Otwórz menu główne

Michaił Fiodorowicz Łukin (ros. Михаил Фёдорович Лукин) (ur. 6 listopada?/18 listopada 1892 w Połuchtinie, zm. 25 maja 1970 w Moskwie) – radziecki wojskowy, generał porucznik.

Michaił Fiodorowicz Łukin
Михаил Фёдорович Лукин
Ilustracja
generał-porucznik generał-porucznik
Data i miejsce urodzenia 6 listopada?/18 listopada 1892
Połuchtino
Data i miejsce śmierci 25 maja 1970
Moskwa
Przebieg służby
Lata służby 19131946
Siły zbrojne Coat of Arms of Russian Empire.svg armia carska (1915 – 1918)
Red star.svg Armia Czerwona (1918 – 1946)
Stanowiska dowódca 16, 20 i 19 Armii
Główne wojny i bitwy I wojna światowa;
wojna domowa w Rosji;
II wojna światowa
Odznaczenia
Bohater Federacji Rosyjskiej
Order LeninaOrder Czerwonego SztandaruOrder Czerwonego SztandaruOrder Czerwonego SztandaruOrder Czerwonego SztandaruOrder Czerwonego SztandaruOrder Czerwonego Sztandaru PracyOrder Czerwonej GwiazdyMedal „Za Zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941-1945”Medal 20-lecia Zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941-1945Medal jubileuszowy XX-lecia Robotniczo-Chłopskiej Armii Czerwonej30 years saf rib.png40 years saf rib.png50 years saf rib.pngOrder św. Włodzimierza IV klasy Order Świętej Anny IV klasyCesarski i Królewski Order Świętego Stanisława III klasy (Imperium Rosyjskie)

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Urodził się we wsi Połuchtino w obwodzie twerskim, w rodzinie chłopskiej. Ukończył 5 klas szkoły ludowej.

W 1913 roku powołany do armii rosyjskiej. Walczył na Froncie Zachodnim. W 1916 roku ukończył moskiewską szkołę chorążych. Za zasługi bojowe awansowany do stopnia porucznika. Był dowódcą kompanii w 4 Nieświeżskim Pułku Grenadierów.

Po wybuchu rewolucji październikowej wstąpił w 1917 roku do Gwardii Czerwonej, a w 1918 roku do Armii Czerwonej. W 1918 roku ukończył kurs zwiadowców Naczelnego Dowództwa Armii Czerwonej. Brał udział w walkach na Froncie Południowym pod Carycynem przeciwko wojskom gen. Denikina oraz na Froncie Zachodnim przeciwko oddziałom polskim. W 1919 roku wstąpił do Rosyjskiej Partii Komunistycznej (bolszewików). Pełnił kolejno funkcje: dowódcy batalionu zapasowego, pomocnika szefa sztabu dywizji, dowódcy pułku strzeleckiego i brygady w 37 Dywizji Strzeleckiej, a potem dowódcy 95 pułku strzelców i 33 Brygady Strzeleckiej w 11 Piotrogrodzkiej Dywizji Strzelców.

Po zakończeniu wojny domowej od sierpnia 1921 roku w sztabie Armii Czerwonej, następnie od grudnia 1921 roku komendant 92 Kursu Piechoty w Łubniach. Po rozwiązaniu szkoły od października 1922 roku pomocnik dowódcy 23 Dywizji Strzeleckiej Ukraińskiego Okręgu Wojskowego w Charkowie[1]. W marcu 1923 roku mianowany szefem sztabu 7 Włodzimierowskiej Dywizji Strzeleckiej[a]. Od listopada 1924 roku szef wydziału uzbrojenia i uzupełnień oddziałów sztabu Ukraińskiego Okręgu Wojskowego. W 1925 roku ukończył wyższy kurs dowódców przy Akademii Wojskowej im. M. Frunzego. Od czerwca 1927 naczelnik 1 wydziału Głównego Dowództwa Armii Czerwonej.

W styczniu 1929 roku został dowódcą 23 Charkowskiej Dywizji Strzeleckiej, a w 1935 roku komendantem garnizonu moskiewskiego. W lipcu 1937 roku zwolniony ze stanowiska pozostawał w dyspozycji Naczelnego Dowództwa Armii Czerwonej, jednocześnie był oskarżany o „powiązanie z wrogami ludu”. W grudniu 1937 został skierowany do Nowosybirska, gdzie początkowo był zastępcą szefa sztabu, a następnie szefem sztabu Syberyjskiego Okręgu Wojskowego. W grudniu 1939 roku został zastępcą dowódcy Syberyjskiego Okręgu Wojskowego.

W czerwcu 1940 roku został dowódcą 16 Armii w Syberyjskim Okręgu Wojskowym. Po ataku Niemiec na ZSRR, dowodzono przez niego armia została włączona do odwodu Naczelnego Dowództwa. Następnie wzięła udział w walkach obronnych w rejonie Smoleńska, została okrążona, po krwawych walkach przerwała okrążenie w dniu 2 sierpnia 1941 roku.

Po wyjściu z okrążenia w dniu 8 sierpnia 1941 roku został mianowany dowódcą 20 Armii dowodząc nią w czasie walk w rejonie Jarcewa w trakcie walk o Smoleńsk.

W dniu 10 września 1941 roku został dowódcą 19 Armii, walczącej na kierunku smoleńskim. W październiku 1941 roku w trakcie ofensywy niemieckiej na Moskwę dowodzona przez niego armia została okrążona na zachód od Wiaźmy, otoczone tam również zostały 20, 24 i 32 Armia. Rozkazem Naczelnego Dowództwa został wyznaczony dowódcą okrążonych wojsk i otrzymał rozkaz przerwania okrążenia w rejonie miasta Gżatska. W dniu 14 października 1941 roku w czasie walk o wyjście z okrążenia został ciężko ranny, stracił nogę i dostał się do niewoli niemieckiej.

Od października 1941 roku do 1943 roku przebywał w niemieckich szpitalach, początkowo na terenie ZSRR, a później na terenie Niemiec. Był namawiany do współpracy z gen. Własowem, lecz odmówił i w związku z tym od 1943 roku przebywał w niemieckich obozach. W dniu 29 kwietnia 1945 roku został uwolniony ze Stalagu VIIA w Moosburgu przez wojska amerykańskie.

Przez Amerykanów został w przewieziony do Paryża, a następnie w maju 1945 roku powrócił do Moskwy. Od maja do grudnia 1945 roku był w dyspozycji NKWD, które prowadził dochodzenie w jego sprawie. Oczyszczony z wszelkich zarzutów został przywrócony do służby, pozostając w dyspozycji Naczelnego Dowództwa. Odznaczony wtedy został Orderem Lenina.

W związku ze stanem zdrowia w listopadzie 1946 roku został przeniesiony do rezerwy. Mieszkał w Moskwie, gdzie zmarł. Pochowany został na Cmentarzu Nowodziewiczym w Moskwie.

Dekretem Prezydenta Federacji Rosyjskiej z dnia 1 października 1993 roku pośmiertnie został wyróżniony tytułem Bohatera Federacji Rosyjskiej za bohaterstwo i odwagę w czasie II wojny światowej.

AwanseEdytuj

OdznaczeniaEdytuj

UwagiEdytuj

  1. Według informacji na stronie www.warheroes.ru od maja 1924 roku był pomocnikiem dowódcy 99 Dywizji Strzeleckiej[1], czego nie potwierdzają inne źródła.

PrzypisyEdytuj

  1. a b Лукин Михаил Фёдорович (ros.). Герои Страны. [dostęp 2017-08-25].

BibliografiaEdytuj

  • Великая Отечественная. Командармы. Военный биографический словарь. Moskwa: Кучково поле, 2005, s. 131-132. ISBN 5-86090-113-5. (ros.)
  • М.М. Козлов (główny redaktor): Великая Отечественная война 1941–1945: Энциклопедия. Moskwa: Сов. энциклопедия, 1985, s. 421. (ros.)
  • Лукин Михаил Фёдорович (ros.). Герои Страны. [dostęp 2017-08-25].