Mars Atmosphere and Volatile Evolution

amerykański satelita Marsa

MAVEN (ang. Mars Atmosphere and Volatile EvolutioN, pol. ewolucja atmosfery Marsa i jej ulatywania) – sonda kosmiczna amerykańskiej agencji NASA, sztuczny satelita Marsa. Należy do programu Mars Scout.

Mars Atmosphere and Volatile Evolution, MAVEN
Ilustracja
Zaangażowani NASA Stany Zjednoczone (USA)
Indeks COSPAR 2013-063A
Rakieta nośna Atlas V 401
Miejsce startu Cape Canaveral Air Force Station, Stany Zjednoczone
Cel misji Mars
Orbita (docelowa, początkowa)
Okrążane ciało niebieskie Mars
Perycentrum 125 km[1]
Apocentrum 6220 km[1]
Czas trwania
Początek misji 18 listopada 2013 (18:28 UTC)
Wymiary
Wymiary wys. 3,47 m, szer. 2,29, rozp. paneli baterii słonecznych 11,43 m[1]
Masa całkowita 2454[2] kg
Masa aparatury naukowej 65[2] kg

Wybrana 15 września 2008 roku spośród 20 zgłoszonych na konkurs ogłoszony przez NASA we wrześniu 2006. Start sondy odbył się 18 listopada 2013 roku o 18:28 UTC z kosmodromu Cape Canaveral Air Force Station[2]. Wejście na orbitę Marsa nastąpiło 22 września 2014 roku[2][3]. Orbita MAVEN przybliży go do Marsa na odległość około 150 km i oddali do 6220 km. Po roku orbitowania wykonano cztery z planowanych pięć zbliżeń do powierzchni Marsa na odległość 125 km.

Sonda bada atmosferę, klimat i pogodę na Marsie. Badania przeprowadzone przez statek mają pomóc odpowiedzieć na pytania dotyczące przeszłości planety, a szczególnie sposobu w jaki w przeszłości utraciła część atmosfery, kiedyś gęstszej. By się dowiedzieć, co spowodowało utratę wody, sonda zbada stosunek deuteru do zwykłego wodoru w górnych warstwach atmosfery. Podstawowa misja naukowa sondy rozpoczęła się 26 listopada 2014 roku i zaplanowana jest na jeden ziemski rok, po tym czasie MAVEN pozostanie na orbicie i będzie nadal zbierała dane[4].

Sonda przekazała pierwsze zdjęcia górnych warstw atmosfery Marsa wykonane w ultrafiolecie. Widoczna jest rozległa chmura atomowego wodoru i znacznie ciaśniejszą otoczkę atomowego tlenu. Gazy te powstają w wyniku dysocjacji pary wodnej i ditlenku węgla (CO2), które są obecne w atmosferze planety[5].

Planowanie misji rozpoczęło się w 2009 roku przez University of Colorado, z dotacji celowej o wartości 6 mln USD. Planowany całkowity koszt misji to 671 mln USD[1]. Projektem kieruje Centrum Lotów Kosmicznych imienia Roberta H. Goddarda. Statek zbudowała firma Lockheed Martin Space Systems w oparciu o sondy 2001 Mars Odyssey i Mars Reconnaissance Orbiter.

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d MAVEN Press Kit (ang.). NASA, listopad 2013. [dostęp 2013-11-19].
  2. a b c d William Graham: Atlas V launches MAVEN en route to Martian adventure (ang.). W: 2013-11-17 [on-line]. NASASpaceFlight.com. [dostęp 2013-11-19].
  3. Dwayne Brown, Nancy Neal Jones, George Diller: NASA Launches Mission to Study Upper Atmosphere of Mars (ang.). W: RELEASE 13-342 [on-line]. NASA, 2013-11-18. [dostęp 2013-12-05].
  4. NASA's MAVEN Celebrates One Year at Mars (ang.). W: 2015-09-22 [on-line]. nasa.gov.com. [dostęp 2015-10-03].
  5. Marek Muciek. Kronika. „Urania - Postępy Astronomii”. 774, s. 7, 2014-11-01. Polskie Towarzystwo Astronomiczne. Polskie Towarzystwo Miłośników Astronomii. ISSN 1689-6009 (pol.). 

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj