja 38/ul. Smolnej 15 (ok. 1914) (zniszczony)
  • budynek spółdzielni mieszkaniowej "Spójnia" urzędników Ministerstwa Reform Rolnych (1914)[7]
  • Willa Narutowicza (1921)
  • domy mieszkalne na Kolonii Staszica[8]:
    • przy ul. Wawelskiej16
    • przy ul. Nowowiejskiej (zniszczony)
    • przy ul. Langiewicza 19/21: Podwójny domek z filarkami zwano niegdyś "Małym Belwederem" i był to z pewnością najpiękniejszy dom w Kolonii Staszica. Wbrew pozorom nie jest to żaden pałacyk, lecz stosunkowo skromny bliźniak o dwóch paradnych portykach kolumnowych i dwóch portalach z kartuszami podtrzymywanymi ni to przez orły, ni to kury. Od kilkudziesięciu lat popada w ruinę, choć wiele innych domów w okolicy jest wypielęgnowanych[9]
    • parę domów przy ul. Filtrowej
  • Dom Urzędników Banku Gospodarstwa Krajowego przy ul. Polnej 44, róg ul. Jaworzyńskiej
  • gmach szkoły przy ul. Narbutta 33 (później mieściła się tu Akademia Stomatologiczna)
  • dom mieszkalny przy ul. Łowickiej 62
  • kilka prac poza Warszawą.

NagrodyEdytuj

Kontkiewicz otrzymał m.in. I nagrodę w konkursie na odbudowę Teatru Narodowego - wtedy Teatru Rozmaitości[10].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c Polski Słownik Biograficzny. T. XIII. Wrocław-Warszawa-Kraków: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, 1967–1968, s. 604.
  2. Księga Adresowa b. Wychowańców Politechniki Warszawskiej 1898–1905, Wydana staraniem i nakładem Koła b. Wychowańców Politechniki Warszawskiej. Warszawa: 1913.
  3. Informacja pochodzi od syna Andrzeja
  4. Cmentarz Powązkowski w Warszawie. (red.). Krajowa Agencja Wydawnicza, 1984. ISBN 83-03-00758-0.
  5. Kamienica Mariana Kontkiewicza. [dostęp 2013-08-30].
  6. Ulica Stanisława Noakowskiego. [dostęp 2016-01-10].
  7. Marian Kontkiewicz. [dostęp 2011-06-05].
  8. Kolonia Staszica. [dostęp 2011-03-01].
  9. Jerzy S. Majewski: Ulica Langiewicza. Gazeta.pl, 2008-04-07. [dostęp 2011-06-05].
  10. Konkurs na odbudowę teatru Rozmaitości. Dziennik Zarządu M. St. Warszawy 1920 nr 19, 1920-02-26. s. 2–3. [dostęp 2015-01-15].