Otwórz menu główne

Mikołaj Biernacki

polski poeta i satyryk

Mikołaj Biernacki pseud. Rodoć (ur. 6 czerwca 1836 w Cyganówce Zielenieckiej na Podolu[1], zm. 31 sierpnia 1901 we Lwowie) – polski poeta, satyryk, redaktor, współwłaściciel księgarni, wydawca, związany ze środowiskiem galicyjskich demokratów.

Mikołaj Biernacki
Rodoć
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 6 czerwca 1836
Cyganówka Zieleniecka
Data i miejsce śmierci 31 sierpnia 1901
Lwów
Dziedzina sztuki satyra, fraszka
Epoka pozytywizm

Spis treści

Życie poetyEdytuj

Urodzony 6 czerwca 1836 r. w Cyganówce Zielenieckiej pod Kamieńcem Podolskim w rodzinie ziemiańskiej. Ukończył Instytut Szlachecki i Kursy Prawne w Warszawie. Od 1856 do 1863 był urzędnikiem Komisji Spraw Wewnętrznych Królestwa Polskiego, następnie gospodarował w swoim majątku w siedleckiem. W 1874 przeniósł się do Galicji. Debiutował w 1876 tłumaczeniem piosenek Pierre-Jean de Bérangera (1780–1857). Współpracował z pismami humorystycznymi – krakowskim "Diabłem" i lwowskim "Szczutkiem". W 1877 roku wytoczono mu proces o sianie nienawiści wśród klas społecznych narodu.

Od 1878 r. mieszkał we Lwowie. W latach 1878-1881 redagował "Tydzień Literacki, Artystyczny, Naukowy i Społeczny". Był członkiem Koła Literacko-Artystycznego we Lwowie. Z miłości do książek sprzedał swój majątek Boczów, by być współwłaścicielem Księgarni Polskiej (1878-1881) wraz z A.D. Bartoszewiczem. Redagował też "Tydzień Polski" w l. 1879-1881. Straciwszy majątek, pracował jako urzędnik.

Dwukrotnie żonaty. Pierwszą żoną była Natalia Szulc Holnicka, a po jej śmierci Helena Jordanówna - siostra Henryka Jordana. Miał z nią 4 dzieci: syna Edwarda i 3 córki[2].

Zmarł śmiercią samobójczą 31 sierpnia 1901 r. we Lwowie i został pochowany na Cmentarzu Łyczakowskim.

TwórczośćEdytuj

Od 1876 publikował w zeszytach utwory satyryczne o ogromnej różnorodności form poetyckich (wybór Piosnki i satyry[3] 1879), napotykając na trudności ze strony cenzury austriackiej. Jego satyry miały charakter polityczno-społeczny. Atakował ugodowość stańczyków i konserwatyzm szlachty, ośmieszał jej obyczajowość.

Opublikował m.in.: Piosnki i gawędy (1876), Satyry obyczajowe I (1880)[4], Satyry III (1890)[5], Satyry i fraszki XII (1894)[6], Satyry i fraszki w wyborach (1897[7], 1950), Pogadanki lwowskie[8].

BibliografiaEdytuj

  • Nowa Encyklopedia Powszechna, t. 1, Warszawa 1995, s. 462
  • Popularna Encyklopedia Powszechna, Oficyna Wydawnicza Fogra. 1999 Kraków.
  • Henryk Markiewicz: Pozytywizm. Wyd. VII. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2008, s. 317-319, 449, seria: Wielka Historia Literatury Polskiej. ISBN 978-83-01-13849-3.

Literatura dodatkowaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Patrz Cyganówka (2) w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. I: Aa – Dereneczna. Warszawa 1880.
  2. Mikołaj Biernacki (Radoć) Czas 1901 nr 201 z 3 września s. 1
  3. Mikołaj Biernacki, Piosnki i satyry, wyd. 1879, Wikiźródła [dostęp 2019-01-17].
  4. Mikołaj Biernacki, Satyry obyczajowe 1, wyd. 1880, polona.pl [dostęp 2019-01-17].
  5. Mikołaj Biernacki, Satyry 3, wyd. 1890, polona.pl [dostęp 2019-01-17].
  6. Mikołaj Biernacki, Satyry i Fraszki. 12, wyd. 1894, polona.pl [dostęp 2019-01-17].
  7. Mikołaj Biernacki, Satyry i fraszki: wybór, wyd. 1897, polona.pl [dostęp 2019-01-17].
  8. Mikołaj Biernacki, Pogadanki lwowskie..., wyd. 1895, polona.pl [dostęp 2019-01-17].