Otwórz menu główne

Pałac Pusłowskich w Krakowie

Pałac Pusłowskich w Krakowie (ul. Westerplatte 10) – zbudowany w 1886 r. zabytkowy pałacyk miejski w formie neorenesansowej willi w ogrodzie. Zbudowany został dla hrabiego Zygmunta Pusłowskiego według projektu Tadeusza Stryjeńskiego i Władysława Ekielskiego. W miejscu tym na przełomie XVIII i XIX w. znajdował się budynek użytkowany jako spichlerz, który wraz z otaczającym go ogrodem należał do krakowskiego mieszczanina Walentego Bartscha (relikty tego domu zachowały się w postaci sklepionych kolebkowo piwnic obecnego pałacu). W 1821 r. architekt Szczepan Humbert dokonał przebudowy budynku na siedzibę dla Sykstusa Lewkowicza. Powstał wtedy parterowy, murowany dom usytuowany w obszernym ogrodzie. W 1845 r. gruntownej przebudowy rezydencji dokonano dla nowego właściciela – Ludwika de Laveaux, tworząc parterową willę. W 1873 r. Maksymilian Nitsch dobudował I piętro dla kolejnego właściciela – Konstantego Rohozińskiego. Powstała wówczas klatka schodowa. W następnych latach willa często zmieniała gospodarzy. W l. 1874 – 1884 był nim hr. Ludwik Michałowski, a w l. 1884 – 1885 Franciszek Demmer. Dla nich M. Nitsch i Józef Ertel kolejno przebudowywali oficynę boczną. Obecny swój kształt budynek uzyskał za sprawą T. Stryjeńskiego i W. Ekielskiego. Pałac Pusłowskich otrzymał wtedy nową elewację oraz narożną dwukondygnacyjną loggię arkadowo-filarową. Znacznym przemianom uległy również wnętrza pałacu. Powstała duża neobarokowa klatka schodowa i sień przelotowa, a pomieszczenia reprezentacyjne otrzymały kominki sprowadzone z Francji. Pojawiły się też ozdobne drzwi, intarsjowane posadzki i fragmenty starych detali architektonicznych wmurowane w ściany. Kaplica pałacowa została ozdobiona cennymi rzeźbami i umieszczono w niej XVI-wieczny tryptyk późnogotycki. Witraż do okna kaplicy zaprojektował Jan Matejko. Zygmunt Pusłowski zgromadził w swoim pałacu bogaty zbiór dzieł sztuki. Znalazły się tam obrazy Artura Grottgera, Jacka Malczewskiego, Jana Matejki, Cranacha, Rubensa i Delacroix. Salony dekorowały rzeźby gotyckie i renesansowe, gdańskie meble z XVII i XVIII w., gobeliny oraz stare zegary i zabytkowa broń. W rezydencji była licząca 40 tys. tomów biblioteka, kolekcja rycin i oryginalna kolekcja lapidarialna. W 1890 r. zmniejszony został ogród pałacowy, a w 1912 r. powstał wjazd gospodarczy na teren posesji. W 1901 r. pałac został podłączony do wodociągu, a w 1932 r. otrzymał komfortowo wyposażone łazienki. W pałacowych wnętrzach zorganizowano Wystawę Starych Zegarów (1938 r.) i Wystawę Miniatur (1939 r.), z których dochód przeznaczono na budowę nowego gmachu Muzeum Narodowego. W swoim pałacu hr. Ksawery Pusłowski podejmował w 1936 r. następczynię tronu holenderskiego, późniejszą królową Julianę wraz z małżonkiem, podczas ich podróży poślubnej do Polski. W czasie II wojny światowej w pałacu Pusłowskich mieściły się biura centrali Rady Głównej Opiekuńczej (R.G.O.). Pałacowe zbiory szczęśliwie przetrwały okupację[1]. W latach 1996-2008 odrestaurowany dzięki funduszom Społecznego Komitetu Odnowy Zabytków Krakowa.

Pałac Pusłowskich
Obiekt zabytkowy nr rej. A-128 13.03.1931
Ilustracja
Państwo  Polska
Miejscowość Kraków
Adres Westerplatte 10
Położenie na mapie Krakowa
Mapa lokalizacyjna Krakowa
Pałac Pusłowskich
Pałac Pusłowskich
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Pałac Pusłowskich
Pałac Pusłowskich
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Pałac Pusłowskich
Pałac Pusłowskich
Ziemia50°03′44,87″N 19°56′43,34″E/50,062464 19,945372

W Pałacyku obecnie znajduje się Instytut Muzykologii Uniwersytetu Jagiellońskiego, bowiem w 1953 r. Ksawery Pusłowski przekazał pałac Uniwersytetowi. Przy instytucie działają dwa oddziały muzealne:

PrzypisyEdytuj

  1. Marek Żukow-Karczewski, Pałace Krakowa. Pałac Pusłowskich, "Echo Krakowa", 217 (13026) 1989.

Linki zewnętrzneEdytuj