Otwórz menu główne

Ol49parowozy osobowe budowane, w latach 1951-1954, w Fabryce Lokomotyw im. F. Dzierżyńskiego w Chrzanowie. Wyprodukowano 112 sztuk dla PKP i 4 sztuki na eksport do Korei Północnej.

Ol49
Lokomotywa parowa Ol49
Lokomotywa parowa Ol49
Producent Polska Fablok Chrzanów
Lata budowy 1951-1954
Układ osi 1'C1'
Masa służbowa 144 900 kg
Masa pustego parowozu 125 400 kg
Długość parowozu 12 840 mm
Długość z tendrem 20 675 mm
Wysokość 4 548 mm
Rozstaw osi skrajnych 10 250 mm
Moc znamionowa 1290 KM (949 kW)
Maksymalna
siła pociągowa
12 500 kG
Prędkość maksymalna 100 km/h
Typ tendra 25D49
Ciśnienie w kotle 16 at
Powierzchnia ogrzewalna kotła 162,9 m²
Powierzchnia przegrzewacza 72,9 m²
Powierzchnia rusztu 3,7 m²
Średnica cylindra 500 mm
Skok tłoka 630 mm
Średnica kół napędnych 1750 mm
Średnica kół tocznych 850 mm
Portal Portal Transport szynowy

Lokomotywy parowe tej serii przeznaczone były do obsługi pociągów osobowych i lekkich pociągów pospiesznych. Miały zastąpić przedwojenne parowozy Ok1 i Ok22. Jest to najmłodszy wyprodukowany w Polsce parowóz pasażerski – pierwszy wyjechał z fabryki w grudniu 1951.

Są wyposażone w duży zapas wody (25 tys. litrów) i węgla (12 ton). Prędkość maksymalna „oelki”, to 100 km/h. Kilka sztuk z Parowozowni Olsztyn i Toruń przerobiono z opalania węglem na opalanie mazutem.

Do dziś zachowało się 38 sztuk parowozów Ol49, większość z nich to tylko „zimne" eksponaty lub pomniki techniki. Jeszcze w latach 90. stacjonowały m.in. w Żaganiu, Przeworsku, Sierpcu i Jarocinie.

Od dawna słynie z nich Parowozownia Wolsztyn. Utrzymuje się tutaj czynne parowozy Ol49-59 i Ol49-69 ex. Ol49-99, oba z wydłużonymi okresami międzynaprawczymi. Naprawa rewizyjna parowozu Ol49-59 odbywała się od końca 2017 r do maja 2018 r. Od 15 grudnia 2013 roku do 31 marca 2014 roku obieg parowozowy kursował pomiędzy Lesznem a Wolsztynem w planie pociągów osobowych Kolei Wielkopolskich. 15 maja 2017 został wznowiony ruch lokomotyw parowych na linii ze Zbąszynka do Leszna i z Wolsztyna do Poznania[1]. Po naprawie czynny jest Ol49-69[2].

W Chabówce sprawny do maja 2007 roku był parowóz Ol49-100. Obecnie oczekuje na naprawę główną z powodu przekroczonego terminu rewizji kotła[3].

Z Wielkiej Brytanii do Polski wrócił parowóz Ol49-12, który przechodzi rewizję kotła[4],[5]

Spis treści

Cechy trakcyjneEdytuj

Masa napędna Ol49 była zdecydowanie większa niż TKt48, „oelki” nie dysponowały więc tak dobrym przyśpieszeniem jak „tekatka”. Natomiast przy prędkości ustalonej, po rozpędzeniu, mogły prowadzić składy o masie do 300 ton ze swoją maksymalną prędkością konstrukcyjną. Bieg ich był spokojny, na dobrym torze do prędkości maksymalnej 100 km/h. Wydajność kotła była dobrze dobrana dla mocy maszyny parowej, nie obserwowało się zjawiska wyczerpania kotła. Niektóre „oelki” miały suwaki Trofimowa z rozsuwnymi tarczami, co wymagało innego sterowania podczas jazdy niż przy rozrządzie klasycznym (suwakach klasycznych). Prowadzenie ciężkich składów lub trudny profil linii wymagały zwiększenia napełniania cylindrów, z czym wiązało się zwiększone zapotrzebowanie na parę, co zwiększało wysiłek fizyczny załogi parowozu z uwagi na ręczne zarzucanie węgla na ruszt. Podczas jazdy tendrem naprzód prędkość konstrukcyjna była ograniczona do 50 km/h.

Właściwości trakcyjneEdytuj

Maksymalna siła wynosi 12 500 kG. Opalany lepszym gatunkiem węgla Ol49 mógł ciągnąć na torze poziomym składy osobowe (wag. 4-osiowe) o masie 400 ton z prędkością 100 km/h, lub 905 ton – 80 km/h. Na wzniesieniach 14‰ skład 155-tonowy osiągał 70 km/h. W porównaniu do lokomotyw spalinowych (np. SP42) miała lepsze osiągi i właściwości trakcyjne[6].

Dane techniczneEdytuj

  • tender: 25D49
  • masa parowozu:
    • próżnego: 75,1 Mg
    • w stanie roboczym: 83,25 Mg
    • w stanie próżnym z tendrem: 125,4 Mg
    • w stanie roboczym z tendrem: 145,25 Mg
    • napędna: 51,3 Mg
  • nacisk osi w stanie roboczym:
  • odstęp między osiami skrajnymi: 10 250 mm
  • ruszt:
    • długość: 2420 mm
    • szerokość: 1582 mm
  • palenisko:
    • długość: 2420 mm
    • szerokość: 1532 mm
    • wysokość: 1565,4 mm
    • powierzchnia: 16,7 m²
  • płomieniówki:
    • liczba: 102 szt.
    • średnica wewnętrzna: 46 mm
    • średnica zewnętrzna: 51 mm
    • długość między ścianami sitowymi: 4 815 mm
  • powierzchnia ogrzewalna: 70,9 m²
  • płomienice:
    • liczba: 38
    • średnica wewnętrzna: 125 mm
    • średnica zewnętrzna: 133 mm
    • długość między ścianami sitowymi: 4 815 mm
  • całkowita powierzchnia ogrzewalna bez przegrzewacza 159,4 m²
  • przegrzewacz przegrzewacz Schmidta
    • rozrząd Heusingera

GaleriaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Regularne przewozy parowozami – już od 15 maja! - Koleje Wielkopolskie, koleje-wielkopolskie.com.pl [dostęp 2017-11-25] (pol.).
  2. Wciaz pod para... | Polskie parowozy, tomi.holdys.pl [dostęp 2017-11-25].
  3. Wciaz pod para... | Polskie parowozy, tomi.holdys.pl [dostęp 2017-11-25].
  4. Parowóz Ol49 012 wraca do Polski. Znów będzie woził pasażerów [zdjęcia] - Wszystko na temat branży kolejowej: PKP, Intercity, przewozy regionalne, koleje mazowieckie, rozk..., www.rynek-kolejowy.pl [dostęp 2017-11-25].
  5. Wciaz pod para... | Polskie parowozy, tomi.holdys.pl [dostęp 2017-11-25].
  6. Lokomotywa parowa Ol49. www.parowozy.net. [dostęp 2012-11-01].

BibliografiaEdytuj

  • J.Fijałkowski i W. Kowalewski, 1959, Charakterystyki Normalnotorowych Pojazdów Trakcyjnych, Wydawnictwa Komunikacyjne

Linki zewnętrzneEdytuj