Pałac Krasińskich w Warszawie (Ursynów)

Pałac Krasińskich[1], także pałac „Rozkosz“[2] – pałac znajdujący się na warszawskim Ursynowie przy ul. Nowoursynowskiej 166.

Pałac Krasińskich w Warszawie
Obiekt zabytkowy nr rej. 642 z 1 lipca 1965
Ilustracja
Pałac Krasińskich
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Miejscowość Warszawa
Adres ul. Nowoursynowska 166
Styl architektoniczny klasycyzm
neorenesans
Architekt Piotr Aigner
Kondygnacje 1
Rozpoczęcie budowy 1776
Ważniejsze przebudowy 1858
Pierwszy właściciel Izabela Lubomirska
Kolejni właściciele

Aleksandra Potocka
Grzegorz Wykowski
Ignacy Kochanowski
Julian Ursyn Niemcewicz
Ludwik Krasiński
Adam Krasiński

Obecny właściciel Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego
Położenie na mapie Warszawy
Mapa konturowa Warszawy, na dole znajduje się punkt z opisem „Pałac Krasińskich w Warszawie”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Pałac Krasińskich w Warszawie”
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa konturowa województwa mazowieckiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Pałac Krasińskich w Warszawie”
Ziemia52°09′50,12″N 21°02′50,18″E/52,163922 21,047272

HistoriaEdytuj

Około roku 1776 księżna Izabela Lubomirska z Czartoryskich wybudowała mały pałac dla swej córki Aleksandry Potockiej z Lubomirskich. Przez pewien czas mieszkał tu Józef Maisonneuve, zaś już od roku 1785 do 1799 budynek był własnością Aleksandry Potockiej z Lubomirskich, żony Stanisława Kostki. Kostka Potocki rozbudował pałac według projektu Piotra Aignera. Następnie pałac był w posiadaniu Grzegorza Wykowskiego, później zaś Ignacego Kochanowskiego. Od roku 1822 był własnością Juliana Ursyna Niemcewicza, który w pałacu stworzył bibliotekę, gromadząc cenne zbiory. W 1830 odwiedził go tam Juliusz Słowacki, który był zachwycony posiadłością Niemcewicza[3].

Po roku 1832 pałac należał do lekarza Wilhelma Malcza; później na krótko znów należał do Potockich, po czym od 1857 zajmowała go rodzina Krasińskich. W latach 1858–1860 całkowicie przebudowano pałac pod kierunkiem Zygmunta Rospendowskiego. Nadano mu styl neorenesansowy, zaś frontową elewację bogato ozdobiono płaskorzeźbami wykonanymi przez Faustyna Cenglera przedstawiającymi hetmanów: Stanisława Koniecpolskiego, Stefana Czarnieckiego, Pawła Jana Sapiehę, Jana Tarnowskiego; we wnękach postawiono figury Fortuny i Ceres. W tympanonie znalazł się herb Ślepowron (Krasińskich) wraz z rzeźbami dzieci symbolizującymi pory roku.

Od roku 1895 pałac należał do Ludwika Krasińskiego, później zaś do Adama Krasińskiego, który w roku 1906 podarował Ursynów (wraz z tymże pałacem) Polskiej Macierzy Szkolnej. Od tego czasu mieściły się w budynku siedziby placówek oświatowych. Od 1921 jego właścicielem był hrabia Edward Raczyński. Przekazał on pałac Ministerstwu Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego.

Zniszczony podczas I wojny światowej przez wojska rosyjskie; nie ucierpiał jednak podczas II wojny światowej.

Od 1956 nieruchomość należy do Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego[4]. Mieści się w nim m.in. rektorat uczelni. Ze względu na swą funkcję przez środowisko uczelniane nazywany jest „pałacykiem Rektorskim”.

Przy pałacu rośnie Drzewo Niemcewiczaorzech czarny (Juglans nigra), będący pomnikiem przyrody[5]. Park pałacowy graniczy z rezerwatem przyrody Skarpa Ursynowska, na jego terenie znajduje się Staw pod pałacem SGGW[6].

W kulturze masowejEdytuj

Pałac odtwarzał siedzibę fundacji Jurka Kilera w filmie Kiler-ów 2-óch oraz ambasadę Bułgarii w produkcji Bulgarski Pościkk Zespołu Filmowego „Skurcz”.

PrzypisyEdytuj

  1. Tadeusz S. Jaroszewski: Księga pałaców Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Interpress, 1985, s. 67. ISBN 83-223-2047-7.
  2. Marta Leśniakowska: Architektura w Warszawie. Warszawa: Arkada Pracownia Historii Sztuki, 2005, s. 269. ISBN 83-908950-8-0.
  3. Franciszek Galiński: Gawędy o Warszawie. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Biblioteka Polska“, 1939, s. 241.
  4. Tadeusz S. Jaroszewski: Księga pałaców Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Interpress, 1985, s. 68. ISBN 83-223-2047-7.
  5. Pomniki przyrody na terenie m.st. Warszawy. Pomniki przyrody na terenie dzielnicy Ursynów. W: Urząd m.st. Warszawy [on-line]. bip.warszawa.pl. [dostęp 2019-07-02].
  6. Adam Snopek, Problemy funkcjonowania rezerwatu przyrody na kampusie akademickim: Przykład rezerwatu Skarpa Ursynowska (Warszawa) i Forêt de Dorigny (Écublens, Szwajcaria), „Przegląd Przyrodniczy” (XXVII, 4 (2016)), s. 138.

Linki zewnętrzneEdytuj